Sianów

Sianów (niem. Zanow) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sianów. Położone na Równinie Słupskiej nad strugą Polnicą, ok. 10 km od Koszalina, z którym graniczy administracyjnie.

Według danych z 30 czerwca 2009 r. miasto miało 6606 mieszkańców.

Jest ośrodkiem usługowym z drobnym przemysłem spożywczym. Główny towar eksportowy dawniej stanowiły śledzie oraz piwo z lokalnego browaru (założonego w 1787).

Położenie mały|lewo|Struga Polnica przepływająca przez Park Miejski Sianów leży w północno-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego, w północnej części powiatu koszalińskiego. Położony jest na Równinie Słupskiej, nad strugą Polnicą. Na południe od miasta płynie rzeka Unieść oraz Struga Sianowska. Sianów leży na północny wschód od Koszalina, z którym graniczy administracyjnie poprzez lasy Góry Chełmskiej.

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 15,88 km².

Miasto leży na historycznym Pomorzu Zachodnim. Od 1815 w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. Po II wojnie światowej Sianów przyłączono do województwa szczecińskiego, a w 1950 roku został włączony do nowo powstałego województwa koszalińskiego.

W pobliżu Sianowa znajduje się rezerwat przyrody „Jodły Karnieszewickie”.

Historia Obszar został włączony do wczesnego państwa polskiego przez Mieszka I najpóźniej do ok. 967 roku. Wskutek rozbicia dzielnicowego Polski w różnych okresach stanowił część księstw wschodniopomorskiego i zachodniopomorskiego. W 1311 r. przy okazji opisu granic Gorzebądza wspomniano o „villa Sanow”, w 1330 r. wzmiankowany był zamek, który znajdował się w widłach Unieści i Polanicy, na południowy-zachód od miasta. Sianów prawa miejskie w odmianie lubeckiej uzyskał w 1343 roku od Piotra Święcy z Polanowa i była to prywatna własność Święców, a następnie poprzez kupno biskupów kamieńskich i od 1400 roku książąt zachodniopomorskich. W XV w. książę Bogusław X miał tu zamek myśliwski. W 1480 r., podczas pobytu na tutejszym zamku, książę Bogusław X został napadnięty i pojmany przez zbuntowanych mieszczan z Koszalina. Decyzją księcia Bogusława XIV Sianów w 1623 został odłączony od powiatu darłowskiego. Po wojnie 30-letniej miasto zubożało.

Od 1653 miasto stanowiło własność Hohenzollernów brandenburskich (zgermanizowana nazwa Zanow). Miasto było w sporze z administracją regionalną o swój status administracyjny; zostało ponownie włączone do powiatu darłowskiego i pozbawione prawa głosu w sejmikach regionalnych oraz lokalnego sądownictwa. W 1743 r. Sianów zakupił jezioro między Sianowem a Skibnem. W 1807 przez Sianów przeszedł pułk polski z Gdańska w drodze do Kołobrzegu, który oblegały wojska napoleońskie. W 1833 roku około 100 polskich powstańców listopadowych zbudowało drogę łączącą Sianów z Koszalinem, część dłuższej drogi łączącej Gdańsk ze Szczecinem. W 1845 roku powstała pierwsza manufaktura wytwarzająca zapałki i od lat 70. XIX wieku Sianów był już ośrodkiem przemysłu zapałczanego. W 1869 r. Sianów uzyskał połączenie kolejowe. W 1899 roku powstała fabryka mydła. W 1912 roku Sianów podłączono do centralnej sieci elektrycznej. W 1938 roku w mieście istniała fabryka zapałek, fabryka narzędzi rolniczych i betoniarnia.

W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli w mieście podobóz pracy przymusowej obozu jenieckiego Stalag II B. Podczas ofensywy Armii Czerwonej zniszczenia substancji miejskiej wynosiły ok. 30%.

Po przejęciu miasta przez administrację polską w 1945 r. przejściowo używano nazwy Canów (ew. Cianowo), zmienionej po konsultacji z naukowcami Instytutu Bałtyckiego rozporządzeniem rządowym z listopada 1946 r. na Sianowo, s. 8. Komisja Ustalania Nazw Miejscowości przyjmując nazwę nawiązała do rzeczownika pospolitego „siano”Małgorzata Żuchowska, Nazwy miejscowości nadbałtyckich, w: Poznaj swój kraj, nr 4/1986, s.13, .

