Isaac Thomas Hecker (ur. 18 grudnia 1819 w Nowym Jorku, zm. 22 grudnia 1888 tamże) – amerykański prezbiter katolicki, misjonarz, kaznodzieja, pisarz i wydawca, początkowo członek redemptorystów, następnie założyciel Ojców paulistów (Missionary Society of Saint Paul the Apostle). Jeden z przedstawicieli XIX-wiecznego katolicyzmu amerykańskiego, dążący do wypracowania sposobu głoszenia katolicyzmu odpowiadającego warunkom demokratycznego i pluralistycznego społeczeństwa Stanów Zjednoczonych.
Hecker był jednym z pięciu byłych redemptorystów, którzy w 1858 roku utworzyli pierwszą wspólnotę katolickich księży założoną w Stanach Zjednoczonych. Prowadził misje parafialne, publiczne wykłady skierowane także do niekatolików oraz rozwijał apostolstwo za pomocą prasy. W 1865 roku założył miesięcznik The Catholic World, a w następnym roku Catholic Publication Society, z którego rozwinęło się późniejsze wydawnictwo Paulist Press.
Po jego śmierci osoba Heckera znalazła się w centrum europejskiego sporu o tzw. amerykanizm. Papież Leon XIII w 1899 roku w liście Testem benevolentiae nostrae potępił poglądy przypisywane zwolennikom amerykanizmu, jednak historycy spierają się, w jakim stopniu odpowiadały one rzeczywistym poglądom Heckera. Sam Hecker zmarł jedenaście lat przed wydaniem papieskiego dokumentu.
W 2008 roku w archidiecezji nowojorskiej rozpoczął się jego proces beatyfikacyjny, w związku z czym przysługuje mu w Kościele katolickim tytuł Sługi Bożego. W listopadzie 2023 roku Konferencja Biskupów Katolickich Stanów Zjednoczonych poparła dalsze prowadzenie sprawy beatyfikacyjnej i kanonizacyjnej.
Życiorys Pochodzenie i dzieciństwo
Isaac Thomas Hecker urodził się 18 grudnia 1819 roku w Nowym Jorku w rodzinie niemieckich imigrantów. Jego ojciec, John Jonas Hecker, pochodził z Wetzlar, natomiast matka, Caroline Freund, z Elberfeld w Prusach. Ojciec pracował m.in. jako rzemieślnik i opuścił rodzinę pod koniec lat 20. XIX wieku. Główną rolę w wychowaniu najmłodszego syna przejęła wówczas matka, która przeszła na metodyzm i pozostała praktykującą metodystką do końca życia.
W dzieciństwie Hecker przeszedł ospę, która pozostawiła blizny na jego twarzy i według źródeł paulistów wpłynęła również na jego wzrok. W 1826 roku rozpoczął naukę w nowojorskiej Public School No. 7, jednak jego formalna edukacja była krótka. Po pogorszeniu się sytuacji rodzinnej pracował początkowo przy metodystycznym czasopiśmie, a następnie w przedsiębiorstwie piekarniczo-młynarskim prowadzonym przez jego starszych braci Johna i George'a.
Pomimo ograniczonej edukacji szkolnej Hecker dużo czytał samodzielnie i interesował się filozofią, religią oraz problemami społecznymi. Według jego wczesnych biografów podczas pracy w piekarni czytał m.in. Krytykę czystego rozumu Immanuela Kanta. Jednocześnie interesował się sytuacją robotników oraz projektami reform społecznych.
Działalność polityczna i poszukiwania religijne Rodzina Heckerów była związana z demokratycznym nurtem polityki nowojorskiej okresu prezydentury Andrew Jacksona. Bracia Heckera sympatyzowali z ruchem Locofocos, radykalnym skrzydłem Partii Demokratycznej domagającym się reform gospodarczych i politycznych. Sam Isaac jako młody człowiek również uważał początkowo reformę polityczną i społeczną za podstawową drogę poprawy sytuacji człowieka.
