thumb|Paul Blobel podczas ogłoszenia wyroku skazującego na śmierć thumb|Otto Ohlendorf i Heinz Jost podczas procesu Proces Einsatzgruppen (oficj. The United States of America against Otto Ohlendorf, et al., z ang. „Stany Zjednoczone vs. Otto Ohlendorf i inni”) – dziewiąty z 12 procesów norymberskich, które toczyły się przed amerykańskimi trybunałami wojskowymi (Nuremberg Military Tribunal) po zakończeniu głównego procesu hitlerowskich zbrodniarzy wojennych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Proces odbył się w dniach 29 września 1947 – 10 kwietnia 1948.
Przedmiot procesu W procesie tym oskarżeni zostali dowódcy i inni wysokiej rangi oficerowie tzw. Einsatzgruppen. Były to specjalne oddziały egzekucyjne utworzone przez SD, w celu eksterminacji Żydów, Cyganów i komisarzy ludowych na terenie ZSRR. Rozpoczęły swoją działalność po napaści III Rzeszy na Związek Radziecki i działały do 1944. Oblicza się, że wymordowały ok. 1 milion 250 tysięcy mężczyzn, kobiet i dzieci. Ogromna większość ofiar zginęła w wyniku masowych rozstrzeliwań, choć hitlerowcy używali także specjalnych samochodów-komór gazowych (by, jak to stwierdził oskarżony Otto Ohlendorf, zabijanie było bardziej „humanitarne” nie dla ofiar, lecz dla członków Einsatzgruppen).
W procesie tym nie zostały w ogóle osądzone zbrodnie dokonane przez Einsatzgruppen w czasie kampanii wrześniowej w Polsce. W 1939 roku na terenie okupowanej II RP działało w sumie osiem Grup Operacyjnych Policji Bezpieczeństwa, które dokonały szeregu masowych aresztowań Polaków na podstawie list proskrypcyjnych, tzw. Sonderfahndungsbuch Polen oraz przeprowadzały czystki etniczne w ramach akcji Intelligenzaktion. Zbrodnie te nie zostały uwzględnione w aktach procesowych.
Oskarżeni Ława oskarżonych miała liczyć 24 osoby, lecz jeden z oskarżonych, Otto Rasch, został wycofany z procesu z powodów zdrowotnych (miało to miejsce 5 lutego 1948, Rasch zmarł 1 listopada 1948), a kolejny, , popełnił samobójstwo w areszcie 31 lipca 1947, jeszcze przed rozpoczęciem procesu. Oskarżono więc ostatecznie 22 zbrodniarzy. SS-Gruppenführer Otto Ohlendorf (najwyższy rangą spośród oskarżonych), Heinz Jost, Erich Naumann i Rasch byli dowódcami poszczególnych Einsatzgruppen. Oprócz nich na ławie oskarżonych zasiedli adiutanci i dowódcy poszczególnych oddziałów (Einsatzgruppen dzieliły się na tzw. sonderkommanda i einsatzkommanda, utworzono też specjalne Vorkommando Moskau na czele z oskarżonym Franzem Sixem), pośród nich Paul Blobel (odpowiedzialny za masakrę kijowskich Żydów w Babim Jarze). Zarzuty aktu oskarżenia objęły: dokonanie zbrodni wojennych i przeciw ludzkości oraz przynależność do organizacji przestępczych SS, SD i gestapo. Głównymi dowodami były oryginalne raporty oficerów Einsatzgruppen (sporządzane dla przełożonych), określające liczbę ofiar, czas i miejsce dokonania mordu. Wśród oskarżonych najliczniej reprezentowani byli prawnicy, ale wśród nich znaleźli się także: śpiewak operowy, pastor, oraz krewny słynnego kompozytora ().
