thumb|Richard Kiley i Peter Falk w scenie serialu thumb|Patrick McGoohan czterokrotnie wcielał się w rolę mordercy. Wyreżyserował także 5 odcinków serialu thumb|Faye Dunaway zagrała morderczynię w odcinku It’s All in the Game. Jest to jedyny odcinek, do którego scenariusz napisał Peter Falk thumb|Johnny Cash zagrał piosenkarza country, który zamordował swoją żonę w odcinku Swan Song Columbo – amerykański kryminalny serial telewizyjny, emitowany w USA w latach 1968–1978 (45 odcinków) i 1989–2003 (24 odcinki). Rolę główną grał Peter Falk. W Polsce serial wyświetlany był po raz pierwszy przez TVP w latach 70. (pod tytułem Colombo), a następnie powtarzany przez wiele stacji. thumb|W dwóch odcinkach (w latach 70.) wystąpił Leslie Nielsen thumb|Laurence Harvey zagrał mordercę w odcinku The Most Dangerous Match. Aktor zmarł osiem miesięcy po premierze tego odcinka w wieku 45 lat
Fabuła Tytułowym bohaterem serialu jest porucznik Columbo, który pracuje w wydziale zabójstw policji w Los Angeles. Zbrodniarzami są głównie osoby dobrze sytuowane o wysokim statusie społecznym (lekarze, prawnicy, politycy, prezenterzy telewizyjni, sportowcy, ludzie filmu, przedsiębiorcy). Motywami zbrodni są między innymi: zabicie szantażystyMotyw obecny np. w odcinkach: Now You See Him..., Columbo Likes the Nightlife., zabicie osoby, która zamierza ujawnić kompromitujące informacjeMotyw obecny np. w odcinkach: An Exercise in Fatality, Ashes to Ashes., względy finansoweMotyw obecny np. w odcinkach: The Greenhouse Jungle, Death Hits the Jackpot., chęć niedopuszczenia do sprzedaży firmyMotyw obecny np. w odcinkach: Short Fuse, Any Old Port in a Storm., zabicie niewiernego partnera/partnerkiMotyw obecny np. w odcinkach: Sex and the Married Detective, Columbo and the Murder of a Rock Star., wrobienie innej osoby w morderstwoMotyw obecny np. w odcinkach: Suitable For Framing, Uneasy Lies the Crown, A Trace of Murder. i inne.
Serial spopularyzował specyficzny układ fabuły, tzw. „odwróconą tajemnicę”. Najczęściej na początku każdego odcinka widzowie dowiadują się, kto jest mordercą, poznają motyw, przygotowania oraz wykonanie zbrodni. Następnie większość każdego odcinka zajmuje dochodzenie prowadzone przez porucznika Columbo, który odnajduje zabójcę i wiąże go ze zbrodnią. Z początku zbrodniarze traktują Columbo z lekceważeniem z powodu jego sposobu bycia i niedbałego ubrania. Dla widza zagadką jest sposób wykrycia sprawcy i udowodnienia mu winy.
W standardowym układzie odcinka widz w pierwszych scenach poznaje przyszłego mordercę oraz jego ofiarę, zostaje przedstawiony motyw, a następnie przygotowania do zbrodni i jej wykonanie. Następnie na miejscu przestępstwa zjawia się porucznik Columbo. Porucznik rozpoczyna śledztwo, koncentrując się od początku na osobieOd tej zasady były odstępstwa. W odcinku Death Lends a Hand Columbo dopiero po pewnym czasie poznaje sprawcę morderstwa, wcześniej koncentrując się na mężu zamordowanej, który był niewinny., która popełniła zbrodnięTen model pojawia się wielokrotnie w każdej serii serialu. Przykładem jest np. odcinek Murder With Too Many Notes, nakręcony jako przedostatni w serii.. Od tego standardu było jednak wiele odstępstw. W części odcinków morderca nie czyni przygotowań do popełnienia morderstwa i popełnia je pod wpływem impulsuNp. w Death Lends a Hand, Columbo Likes the Nightlife.. W odcinku Columbo Goes To College Columbo towarzyszy mordercom przed i w trakcie dokonywania zbrodni oraz sam znajduje ciało. W odcinku No Time To Die Columbo nie tropi mordercy, tylko stara się wraz z innymi policjantami odnaleźć porwaną z wesela pannę młodą, na którym gościł także główny bohater (jest to jedyne w całej serii odstępstwo polegające na tym, iż nie jest popełnione morderstwo i Columbo nie spotyka się z mordercą). W epizodzie Last Salute to the Commodore nie jest ukazana scena morderstwa i nie jest zachowana formuła odwróconej tajemnicy, a wytypowany przez Columbo morderca okazuje się być ofiarą. W odcinku Undercover Columbo nie rozwiązuje stricte sprawy morderstwa, ale szuka fragmentów układanki, pracując incognito. W części z odcinków miało miejsce więcej niż jedno zabójstwoNp. w Murder by the Book, Dagger Of The Mind, Double Exposure, A Stitch in Crime, Old Fashioned Murder, A Bird In The Hand..., Strange Bedfellows, Columbo Likes the Nightlife.. W części odcinkówPatrz sekcja Odtwórcy ról czarnych charakterów. przestępstwo bądź przestępstwa były dokonywane przez dwie osoby.