Z czasem jego zainteresowania przesuwały się od polityki ku problemom religijnym. Hecker doszedł do przekonania, że reformy instytucjonalne nie wystarczą bez przemiany moralnej człowieka. W tym okresie poznawał różne nurty amerykańskiego protestantyzmu oraz współczesne mu systemy filozoficzne, poszukując wspólnoty religijnej odpowiadającej jego doświadczeniom wewnętrznym.
W 1841 roku poznał Orestesa Brownsona, jednego z najbardziej znanych amerykańskich intelektualistów i reformatorów społecznych swojej epoki. Brownson, będący wówczas duchownym unitariańskim, wywarł znaczny wpływ na rozwój intelektualny Heckera. Ich znajomość przekształciła się w wieloletnią przyjaźń i korespondencję, trwającą także po późniejszym przejściu obu na katolicyzm.
Brook Farm i Fruitlands W 1843 roku Hecker zamieszkał na kilka miesięcy w Brook Farm, utopijnej wspólnocie założonej w West Roxbury w stanie Massachusetts przez George'a Ripleya. Wspólnota związana była z amerykańskim transcendentalizmem i przyciągała przedstawicieli środowiska intelektualnego Nowej Anglii. W tym okresie Hecker zetknął się z kręgiem związanym m.in. z Ralphem Waldo Emersonem, Henrym Davidem Thoreau i Bronsonem Alcottem.
Po opuszczeniu Brook Farm w lipcu 1843 roku przebywał krótko we wspólnocie Fruitlands, założonej przez Amosa Bronsona Alcotta i Charlesa Lane'a. Pobyt w obu wspólnotach umożliwił mu intensywne zajmowanie się własnym życiem duchowym, jednak Hecker nie przyjął w pełni transcendentalistycznego przekonania o wystarczalności indywidualnego doświadczenia religijnego. Coraz bardziej interesowała go możliwość połączenia osobistego doświadczenia religijnego z autorytetem historycznego Kościoła.
Z okresu tych poszukiwań zachował się dziennik Heckera obejmujący znaczną część lat 1842–1845. Zapiski dokumentują jego zainteresowanie transcendentalizmem, mistyką, problemem autorytetu religijnego oraz stopniowe zbliżanie się do chrześcijaństwa instytucjonalnego. Dziennik został później wydany krytycznie pod tytułem Isaac T. Hecker: The Diary: Romantic Religion in Ante-Bellum America.
Przejście na katolicyzm Na przełomie 1843 i 1844 roku zainteresowanie Heckera Kościołem katolickim znacznie wzrosło. Studiował m.in. Katechizm Soboru Trydenckiego, a szczególne znaczenie miała dla niego katolicka doktryna o świętych obcowaniu. Rozważał równocześnie przystąpienie do Kościoła episkopalnego, pozostając przez pewien czas niezdecydowany pomiędzy anglikanizmem i katolicyzmem.
Wiosną 1844 roku przebywał w Concord, gdzie studiował języki klasyczne pod kierunkiem George'a Bradforda. Wynajmował wówczas pokój w domu rodziny Henry'ego Davida Thoreau. W tym okresie Orestes Brownson poinformował go o własnej decyzji przejścia na katolicyzm i zachęcił Heckera do ostatecznego rozstrzygnięcia jego poszukiwań religijnych.
Na początku sierpnia 1844 roku Hecker został przyjęty do Kościoła katolickiego przez biskupa koadiutora Nowego Jorku Johna McCloskeya w dawnej katedrze św. Patryka przy Mott Street. W literaturze jako datę chrztu najczęściej podaje się 2 sierpnia 1844 roku. W następnym roku Hecker wraz z bratem George'em przyjął bierzmowanie.
Redemptoryści Po konwersji Hecker zaczął rozważać życie zakonne i kapłaństwo. W 1845 roku wstąpił do nowicjatu redemptorystów w Sint-Truiden w Belgii, a 15 października 1846 roku złożył śluby zakonne. Formację kontynuował w europejskich domach redemptorystów w Belgii, Holandii i Niemczech.
Studia seminaryjne sprawiały mu znaczne trudności. Źródła biograficzne opisują Heckera jako człowieka o silnych zainteresowaniach intuicyjnych i duchowych, ale mającego problemy z formalnym programem scholastycznej filozofii i teologii. Pomimo słabych wyników akademickich przełożeni uznali jego powołanie i zdolności duszpasterskie za wystarczające do dopuszczenia go do święceń.