Imię i nazwisko Zdjęcie Funkcja Wyrok Wykonanie, Amnestia w roku 1951Otto Ohlendorf60pxSS-Gruppenführer; członek SD; dowódca Skazany na śmierć przez powieszeniewyrok wykonano 7 czerwca 1951Heinz Jost83x83pxSS-Brigadeführer; członek SD; dowódca Skazany na dożywocieWyrok złagodzono do 10 lat więzienia; zmarł w roku 1964Erich Naumann60pxSS-Brigadeführer; członek SD; dowódca Skazany na śmierć przez powieszenieWyrok wykonano 7 czerwca 1951Otto Rasch60pxSS-Brigadeführer; członek SD i Gestapo; dowódca Wycofany z procesu 5 lutego 1948 z przyczyn medycznychZmarł 1 listopada 194860pxSS-Brigadeführer; członek Gestapo; dowódca Einsatzkommando 5 w Einsatzgruppe CSkazany na 20 lat więzieniaWyrok złagodzono do 15 lat; zwolniony 9 stycznia 1954, zmarł w roku 1981Franz Six60pxSS-Brigadeführer; członek SD; dowódca Vorkommando Moskau w Einsatzgruppe BSkazany na 20 lat więzieniaWyrok złagodzono do 15 lat; zwolniony 30 września 1952, zmarł w roku 1975Paul Blobel60pxSS-Standartenführer; członek SD; dowódca Sonderkommando 4a w Einsatzgruppe CSkazany na śmierć przez powieszenieWyrok wykonano 7 czerwca 1951Walter Blume60pxSS-Standartenführer; członek SD i Gestapo; dowódca Sonderkommando 7a w Einsatzgruppe BSkazany na śmierć przez powieszenieWyrok złagodzono do 25 lat więzienia; zwolniony w roku 1955, zmarł w roku 1974Martin Sandberger60pxSS-Standartenführer; członek SD; dowódca Sonderkommando 1a w Einsatzgruppe ASkazany na śmierć przez powieszenieWyrok złagodzono na dożywocie, zwolniony w roku 1958, zmarł w roku 2010Willi Seibert60pxSS-Standartenführer; członek SD; zastępca dowódcy Einsatzgruppe DSkazany na śmierć przez powieszenieWyrok złagodzono do 15 lat więzienia; zmarł 1976Eugen Steimle60pxSS-Standartenführer; członek SD; dowódca Sonderkommando 7a w Einsatzgruppe B i Sonderkommando 4a w Einsatzgruppe CSkazany na śmierć przez powieszenieWyrok złagodzono do 20 lat więzienia; zwolniony czerwcu 1954 roku; zmarł w roku 1987Ernst Biberstein60pxSS-Obersturmbannführer; członek SD; dowódca Einsatzkommando 6 w Einsatzgruppe CSkazany na śmierć przez powieszenieWyrok zamieniono na dożywocie; zwolniony w roku 1958, zmarł w roku 1986Werner Braune60pxSS-Obersturmbannführer; członek SD i Gestapo; dowódca Sonderkommando 11b w Einsatzgruppe DSkazany na śmierć przez powieszenieWyrok wykonano 7 czerwca 1951 roku60pxSS-Obersturmbannführer; członek SD; dowódca Sonderkommando 4b w Einsatzgruppe CSkazany na śmierć przez powieszenieWyrok złagodzono do 15 lat więzieniaGustav Adolf Nosske81x81pxSS-Obersturmbannführer; członek Gestapo; dowódca Einsatzkommando 12 w Einsatzgruppe DSkazany na śmierć przez powieszenieWyrok złagodzono do 10 lat więzienia; zmarł w roku 1990Adolf Ott60pxSS-Obersturmbannführer; członek SD; dowódca Sonderkommando 7b w Einsatzgruppe BSkazany na śmierć przez powieszenieWyrok zamieniono na dożywocie; zwolniony 9 maja 1958 rokuEduard Strauch60pxSS-Obersturmbannführer; członek SD; dowódca Einsatzkommando 2 wEinsatzgruppe ASkazany na śmierć przez powieszenie; przekazany władzom belgijskim; zmarł w szpitalu 11 września 1955 roku. 83x83px SS-Sturmbannführer; członek SD; oficer Einsatzkommando 12 w Einsatzgruppe D Popełnił samobójstwo przed ogłoszeniem wyroku Waldemar Klingelhöfer81x81px SS-Sturmbannführer; członek SD; oficer Sonderkommando 7b w Einsatzgruppe B Skazany na śmierć przez powieszenie Wyrok zamieniona na dożywocie; zwolniony w roku 1956, zmarł w roku 1980 78x78px SS-Sturmbannführer; członek SD; zastępca dowódcy Sonderkommando 4b w Einsatzgruppe C Skazany na 10 lat więzienia Wyrok zamieniono na 8 lat więzienia81x81pxSS-Sturmbannführer; członek SD; zastępca dowódcy Sonderkommando 4a w Einsatzgruppe CSkazany na 20 lat więzieniazwolniony bezramki|83x83px SS-Hauptsturmführer; członek Gestapo; oficer Sonderkommando 10b w Einsatzgruppe D Skazany na 10 lat więzienia zwolniony75x75pxSS-Obersturmführer; członek SD; oficer Einsatzgruppe DSkazany na karę śmierci przez powieszenieWyrok zamieniono na 10 lat więzienia bezramki|80x80px SS-Untersturmführer; członek SD; oficer Einsatzkommando 6 w Einsatzgruppe D Areszt został zaliczony w poczet kary
Z 14 skazanych na śmierć przez powieszenie tylko 4 wyroki wykonano; pozostałym wyroki złagodzono w 1951 roku. W 1958 wszyscy skazani zostali zwolnieni z więzienia.
Wyrok 22 oskarżonych (bez Rascha i Haussmanna) zostało uznanych za winnych wszystkich zarzutów ( skazano tylko za przynależność do SD). W sumie zapadło 14 wyroków śmierci. Jost i Six otrzymali łagodniejsze wyroki, gdyż po pewnym czasie odmówili dalszego przeprowadzania egzekucji. Jedynie 4 wyroki śmierci wykonano, pozostałe (podobnie jak kary dożywocia i terminowego pozbawienia wolności) stopniowo łagodzono. Przed 1960 wszyscy skazani byli już na wolności. Eduard Strauch został wydany władzom belgijskim celem osądzenia za zbrodnie popełnione w tym kraju (został następnie skazany na śmierć, lecz zmarł przed wykonaniem kary).
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Dokumenty i zdjęcia z procesu
Kategoria:1947 w Niemczech Kategoria:1948 w Niemczech Kategoria:Einsatzgruppen Einsatzgruppen, Proces