O gospodarce miasta decydował głównie rozwinięty przemysł zapałczany – Zakłady Przemysłu Zapałczanego „Polmatch” w Sianowie zostały zlikwidowane w 2007 r.

W latach 1960–1972 miasto było siedzibą władz gromady Sianów.

Demografia

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców Sianowa w 2014 roku

Architektura thumb|Kościół pw. św. Stanisława Kostki thumb|Pomnik Pamięci Poległych za Ojczyznę w Parku Miejskim Zabytki chronione prawnie w Sianowie: układ urbanistyczny miastazachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków, nr rej. 557 z dnia 14.02.1966, kościół pw. św. Stanisława Kostki – szachulcowy kościół parafialny z XVIII w. z wieżą murowaną z 2. poł. XVI w., kaplica cmentarna z 1844 r. (ul. Węgorzewska), Park Miejski im. Powstańców Warszawskich w SianowieNazwa zgodnie z Uchwałą Nr LI/368/2014 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 23 września 2014 r. z alejami dojazdowymi z pocz. XIX w. (ul. Chrobrego).

Obiekty o walorach historycznych:

ratusz z 1879 r. eklektyczna brama miejska budynek administracji fabryki zapałek z 1845 r.

Transport Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 112 i linia kolejowa nr 202 Stargard – Gdańsk. 8 lipca 2023 roku otwarta została obwodnica Sianowa na odcinku drogi ekspresowej S6. Połączenie z centrum Koszalina umożliwiają prywatni przedsiębiorcy oraz autobusy PKS. Najbliższa stacja kolejowa położona jest w miejscowości Skibno (około 3 km od centrum) – zatrzymują się tam pociągi osobowe. W Skibnie znajduje się duża składnica drewna. Pociągi pospieszne i ekspresowe zatrzymują się w położonym 10 km od Sianowa Koszalinie.

Gospodarka Obecnie w gminie Sianów znajdują się następujące zakłady przemysłowe: firma i fabryka „Dega” – wyroby garmażeryjne w Karnieszewicach, palarnia kawy „MK Cafe” w Skibnie, gospodarstwo rybackie „Dadoń”, Chłodnie i Budownictwo Przemysłowe „Ganz Polska”.

Edukacja Szkoła Podstawowa nr 1 im. Janka Bytnara Szkoła Podstawowa nr 2 im. Bohaterów 8. Drezdeńskiej Dywizji Piechoty Przedszkole Gminne

Sport Kluby sportowe w mieście: UKS Kometa Sianów – Badminton. UKS Victoria Dega Sianów klub sportowy „Victoria Sianów” (IV liga, grupa zachodniopomorska). UKS Victoria SP 2 Sianów (II liga kobiet, grupa kujawsko-pomorska)

Administracja Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Sianowa wybierają do swojej rady miejskiej 8 radnych (8 z 15). Pozostałych 7 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Sianów. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz przy ul. Armii Polskiej.

Burmistrzowie Sianowa: 1990–1991 – Mirosław Kamiński 1991–1996 – Jerzy Gałązka 1998–2000 – Andrzej Henryk Matyjaszek 2000–2002 – Andrzej Jankowiak 2002–2006 – Andrzej Henryk Matyjaszek 2006–2010 – Ryszard Stanisław Wątroba od 2010 – Maciej Berlicki

Gmina Sianów utworzyła w obrębie miasta 3 jednostki pomocnicze, zwane osiedlami (tj. Osiedle Nr 1, 2, 3). Organem uchwałodawczym każdego jest ogólne zebranie mieszkańców, które wybiera zarząd osiedla, składający się z przewodniczącego zarządu, sekretarza oraz od 1 do 3 członkówUchwała Nr XXVII/154/2004 Rady Miejskiej w Sianowie z dnia 29 grudnia 2004 r. ws. uchwalenia statutów osiedli Gminy i Miasta Sianów (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2005 r. Nr 26, poz. 549)

Mieszkańcy Sianowa wybierają parlamentarzystów z okręgu wyborczego Koszalin, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Wspólnoty wyznaniowe Kościół rzymskokatolicki: parafia Świętego Stanisława Kostki Świadkowie Jehowy: zbór Sianów (Sala Królestwa ul. Łużycka 74).

Ludzie związani z Sianowem

Zobacz też Cmentarz żydowski w Sianowie

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona miasta i gminy Sianów

Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XIV wieku Kategoria:Miasta w województwie zachodniopomorskim