Na równi pochyłej (tytuł oryg. Downhill) – brytyjski niemy melodramat z 1927 w reżyserii Alfreda Hitchcocka i według scenariusza Eliota Stannarda, opracowanego na podstawie sztuki Down Hill autorstwa Davida L’Estrange’a (wspólny pseudonim Ivora Novello i Constance Collier). W rolach głównych wystąpili Ivor Novello, Annette Benson, Robin Irvine, Isabel Jeans oraz Ian Hunter. Akcja koncentruje się na uczniu prywatnej szkoły Roddym Berwicku (Novello), fałszywie oskarżonym o uwiedzenie kelnerki Mabel (Benson). W wyniku zawartego paktu lojalności bohater nie wydaje swojego przyjaciela, Tima Wakeleya (Irvine). Wyrzucony z domu przez ojca (Norman McKinnel) rozpoczyna wędrówkę, podczas której stacza się na dno moralne i społeczne.

W momencie premiery film budził sprzeczne uczucia wśród krytyków. Z jednej strony negatywnie oceniano fabułę, z drugiej chwalono m.in. grę aktorską, zdjęcia i pracę reżysera oraz szerokie zastosowanie przez niego różnych technik filmowych. Także we współczesnych analizach biografowie zgodnie podkreślają znaczenie wspomnianych technik, które stały się podstawą w późniejszym etapie kariery reżyserskiej Hitchcocka.

Fabuła mały|left|Ivor Novello (na zdj. w 1923), odtwórca głównej roli Roddy’ego Berwicka w scenicznej i filmowej ekranizacji Fabułę Na równi pochyłej podzielono na trzy rozdziały: „The World of Youth”, „The World of Make Believe” oraz „The World of Lost Illusions”. Film zaczyna się od ujęcia ukazującego sędziego, który gwizdkiem daje sygnał do rozpoczęcia ostatniej akcji w szkolnym meczu rugby. Po chwili zebrany na boisku przy uczelni tłum zaczyna wiwatować, gdy miejscowa drużyna odnosi zwycięstwo. Kapitan zespołu Roddy Berwick (Ivor Novello) niesiony jest przez rozentuzjazmowanych ludzi na rękach. Jeden z mężczyzn wyraża żal, że sir Thomas Berwick (Norman McKinnel) nie posiada więcej synów, takich jak Roddy. Po zakończeniu meczu ciemnowłosa kelnerka Mabel (Annette Benson) pisze notatkę, w której informuje, że po godzinie 18 będzie sama w sklepie. Podczas gdy rodziny i uczniowie przemieszczają się korytarzami szkoły, Tim Wakeley (Robin Irvine) zatrzymuje się przy tablicy ogłoszeń wraz ze swoim ojcem, wielebnym Henrym Wakeleyem (Jerrold Robertshaw), i siostrą Sybil (Sybil Rhoda), wskazując na ogłoszenie o stypendium Raynforda. Mężczyzna informuje syna, że jeśli będzie w stanie je dostać, pojawi się możliwość studiowania na Oxfordzie. Dwaj młodsi bracia Tima i Sybil ganiają się po schodach. Siostra podąża za nimi, by ich pilnować. Gdy niespodziewanie drzwi do łazienki otwierają się, kobieta zauważa półnagiego Roddy’ego, który na jej widok szybko okrywa się ręcznikiem. Zaskoczona Sybil wraca do swojej rodziny, po czym wszyscy udają się do jadalni szkolnej, gdzie stoły są rozstawione w dwóch rzędach. Mabel dyskretnie wtyka w dłoń Tima napisaną wcześniej notatkę. Około setka zgromadzonych gości wstaje, by odmówić modlitwę. Roddy spóźnia się, więc czeka przy wejściu do jadalni w towarzystwie Mabel, na którą przypadkowo wpadł chwilę wcześniej. Kobieta umyślnie staje swoją stopą na jego stopie, zmuszając mężczyznę do uśmiechu, lecz Roddy orientuje się, że całą sytuację obserwuje jego surowy ojciec. Po modlitwie mężczyzna zajmuje miejsce obok Sybil i naprzeciw ojca. W międzyczasie Tim czyta pod stołem notatkę od Mabel, a następnie daje jej dyskretnie znak – poprzez skinięcie głową – że się zgadza.

