Assol (ros., ukr. Ассоль), właśc. Kateryna Ihoriwna Humeniuk (ukr. , ros. ; ur. 4 lipca 1994 w Doniecku) – ukraińska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów piosenek i aktorka, śpiewająca głównie w języku rosyjskim. Pierwsze znaczące sukcesy sceniczne odniosła w wieku dziecięcym. Nagrała wówczas ponad 20 piosenek, wydała dwa albumy, wystąpiła na dwóch dużych koncertach solowych oraz w 10 teledyskach i jednym filmie fabularnym.
Życiorys Urodziła się w zamożnej rodzinie wpływowego ukraińskiego oligarchy Ihora Mykołajowycza Humeniuka – byłego (po 2006 honorowego) prezesa kompanii «ARS» SA (ros., ukr. ЗАО «АРС») będącej potentatem na ukraińskim rynku węgla koksującego i koksu, współwłaściciela sieci hoteli «Rixos», od kilku lat zajmującego miejsce w pierwszej setce rankingu najbogatszych ludzi Ukrainy według magazynu «Фокус» (93 poz. w 2012 z majątkiem ocenianym na 125,2 mln USD), powiązanego z Rinatem Achmetowem (1. miejsce w ww. rankingu) członka tzw. grupy donieckiej, byłego doradcy premiera Ukrainy Wiktora Janukowycza, w latach 2006–2012 deputowanego do Rady Najwyższej Ukrainy V i VI kadencji z ramienia Partii Regionów.
Matką, a także producentem wykonawczym Assol, jest Wiktorija Myrosławiwna Humeniuk.
Assol ma młodszego brata Ołeha (ur. 5 lipca 2001) oraz starszą siostrę przyrodnią Alonę (ur. 24 lutego 1985), która zajmuje się modą i zarządza siecią butików z ekskluzywną odzieżą w Doniecku i Dniepropetrowsku.
W 2000 rozpoczęła naukę w Ogólnokształcącej Specjalistycznej Fizyczno-Matematycznej Szkole nr 17 w Doniecku. Pierwsze lata nauki szkolnej zbiegły się z okresem bardzo szybkiego rozwoju kariery wokalnej, aktywnej działalności koncertowej i wzrostu popularności Assol.
W IV i V edycji Konkursu Piosenki Eurowizji Junior (2006 i 2007) – już jako młoda gwiazda estrady – przedstawiała wyniki głosowania ukraińskich telewidzów.
W latach 2008–2009 uczyła się w college’u w Londynie. Jednocześnie doskonaliła tam znajomość języka angielskiego oraz pobierała lekcje śpiewu, a także tańca estradowego u choreografów Madonny i Britney Spears.
W 2010–2011 Kateryna Humeniuk była słuchaczką kursu przygotowawczego na Wydziale Prawa Narodowego Uniwersytetu Kijowskiego im. Tarasa Szewczenki – zamierzała studiować w Instytucie Stosunków Międzynarodowych na tej uczelni, uchodzącym za prestiżowy i cieszącym się dużą popularnością wśród dzieci ukraińskich polityków, dyplomatów i biznesmenów. Od jesieni 2011 podjęła jednak studia na Kijowskim Narodowym Uniwersytecie Kultury i Sztuk Pięknych w Instytucie Biznesu Hotelowo-Restauracyjnego i Turystycznego (ukr. Інститут готельно-ресторанного і туристичного бізнесу).
Pseudonim artystyczny Assol to imię bohaterki baśni Ałyje parusa (ros. Алые паруса, pol. Szkarłatne żagle; 1916, wyd. 1923) autorstwa rosyjskiego pisarza pochodzenia polskiego Aleksandra Grina, zekranizowanej jako melodramat w ZSRR w 1961 przez Aleksandra Ptuszkę – dziewczynie, po śmierci matki wychowywanej przez ojca-marynarza, która oczekuje spełnienia się przepowiedni staruszka Egla: wypatruje księcia mającego przypłynąć statkiem o szkarłatnych żaglach i dla tego uważanej przez jej otoczenie za niespełną rozumu. Ale bajka ma szczęśliwy koniec – statek o szkarłatnych żaglach dowodzony przez pięknego kapitana zakochanego w Assol przypłynął i zabrał Assol w nowe szczęśliwe życie.
Lektura baśni wywarła na Katerynie Humeniuk tak duże wrażenie, iż przyjęła imię Assol jako swój pseudonim sceniczny, choć sam pomysł wyszedł od Igora Czernika – moskiewskiego kompozytora i autora tekstów, uważanego za współtwórcę projektu artystyczno-marketingowego «Assol».
O baśniowej Assol opowiada też tytułowa piosenka z albumu Ałyje parusa (ros. Алые паруса, pol. Szkarłatne żagle), która stała się przebojem i na wiele lat znakiem rozpoznawczym młodej wokalistki. Motywy z baśni o Assol zostały ponadto wykorzystane w oprawie koncertów Kateryny.