Porucznik Columbo
Porucznik Columbo na przestrzeni wszystkich epizodów opowiadał o sobie, na ogół w rozmowach z podejrzanymi. Niemniej jednak w epizodzie Dead Weight Columbo przyznał, iż niektóre detale o sobie zmyśla, po to, aby uzyskać przewagę nad podejrzanymi. Często też wspomina o swojej żonie, która jednak osobiście nie pojawia się w żadnym z odcinków.
Najbardziej charakterystyczną cechą Columbo jest jego ubiór (podniszczony stary prochowiec, niechlujny krawat oraz sfatygowana koszula). Prochowiec posiada wiele kieszeni, do których Columbo chowa dowody oraz swój nieodłączny notes. Ze względu na ubiór Columbo bywał mylony z bezdomnymi lub akwizytorami. Porucznikowi towarzyszy również cygaro, które bardzo często pali lub przynajmniej trzyma w ustach. Porusza się samochodem Peugeot 403 w wersji cabrio.
W rozmowach z podejrzanymi Columbo przedstawia siebie jako nieudolnego policjanta, którego zadaniem jest jedynie napisanie raportu dla zwierzchnika. W ten sposób usypia czujność podejrzanych. Columbo stara się uzyskiwać informacje mimochodem, zadając niezobowiązujące pytania, na które podejrzani chętnie odpowiadają. Porucznik zawsze bardzo interesuje się tym, czym zawodowo zajmują się podejrzaniPrzykłady: w odcinku Any Old Port in a Storm stara się dowiedzieć jak najwięcej o winach, ponieważ główny podejrzany prowadził winnice. Z kolei w odcinku An Exercise in Fatality Columbo zapisuje się na siłownię, ponieważ główny podejrzany prowadzi sieć siłowni..
Porucznik Columbo służył w armii podczas wojny koreańskiej, a po niej dołączył do nowojorskiej policji i został przydzielony do 12 posterunku. W 1958 roku za namową kuzyna Freda przeniósł się do Los Angeles.
Kwestia liczby serii W zależności od źródła podaje się, iż serial posiada 13 lub 10 serii. Według serwisu IMDb liczba serii wynosi 13, podczas gdy wydania DVD zawierają 10 serii. Przy podziale na 10 serii, ostatnia rozpoczyna się odcinkiem Columbo Goes to College wydanym w grudniu 1990 roku i liczy 14 odcinków (nagranych w latach 1990–2003).
Obsada Odtwórcą głównej, tytułowej roli był Peter Falk.
Wielokrotne występy Poniższa lista zawiera osoby, które wystąpiły w przynajmniej 4 odcinkach (grając różne postacie): Mike Lally (23 odcinki) John Finnegan (12 odcinków) Bruce Kirby (9 odcinków) Shera Danese (6 odcinków) Vito Scotti (6 odcinków) Ed McCready (6 odcinków) Fred Draper (6 odcinków) Dianne Travis (6 odcinków) Patrick McGoohan (4 odcinki) Robert Culp (4 odcinki) Val Avery (4 odcinki) Steven Gilborn (4 odcinki) Jerome Guardino (4 odcinki) Gerry Okuneff (4 odcinki)
Odtwórcy ról czarnych charakterów Poza jednym wyjątkiem każda wymieniona osoba na liście grała rolę mordercy lub osobę, która pomagała w zabójstwie (np. poprzez świadome zapewnienie sprawcy fałszywego alibi). Pilot Prescription Murder: Gene Barry oraz Katherine Justice (1968) Ransom for a Dead Man: Lee Grant (1971)
Seria 1 (1971–1972) Murder by the Book: Jack Cassidy Death Lends a Hand: Robert Culp Dead Weight: Eddie Albert Suitable for Framing: Ross Martin Lady in Waiting: Susan Clark Short Fuse: Roddy McDowall Blueprint for Murder: Patrick O’Neal
Seria 2 (1972–1973) Étude in Black: John Cassavetes The Greenhouse Jungle: Ray Milland The Most Crucial Game: Robert Culp Dagger of the Mind: Richard Basehart oraz Honor Blackman Requiem for a Falling Star: Anne Baxter A Stitch in Crime: Leonard Nimoy The Most Dangerous Match: Laurence Harvey Double Shock: Martin Landau
Seria 3 (1973–1974) Lovely But Lethal: Vera Miles Any Old Port in a Storm: Donald Pleasence Candidate for Crime: Jackie Cooper Double Exposure: Robert Culp Publish or Perish: Jack Cassidy Mind Over Mayhem: José Ferrer Swan Song: Johnny Cash A Friend in Deed: Richard Kiley oraz Michael McGuire
Seria 4 (1974–1975) An Exercise in Fatality: Robert Conrad Negative Reaction: Dick Van Dyke By Dawn’s Early Light: Patrick McGoohan Troubled Waters: Robert Vaughn Playback: Oskar Werner A Deadly State of Mind: George Hamilton
Seria 5 (1975–1976) Forgotten Lady: Janet Leigh A Case of Immunity: Héctor Elizondo Identity Crisis: Patrick McGoohan A Matter of Honor: Ricardo Montalbán Now You See Him...: Jack Cassidy Last Salute to the Commodore: Fred DraperOdcinek bez zachowania schematu odwróconej tajemnicy. Robert Vaughn gra osobę zamieszaną w tuszowanie zbrodni i na nim koncentruje się uwaga Columbo, jednak nie jest on mordercą.