Zegar na wieży wskazuje godzinę 18:05. Mabel czeka w drzwiach sklepu Ye Olde Bunne Shoppe. Zauważywszy Tima i Roddy’ego poprawia fryzurę, po czym zaprasza ich do środka. Cała trójka udaje się na zaplecze, gdzie dziewczyna puszcza muzykę i zaczyna tańczyć razem z Roddym. Zabawę przerywa dziecko, które przychodzi do sklepu kupić słodycze. Mabel wraca za ladę, aby je obsłużyć. Roddy ściąga ze swej marynarki włos należący do dziewczyny, po czym kpi z Tima i jego przywiązania do Mabel, trzymając rękę na sercu. Gdy dziewczyna wraca na zaplecze kontynuuje taniec, tym razem z Timem, który okazuje się być gorszym tancerzem od Roddy’ego (Mabel przerywa taniec po tym, jak Tim nadepnął jej na palec u nogi, lecz chwilę później wraca do chłopaka, kiedy Roddy nie jest zainteresowany flirtem z nią).

mały|Robin Irvine, odtwórca roli Tima Wakeleya, przyjaciela Roddy’ego Podczas gdy Mabel i Tim tańczą, Roddy udaje się za ladę, by obsłużyć małego chłopca. Za pół pensa sprzedaje mu pudełko cukierków. Po chwili w sklepie zjawia się większa grupa dzieci, chcąca kupić cukierki po tańszej cenie. Mabel, zauważywszy całą sytuację, zjawia się i przegania je. Pomiędzy dziewczyną a Roddym dochodzi do sprzeczki, dotyczącej ceny, za jaką chłopak sprzedał cukierki. Chcąc załagodzić konflikt, Roddy oddaje z własnej kieszeni kilka banknotów. Gdy razem z Timem wychodzi ze sklepu, Mabel usiłuje go pocałować, lecz chłopak śmieje się jej prosto w twarz, co wywołuje w niej gniewną reakcję. Stojący obok Tim całuje ją, po czym opuszcza wraz z Roddym sklep.

Po kilku dniach spełnia się największe marzenie Roddy’ego, który zostaje mianowany kapitanem szkolnej drużyny na nadchodzący sezon. Kiedy wraz z Timem przebywa w swoim pokoju w szkolnym internacie, obydwaj zostają wezwani do gabinetu dyrektora. Na miejscu dowiadują się, że Mabel wniosła „bardzo poważne oskarżenie”. Rozhisteryzowaną dziewczynę musi uspokajać dyrektor. Na zadane przez niego pytanie, który z chłopców jest winny, Mabel – po chwili zastanowienia – wskazuje na Roddy’ego, nie kryjącego zaskoczenia. Po tym jak Tim opuszcza gabinet, zbliżenie na twarz dziewczyny ukazuje jej pogardę, z jaką patrzy na zdezorientowanego chłopaka. W jej myślach przewijają się sceny płacenia banknotem przez Roddy’ego za cukierki oraz napis na drzwiach sklepu „w środę zamykamy wcześniej”. Zdenerwowana dziewczyna opuszcza gabinet. Dyrektor informuje chłopaka, że w zaistniałych okolicznościach nocowanie przez niego w internacie jest niemożliwe. Smutek Roddy’ego dodatkowo potęguje fakt, że nie będzie mógł on grać dla drużyny Old Boys. Gdy chłopak pakuje się, Tim przeprasza go za swoje milczenie, tłumacząc, że mogłoby to zaszkodzić jego staraniom o stypendium. Roddy uspokaja i zapewnia przyjaciela, że go nie wyda, po czym opuszcza z walizką teren szkolnego internatu.

mały|left|Isabel Jeans, odtwórczyni roli Julii Fotheringale Wieczorem chłopak dociera do domu. Przywitawszy się z matką (Lilian Braithwaite) zasiada w fotelu w salonie. Wkrótce jego ojciec wraca w towarzystwie znajomego. Kiedy mężczyzna gratuluje Roddy’emu, ojciec, spoglądając na kalendarz, orientuje się, że jego syn wrócił do domu przed końcem semestru. Po tym jak znajomy sir Berwicka wychodzi, Roddy usiłuje wytłumaczyć ojcu całą sytuację, lecz na wieść o wydaleniu syna ze szkoły, Berwick senior reaguje bardzo emocjonalnie, nazywając go kłamcą. Urażony tonem ojca Roddy ostentacyjnie wychodzi z domu. Mimo protestów ze strony matki, Berwick senior zamyka za synem drzwi na łańcuch, a Roddy udaje się do londyńskiego metra.

Opuściwszy rodzinny dom chłopak zatrudnia się jako aktor w teatrze. Poznaje tam aktorkę Julię Fotheringale (Isabel Jeans), której przynosi do garderoby papierośnicę. Para szybko zaczyna flirtować ze sobą. Chłopak, będąc zafascynowanym kobietą, w pierwszej chwili nie zauważa obecności Archiego (Ian Hunter), aktora i partnera scenicznego Julii. Przez chwilę cała trójka jedzie razem taksówką w strugach deszczu. Roddy kontynuuje flirt z Julią, po czym wysiada i udaje się na przystanek autobusowy. Gdy dociera do wynajmowanego mieszkania dowiaduje się z listu, że odziedziczył po swojej matce chrzestnej spadek w wysokości 30 tys. funtów. Korzystając z nowych możliwości, kupuje strój wieczorowy, a następnie wchodzi do garderoby Julii, pokazując jej list oraz składając propozycję kolacji. W pierwszej chwili nie zauważa siedzącego (odwróconego plecami) w fotelu Archiego, któremu wręcza ekskluzywne cygaro. Mężczyzna odwdzięcza się chłopakowi poprzez podarowanie mu pliku banknotów, prosząc, aby potraktował je jako wpisowe.

