Andrzej Mielewski, właśc. Andrij SydirСмерть артиста. „Українське Слово”. 96, s. 3, 14 kiwetnia 1916. lub Andrzej Sidor (Sydor) (ur. 1867Czas (nr 185 z 11 kwietnia 1916) w Tołszczowie koło Lwowa – zm. 11 kwietnia 1916 w Krakowie) – działający w polskim teatrze aktor i reżyser, wywodzący się z rodziny ukraińsko-polskiejJego rodzice to Tomasz Sidor i Agnieszka Kaliniak, 2 v. Klocek, zob. Maria Kaczorowska Herman, Andrzej Mielewski, "Polski Słownik Biograficzny" t. 20, s. 771. Autorka podaje rok 1866 jako datę urodzenia Mielewskiego..
Życiorys Zadebiutował w roku 1886 występując w zespołach objazdowych i na scenach prowincjonalnych m.in. Barbary i Adolfa Linkowskich, Antoniego Kattnera. W 1893 roku grał w zespole Lucjana Kwiecińskiego w Stanisławowie, a następnie na scenie lwowskiej. Do 1894 używał pseudonimu Milewski. Kwestiję wędrownego teatru prowincjonalnego Kurier Stanisławowski 1906 nr 1059 s.3. W latach 1893–1908 występował w zespole Teatru Miejskiego w Krakowie (obecnie Teatr im. Słowackiego). Został zatrudniony przez Tadeusza Pawlikowskiego, ale jego kariera nabrała rozpędu za dyrekcji Józefa Kotarbińskiego, który promował romantyczny repertuar. Mielewski zagrał m.in. rolę Gustawa-Konrada w Dziadach oraz Mazepę i Semenkę w dramatach Juliusza Słowackiego ("Mazepa", "Sen srebrny Salomei"). Był także reżyserem. Występował w prapremierach sztuk Stanisława Wyspiańskiego, grając Jaśka w "Weselu", Rapsoda w "Bolesławie Śmiałym", Pieśniarza w "Protesilasie i Laodamii" oraz Rodryga w "Cydzie" (parafraza sztuki Pierre'a Corneille'a). Ceniono go za wybitne zdolności w kreowaniu poetyckich, pełnych rozmachu postaci buntowników z polskiego dramatu romantycznego, jak również za talent w odtwarzaniu nowoczesnych bohaterów. Choć podobno proponowano mu prowadzenie zespołu ukraińskiego, odmówił i zdementował w prasie informację o porzuceniu sceny polskiej. W roku 1908 opuścił Kraków i przeniósł się do Łodzi. Występował tam do 1910 pod kierownictwem Aleksandra Zelwerowicza, a potem także z własnym zespołem w latach 1910 -1913 jako dyrektor Teatru Popularnego. Była to jedna z bardziej udanych propozycji teatru dla szerokiej robotniczej widowniMaria Kaczorowska-Herman, Andrzeja Mielewskiego Teatr Popularny w Łodzi, 1910-1913, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1970.. Przygotował tam m.in. prapremierę "Klątwy" Wyspiańskiego obejmując rolę Księdza. W roku 1913 powrócił do Krakowa, jako aktor i reżyser Teatru m. J. Słowackiego.Dyrektor Teatru popularnego.. Kurier Lwowski 1913 nr 207 s. 4 Po wybuchu I wojny światowej, gdy scena krakowska musiała zawiesić działanie (budynek okresowo zajęło wojsko) kierował "działówką" aktorską występującą w sali Teatru Nowości w Krakowie. Zmarł w Krakowie i został pochowany na cmentarzu RakowickimPogrzeb ś.p. Andrzeja Milewskiego Czas 1916 nr 190 z 14 kwietnia s. 1.
Żoną Andrzeja Mielewskiego była aktorka Alina Gryficz-Mielewska.
Galeria
Przypisy
Bibliografia
"Encyklopedia Krakowa", wyd. PWN, Kraków 2000
Linki zewnętrzne Andrzej Mielewski na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Aktorzy związani z Krakowem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1867 Kategoria:Zmarli w 1916