4 kwietnia 2010 na stronie poświęconej m.in. Assol, prowadzonej przez fanów, ukazała się informacja, iż piosenkarka oficjalnie zmieniła dane personalne z Kateryna Ihoriwna Humeniuk na Assol Ihoriwna Humeniuk, ale Assol, pytana o to kilka miesięcy później, konsekwentnie zaprzeczała.
Niemniej jednak jest do tego imienia bardzo przywiązana:
Niechęć producenta Ołeksandra Sirego do ujawnienia prawdziwej tożsamości Assol, o czym wspomina S. Wołochow, wydaje się wskazywać na to, iż przyjęcie pseudonimu mogło mieć także znaczenie pragmatyczne – ukrywało związek rodzinny z ojcem-milionerem, chroniło prywatność całej rodziny i zmniejszało ryzyko porwania dziecięcej wokalistki dla okupu. Dziennikarz ustalił jednak prawdziwe nazwisko Assol oraz jej pochodzenie i ujawnił to w marcu 2002.
Kariera wokalna Okres dziecięcy – narodziny gwiazdy Assol
Pierwsze kroki w karierze wokalnej stawiała – jako piosenkarka dziecięca – już w wieku 3 lat. Debiut sceniczny, jeszcze w wieku przedszkolnym, miał miejsce w Doniecku w dziecięcym zespole Krapłynky (ukr. Краплинки, pol. Kropelki). Początkowo śpiewała piosenki w języku ukraińskim.
W lipcu 2000 zwyciężyła w konkursie dziecięcym na 9. Międzynarodowym Festiwalu Sztuk «Słowiański Bazar w Witebsku» (biał. Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску», ros. Международный фестиваль искусств «Славянский базар в Витебске», ang. The International Festival of Arts «Slavianski Bazaar in Vitebsk») na Białorusi.
Rok 2000 okazał się przełomowym w artystycznym życiu pięcioletniej wówczas Assol – jeden z jej występów obejrzał Ołeksandr Siry – producent i prezes ukraińskiej Grupy Medialnej «LeveL». Odtąd rozwojem jej kariery zajęli się – w porozumieniu z rodzicami Assol – profesjonaliści: wspomniany Ołeksandr Siry, a także Ołeh Woronowy – szef agencji reklamowej, Jurij Nikitin – producent muzyczny i Igor Czernik – pochodzący z Moskwy kompozytor i autor tekstów piosenek. W ciągu kilkunastu miesięcy powstał śmiały projekt artystyczno-marketingowy «Assol», którego pierwszy etap obejmował trzy lata, zaś pełna realizacja miała objąć okres 30 lat. Dzięki rodzinie Assol w poddonieckiej Makiejewce powstało studio choreograficzne, w którym młoda artystka przez wiele lat ćwiczyła taniec estradowy wraz z grupą baletową «Assol», stworzoną wyłącznie dla niej.
Na początku 2002 ukazał się debiutancki album Assol Ałyje parusa (ros. Алые паруса, pol. Szkarłatne żagle), zawierający 8 piosenek (6 autorstwa Igora Czernika oraz 2 covery, w tym jeden zaśpiewany w jęz. angielskim, pozostałe – w jęz. rosyjskim) i taneczny remiks utworu tytułowego. Do owego remiksu oraz do piosenek „Taniec pod dożdiom” (ros. „Танец под дождём”, pol. „Taniec w deszczu”), „Uletajut sny” [ros. „Улетают сны”, pol. „Ulatują sny”] i „Moja mama” (ros. „Моя мама”) zrealizowano także teledyski. Pod względem muzycznym album należy do stylu popowego, wyjątkami są oba covery – „W sientiabrie” (ros. „В сентябре”, pol. „We wrześniu”) z rep. amerykańskiego zespołu Earth, Wind & Fire (tytuł oryginalny: „September”) – w stylu disco/soul – i „The Girl from Ipanema” z rep. Astrud Gilberto – w stylu bossa nova. Pierwszy nakład albumu wyniósł 10 tys. egzemplarzy, a zamierzano nim podbić głównie rynek rosyjski.
Wydaniu płyty towarzyszyła profesjonalna kampania reklamowa oraz dwie tury koncertów: Assol i jejo druzja (ros. Ассоль и её друзья, pol. Assol i jej przyjaciele) w 2002 oraz Zwiezda Assol (ros. Звезда Ассоль, pol. Gwiazda Assol) w 2003. Koncert Assol i jejo druzja odbył się 2 marca w Donieckim Narodowym Akademickim Teatrze Opery i Baletu im. Anatolija Sołowjanenki, a poprzedziła go zorganizowana dzień wcześniej konferencja prasowa w Międzynarodowym Centrum Biznesu w Doniecku. Trwał półtorej godziny, złożyło się na niego 9 utworów. Rozpoczął się od odtworzenia na telebimie pozdrowień i życzeń dla Assol, które przekazali dziecięcej wokalistce jej sławni rodacy: aktor, piosenkarz i spiker Anton Mucharski, zespół 4 Korolja, piosenkarka Ani Lorak, wokalista i kompozytor Ołeksandr W. Ponomariow, tyczkarz Serhij Bubka i ówczesny dyrektor wydziału programów rozrywkowych ukraińskiej stacji telewizyjnej Inter (ukr. Інтер) Ilja J. Nojabriow. Na scenie solistce towarzyszyło kilka zespołów baletowych i waltornista Arkadij F. Szyłkłoper w roli Czarodzieja. Recenzje były bardzo przychylne – uznano, że Assol panowała zarówno nad sobą, jak i nad widownią, krytycy muzyczni dostrzegli artyzm i profesjonalizm w wykonaniu piosenek.