Seria 6 (1976–1977) Fade in to Murder: William Shatner Old Fashioned Murder: Joyce Van Patten The Bye-Bye Sky High IQ Murder Case: Theodore Bikel
Seria 7 (1977–1978) Try and Catch Me: Ruth Gordon Murder Under Glass: Louis Jourdan Make Me a Perfect Murder: Trish Van Devere How to Dial a Murder: Nicol Williamson The Conspirators: Clive RevillSeria 8 (1989) Columbo Goes to the Guillotine: Anthony Andrews Murder, Smoke, and Shadows: Fisher Stevens Sex and the Married Detective: Lindsay Crouse Grand Deceptions: Robert Foxworth
Seria 9 (1989–1990) Murder: A Self Portrait: Patrick Bauchau Columbo Cries Wolf: Ian Buchanan Agenda for Murder: Patrick McGoohan Rest in Peace, Mrs. Columbo: Helen Shaver Uneasy Lies the Crown: James Read Murder in Malibu: Andrew Stevens
Seria 10 (1990–1991) Columbo Goes to College: Stephen Caffrey oraz Gary Hershberger (1990) Caution: Murder Can Be Hazardous to Your Health: George Hamilton (1991) Columbo and the Murder of a Rock Star: Dabney Coleman (1991)
Seria 11 (1991–1992) Death Hits the Jackpot: Rip Torn i Jamie Rose (1991) No Time to Die: (Wyjątek serii, czarny charakter nie był mordercą) Daniel McDonald (1992) A Bird in the Hand...: Tyne Daly oraz Greg Evigan (1992)
Seria 12 (1993–1994) It’s All in the Game: Faye Dunaway oraz Claudia Christian (1993) Butterfly in Shades of Grey: William Shatner (1994) Undercover: Ed Begley Jr. (1994)
Seria 13 (1995–2003) Strange Bedfellows: George Wendt (1995) A Trace of Murder: David Rasche oraz Shera Danese (1997) Ashes to Ashes: Patrick McGoohan (1998) Murder With Too Many Notes: Billy Connolly (2001) Columbo Likes the Nightlife: Jennifer Sky oraz Matthew Rhys (2003)
W pozostałych rolach i epizodach wystąpili m.in.: Ida Lupino, Leslie Nielsen, Dean Stockwell, Don Ameche, Martin Sheen, Gena Rowlands, Lesley Ann Warren, Kim Cattrall, Fionnula Flanagan, Ian McShane, Suzanne Pleshette, Blythe Danner, Barry Corbin, Vincent Price, Dana Elcar, Louise Latham, Robert Loggia, Mako, William Smith, Mel Ferrer, Patrick Macnee, Steve Schirripa, Walter Koenig, Pat Morita, John Randolph, Rod Steiger, Tony Amendola, Sally Kellerman, William Christopher.
Lista odcinków Odcinki pilotażowe Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz PremieraUSA Czas Trwania
Seria pierwsza Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz PremieraUSA Czas Trwania
Seria druga Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz PremieraUSA Czas Trwania
Seria trzecia Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz PremieraUSA Czas Trwania
Seria czwarta Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz PremieraUSA Czas Trwania
Seria piąta Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz PremieraUSA Czas Trwania
Seria szósta Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz PremieraUSA Czas Trwania
Seria siódma Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz PremieraUSA Czas Trwania
Seria ósma Nr # Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz PremieraUSA Czas Trwania
Seria dziewiąta