Andor Lilienthal, ros. Андрэ Арнольдович Лилиенталь (ur. w Moskwie, zm. 8 maja 2010 w Budapeszcie) – węgierski szachista, arcymistrz.
Życiorys Urodził się w Rosji, ale od drugiego roku życia mieszkał na Węgrzech. Jako młodzieniec spędzał cały wolny czas w szachowych kawiarniach Budapesztu. Zmuszony ubóstwem grał na stawki pieniężne, szybko zyskując renomę silnego szachisty. W 1929 roku pojechał do Wiednia, gdzie zremisował partię w symultanie z byłym mistrzem świata, Jose Raulem Capablancą. Utrzymując się z szachów odwiedził Berlin i Paryż. W 1930 roku w Paryżu otrzymał pierwsze zaproszenie na turniej międzynarodowy, w którym zajął czwarte miejsce. W 1934 roku w Hastings wspólnie z mistrzem świata Aleksandrem Alechinem zajął drugie miejsce za Salomonem Flohrem. W tymże roku zwyciężył w turniejach w Barcelonie (wspólnie z Georges’em Koltanowskim i Ksawerym Tartakowerem), Budapeszcie i Sitges. W następnym turnieju w Hastings (1934/35) razem z Michaiłem Botwinnikiem zajął piąte miejsce. W tym turnieju pokonał Jose Raula Capablancę w pięknej partii z ofiarą hetmana.
Lilienthal reprezentował Węgry na trzech kolejnych olimpiadach szachowych. W 1933 w Folkestone i w 1935 roku w Warszawie zdobył dwa złote medale indywidualnie, nie przegrywając partii. W 1937 roku w Sztokholmie poprowadził drużynę Węgier do srebrnego medalu, grając na pierwszej szachownicyOlimpBase..
Od 1935 roku Lilienthal mieszkał w Moskwie, w 1939 roku przyjął radzieckie obywatelstwo. Brał udział w ośmiu finałach mistrzostw Związku Radzieckiego, największy sukces odnosząc w 1940 roku – I miejsce wspólnie z Igorem Bondarewskim. W 1948 roku zajął V miejsce w pierwszym turnieju międzystrefowym w Saltsjöbaden i awansował do turnieju pretendentów, w którym zajął VIII miejsce. Był w gronie dwudziestu siedmiu szachistów, którym w 1950 roku Międzynarodowa Federacja Szachowa przyznała po raz pierwszy tytuł arcymistrza. W latach 1951–1960 był trenerem Tigrana Petrosjana. Przyjaźnił się z Wasilijem Smysłowem, któremu sekundował w meczu o mistrzostwo świata z Michaiłem Botwinnikiem.
W 1967 roku powrócił na stałe do Budapesztu. Mógł poszczycić się zwycięstwami z mistrzami świata Emanuelem Laskerem, Jose Raulem Capablancą i Aleksandrem Alechinem. W swojej karierze spotkał się przy szachownicy z dziesięcioma kolejnymi mistrzami świata.
Jeśli chodzi o retrospektywnie obliczony ranking historyczny Lilienthalowi przypisywane jest 6. miejsce na świecie w roku 1934 za Alechinem, Euwe, Flohrem, Bogolubowem i KashdanemChessmetrics Player Profile: Andor Lilienthal..
Przypisy
Bibliografia W.Litmanowicz, J. Giżycki, „Szachy od A do Z”, tom I, Warszawa 1986, s. 521–522 Andor Arnoldovich Lilienthal dies at the age of 99
Linki zewnętrzne
The Last of the Chess Mohicans 94 Jahre Andor Lilienthal He beat Lasker, Capablanca, Alekhine – and old age Grandmaster Andor Lilienthal dies at 99
Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie Kategoria:Radzieccy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Szachiści XX wieku Kategoria:Węgierscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 2010