Fragmenty swojego pierwszego koncertu Assol zaprezentowała także podczas gali zorganizowanej z okazji dziesięciolecia ukraińskiego PrivatBanku.
Nagranie płyty i występ Assol na solowym koncercie w tak młodym wieku okazały się wydarzeniami bez precedensu, co zauważyły działające w Rosji Międzynarodowa Agencja Rekordów i Osiągnięć (ros. Международное Агентство Рекордов и Достижений) oraz Rosyjski Komitet ds. Rejestracji Rekordów Planety (ros. Российский комитет по регистрации рекордов планеты). Assol została wpisana na listy rekordzistów i otrzymała od Komitetu dwa dyplomy w kategoriach «Najmłodszy wykonawca, który wydał płytę CD» i «Najmłodszy wykonawca, który wystąpił w solowym koncercie» (w wieku 7 lat, 7 miesięcy i 26 dni).
Ważnym wydarzeniem w karierze Assol była premiera teledysku w reż. Ołeksandra Sirego do pieśni „Wkrajino moja!” (ukr. „Вкраїно моя!”, pol. „Moja Ukraino!”), która miała miejsce 11 grudnia 2002 w Centrum Prasowym Narodowego Pałacu Sztuk „Ukraina” w Kijowie. Z uznaniem odnotowano fakt, iż po pierwszej rosyjskojęzycznej płycie Assol zaśpiewała tym razem po ukraińsku, a więc w języku urzędowym Ukrainy (ustanowionym przez Konstytucję 28 czerwca 1996). Teledysk wraz z tekstem pieśni zawierał liczne akcenty patriotyczne – umiłowanie ojczyzny, dumę i jedność narodu ukraińskiego oraz bliskie Ukraińcom obrazy: kozackie święta, tańce huculskie, chleb, dzbanek mleka. W części ujęć i na zdjęciu z okładki singla Assol wystąpiła w ludowym stroju ukraińskim.Premiera nowej pieśni i teledysku Assol stała się wydarzeniem w życiu kulturalnym Ukrainy, niepodległej wówczas od zaledwie 11 lat. Pieśń określono nawet mianem prawdziwego hymnu pokolenia Assol, a jej wykonawczynię wyrazicielką całkiem nowej idei narodowej [...], uosabiającą myśli i pragnienia pokolenia rodzącego się i dorastającego w młodym niepodległym państwie. O tym etapie kariery Assol producent mówił:
Z założenia pieśń „Wkrajino moja!”, wraz z teledyskiem, miała stworzyć nowy, ukraiński wizerunek Assol, odmienny od znanego dotychczas z płyty Ałyje parusa i koncertu Assol i jejo druzja. Producenci mieli ponadto nadzieję, że będzie to początek pracy nad dużym albumem w języku ukraińskim, jednak – mimo przychylnego przyjęcia – tak się nie stało.
Kilka miesięcy później, 28 maja 2003, w głównej sali Narodowego Pałacu Sztuk «Ukraina» w Kijowie, mogącej pomieścić ponad 3 700 widzów, odbył się kolejny koncert promocyjny pt. Zwiezda Assol, którego program był bogatszy od poprzedniego z 2002: Assol zaśpiewała 13 utworów, w tym 3 niewydane wcześniej – „Dożdi projdut” (ros. „Дожди пройдут”, pol. „Deszcze przeminą”), „Wier´ w czudiesa” (ros. „Верь в чудеса”, pol. „Wierz w cuda”) i „Zwiezda” (ros. „Звезда”, pol. „Gwiazda”). Koncert trwał ponad dwie godziny, a kolejne piosenki Assol były przeplatane występami Czarodzieja (Arkadij F. Szyłkłoper) i zespołów tanecznych. Został zorganizowany – podobnie jak Assol i jejo druzja – z niezwykłym rozmachem i oprawą godną największych dorosłych gwiazd estrady, z wykorzystaniem bogatych środków technicznych – telebimu nad sceną, oświetlenia tradycyjnego i laserowego, sztucznych dymów, fajerwerków; między sceną a widownią zmontowano nawet basen, do którego w czasie trwania piosenki „Taniec pod dożdiom” padał deszcz. W trakcie wykonywania piosenek Assol towarzyszyła kilkudziesięcioosobowa grupa tancerzy – dziecięcych i dorosłych – pochodzących z zespołów tanecznych Doniecka i Kijowa.