Bukowina Tatrzańska (do 1954 gmina Bukowina) – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim.

Siedziba gminy to Bukowina Tatrzańska. Wsie w obrębie gminy: Białka Tatrzańska, Brzegi, Bukowina Tatrzańska, Czarna Góra, Groń, Jurgów, Leśnica, Rzepiska.

Gmina obejmuje fragmenty 2 regionów etnograficznych: Podhala i Spisza.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwały 12 274 osoby.

Historia

Gmina zbiorowa Bukowina została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie nowotarskim w woj. krakowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Białka, Brzegi, Bukowina, Czarna Góra, Jurgów i Rzepiska.

30 czerwca 1939 do gminy Bukowina Tatrzańska wcielono anektowane w 1938 roku okolice czechosłowackiej Jaworzyny Spiskiej wraz z fragmentami wsi Zdziar i Łomnica Tatrzańska (po wojnie zwrócone Czechosłowacji).

Podczas II wojny światowej włączono ją do dystryktu krakowskiego Generalnego Gubernatorstwa (powiat Neumarkt). Trzy spiskie wsie (Czarną Górę, Jurgów i Rzepiska) włączono w 1939 roku do uzależnionej politycznie i militarnie od III Rzeszy Republiki Słowackiej. Gmina obejmowała odtąd już tylko trzy wsie (Białkę, Brzegi i Bukowinę) i w 1943 roku liczyła 3248 mieszkańcówGemeinde- und Dorfverzeichnis für das Generalgouvernement (1943).

Po wojnie powrócono do stanu sprzed wojny. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 6 gromad: Białka, Brzegi, Bukowina, Czarna Góra, Jurgów i RzepiskaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin, a jej obszar podzielono na gromadyUchwała Nr 27/IV/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu nowotarskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 17 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 29 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 50): Białka (Białka), Bukowina (Bukowina, Brzegi), Czarna Góra (Czarna Góra, Jurgów, Rzepiska).

Gminę Bukowina Tatrzańska reaktywowano 1 stycznia 1973 roku w powiecie nowotarskim w woj. krakowskim o zwiększonym obszarze. Gmina objęła 8 sołectw: Białka Tatrzańska, Brzegi (północna częśćGórska, południowa część wsi Brzegi ustanowiła odrębne sołectwo w gminie Poronin), Bukowina Tatrzańska, Czarna Góra, Groń, Jurgów, Leśnica i RzepiskaUchwała Nr XVIII/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie krakowskim oraz ustalenia siedzib gminnych rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 grudnia 1972 Nr 18, poz. 268).. W porównaniu ze stanem z lat 1934–54 nowa gmina Bukowina Tatrzańska zwiększyła się o sołectwa Groń i Leśnica, należące dawniej do gminy Szaflary.

1 czerwca 1975 gmina znalazła się w nowo utworzonym woj. nowosądeckim.

1 stycznia 1992 do gminy Bukowina Tatrzańska włączono górską część przedzielonej wsi Brzegi (4358,70 ha) z sąsiedniej gminy TatrzańskiejUtworzonej w 1977 roku z m.in. gminy Poronin, od której to gmina Tatrzańska przejęła omawianą górską część Brzegów. Gminę Tatrzańską zlikwidowano ostatecznie z końcem 1994 roku., po czym część ta została połączona z główną (wiejską) częścią Brzegów. W związku z tym, wschodnia granica gminy Bukowina Tatrzańska z Czechosłowacją wydłużyła się znacznie (ok. 15 km) w kierunku południowym, obejmując rejon Łysej Polany aż po Rysy.

W 1999 roku gmina weszła w skład powiatu tatrzańskiego w nowo utworzonym województwie małopolskimUstawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa ().

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Bukowina Tatrzańska ma obszar 131,84 km², w tym: użytki rolne: 46% użytki leśne: 47%

Gmina stanowi 27,95% powierzchni powiatu.

Na granicy gminy ze Słowacją znajduje się wierzchołek Rysów o wysokości 2499 m n.p.m., który jest najwyższym punktem Polski.

Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 12 274 100 6127 49,9 6147 50,1Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 93,1 46,5 46,6

Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002, Gmina Bukowna Tatrzańska jest gminą o największym udziale osób narodowości romskiej w ogóle mieszkańców (1,11%) oraz gminą o jednym z największych udziałów osób narodowości słowackiej w ogóle mieszkańców (2,85%)https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultstronaopisowa/5743/1/1/nsp2002_tabl4.xls.

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Bukowina Tatrzańska w 2014 roku

Rekreacja Narty Na terenie gminy uruchomiono wiele ośrodków narciarskich, m.in.: w Bukowinie m.in.: Stacja Narciarska Turnia na Wierchu Olczańskim, z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym Stacja Narciarska Rusiń-Ski na Wierchu Rusińskim, z m.in. 2 wyciągami krzesełkowymi w Białce Tatrzańskiej m.in.: Ośrodek Narciarski Kotelnica Białczańska w Białce Tatrzańskiej z m.in. 7 wyciągami krzesełkowymi Wyciągi Narciarskie Bania w Białce Tatrzańskiej z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym i Stacja Narciarska Kaniówka w Białce Tatrzańskiej (1 wyciąg krzesełkowy i 4 wyciągi orczykowe). Wszystkie 3 objęte są wspólnym systemem karnetów, tzw. „Tatra Ski”, wraz z poniższym ośrodkiem w Jurgowie. w Jurgowie: Stacja Narciarska Jurgów z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym w Czarnej Górze m.in.: Ośrodek Narciarski Koziniec z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym Stacja Narciarska Grapa-Litwinka z m.in. 1 wyciągiem krzesełkowym.

Aquaparki w Bukowinie wybudowano kompleks basenów zasilanych wodą ze źródeł termalnych Terma Bukowina o powierzchni lustra wody 1 885 m² w Białce u stóp wyciągów Kotelnica i Bania 16 czerwca 2011 r. oddano do użytku kompleks Terma Bania.

Sąsiednie gminy Biały Dunajec, Łapsze Niżne, Nowy Targ, Poronin, Szaflary, Zakopane. Gmina sąsiaduje ze Słowacją.

Przypisy