mały|Ian Hunter, odtwórca roli Archiego Niedługo potem Julia wychodzi za mąż za Roddy’ego. Gdy chłopak zadręcza się stosem zaległych rachunków, jego świeżo poślubiona żona zaprasza do ich apartamentu Archiego. Radzi on kobiecie, aby swoje klejnoty wysłała do banku, nim nastąpi krach. Kiedy obydwoje słyszą głośne zachowanie Roddy’ego w sąsiednim pokoju, Archie chowa się do szafy, a Julia udaje się do męża. Zdenerwowany przedstawia jej dokument, informujący o debecie bankowym. W trakcie rozmowy Roddy, zorientowawszy się, że w jego domu jest Archie, szuka kryjówki mężczyzny, po czym dochodzi między nimi do szamotaniny. Gdy Roddy powala rywala na ziemię, nakazuje obydwojgu wynosić się z jego domu. Julia przypomina mu, że mieszkanie zostało przepisane na nią, i to ona wyrzuca go z niego, a następnie kontynuuje romans z Archiem.

Znajdując się w trudnej sytuacji materialnej Roddy pracuje w Paryżu jako fordanser podczas widowisk muzycznych. Jedna ze starszych kobiet poleca go jako „miłego angielskiego chłopca”, który bierze 50 franków za taniec. Mąż pewnej kobiety, w podzięce, że Roddy z nią zatańczył, wręcza mu napiwek. Dama Michet (Barbara Gott) odbiera mu pieniądze, tłumacząc, że jest jej teraz winien 45 franków. Skończywszy kolejny taniec Roddy dosiada się do stolika obserwującej go od dłuższego czasu kobiety (Violet Farebrother; w napisach początkowych wymienionej jako poetka), która jest ciekawa historii młodego chłopaka. Nakłania Roddy’ego do rozmowy. Ich konwersację przerywa utrata przytomności przez jednego z uczestników. Aby ułatwić mu oddychanie osoba z sali rozsuwa zasłony i otwiera okna. Wpadające do środka promienie słoneczne sprawiają, że Roddy rozgląda się po sali, obserwując resztki pozostałych gości i starsze kobiety. Uświadomiwszy sobie miejsce, w jakim się znalazł, mimo zachęt ze strony poznanej kobiety, decyduje się opuścić lokal. Podchodzi do liczącej pieniądze damy Michet i żegna się.

Swoją drogę ku upadkowi Roddy kończy w obskurnym pomieszczeniu w Marsylii. Podczas gdy leży on w łóżku majacząc, dwójka marynarzy i kobieta rozmawiają w pokoju obok. Kobieta namawia ich, aby zabrali chłopaka z powrotem do Londynu, gdzie być może zostaną sowicie wynagrodzeni. Mężczyźni pomagają Roddy’emu wstać i dojść do stołu. Chłopak oferuje im kilka pozostałych mu monet. Jeden z marynarzy (Alf Goddard) znajduje w kieszeni marynarki Roddy’ego list zaadresowany do Tima Wakeleya, w którym Berwick pisze, że dotrzymał obietnicy za cenę własnego życia. Mężczyźni zabierają Roddy’ego na pokład statku i umieszczają go w kabinie na koi. Znajdując się w stanie delirium chłopak widzi przed oczami sylwetki własnego ojca, Julii, Archiego, damy Michet, poetki oraz Mabel. Wszyscy wymienieni (z wyjątkiem ojca) znajdują się przy jednym stole i drwią z niego. Po pięciu dniach Roddy budzi się. Zszedłszy z pokładu statku udaje się londyńskimi ulicami do domu. Przez chwilę stoi przed budynkiem i waha się, po czym dzwoni do drzwi. Kamerdyner – nie kryjący radości na jego widok – wpuszcza chłopaka do środka. Dowiedziawszy się, że rodzice wyszli, wyczerpany Roddy zasiada w fotelu przy kominku. Gdy wracają zaskoczony jego widokiem ojciec prosi syna o wybaczenie i tłumaczy, że o wszystkim już wie i szukał go przez długi czas. Szczęśliwi rodzice cieszą się z powrotu Roddy’ego do domu. W ostatniej scenie chłopak gra jako kapitan swojej drużyny w meczu rugby.

Obsada Opracowano na podstawie materiału źródłowego; .:

Produkcja Scenariusz i przygotowania mały|Constance Collier, współautorka sztuki Down Hill, na podstawie której zrealizowano film Na równi pochyłej