23 października 1849 roku w Londynie przyjął święcenia prezbiteratu z rąk bp. Nicholasa Wisemana, późniejszego kardynała i pierwszego arcybiskupa Westminsteru po przywróceniu katolickiej hierarchii w Anglii. Po święceniach przez pewien czas pracował duszpastersko w Wielkiej Brytanii.
Misje w Stanach Zjednoczonych W 1851 roku Hecker wrócił do Stanów Zjednoczonych i wszedł w skład anglojęzycznej grupy misyjnej redemptorystów. Współpracował m.in. z Augustine'em Hewitem, Clarencem Walworthem, George'em Deshonem i Francisem Bakerem. Prowadzili misje parafialne w różnych częściach kraju, starając się zarówno pogłębiać życie religijne katolików, jak i przedstawiać katolicyzm osobom należącym do wspólnot protestanckich.
Hecker zdobył w tym okresie znaczną popularność jako kaznodzieja i wykładowca. Przemawiał m.in. w Nowym Jorku, Bostonie, Detroit, Chicago i Saint Louis. Jego metoda apologetyczna polegała w dużej mierze na przedstawianiu katolicyzmu jako odpowiedzi na pytania religijne i intelektualne współczesnego człowieka, a nie wyłącznie na polemice z protestantyzmem.
W celu dotarcia do wykształconych niekatolików opublikował Questions of the Soul (1855) oraz Aspirations of Nature (1857). W obu książkach próbował przedstawić katolicyzm jako odpowiedź odpowiednio na religijne pragnienia człowieka oraz aspiracje ludzkiej natury i rozumu.
Konflikt z redemptorystami W połowie lat 50. XIX wieku grupa amerykańskich redemptorystów zabiegała o utworzenie w Nowym Jorku anglojęzycznego domu misyjnego, który umożliwiłby prowadzenie apostolstwa skierowanego szerzej do społeczeństwa amerykańskiego. Projekt uzyskał poparcie m.in. arcybiskupa Nowego Jorku Johna Hughesa, lecz napotkał sprzeciw części władz zgromadzenia.
W sierpniu 1857 roku Hecker udał się do Rzymu, aby przedstawić sprawę przełożonemu generalnemu redemptorystów. Po przybyciu został jednak usunięty ze zgromadzenia. Bezpośrednią przyczyną była m.in. kwestia sposobu uzyskania przez niego zgody na podróż do Rzymu, natomiast szerszym tłem konfliktu pozostawały spory dotyczące organizacji amerykańskiej misji redemptorystów.
Hecker odwołał się następnie do władz kościelnych w Rzymie. Po kilku miesiącach negocjacji papież Pius IX zwolnił jego czterech amerykańskich współpracowników ze ślubów redemptorystowskich, umożliwiając im wraz z Heckerem utworzenie nowej wspólnoty kapłańskiej. Rozwiązanie to pozwoliło grupie kontynuować działalność misyjną pod zwierzchnictwem miejscowej hierarchii kościelnej.
Założenie paulistów 7 lipca 1858 roku Hecker wraz z Augustine'em Hewitem, George'em Deshonem, Francisem Bakerem i Clarencem Walworthem utworzył w Nowym Jorku wspólnotę Missionary Priests of Saint Paul the Apostle, później znaną jako Missionary Society of Saint Paul the Apostle lub Paulist Fathers. Święty Paweł z Tarsu został wybrany patronem nowego stowarzyszenia.
thumb|left|Isaac Hecker w latach 60. XIX wieku
Arcybiskup John Hughes przyjął nową wspólnotę do archidiecezji nowojorskiej i powierzył jej parafię na Manhattanie przy 59th Street. Hecker został pierwszym przełożonym paulistów i pełnił tę funkcję aż do śmierci w 1888 roku.
Celem nowej wspólnoty było prowadzenie działalności misyjnej odpowiadającej specyfice Stanów Zjednoczonych. Pauliści definiują pierwotną wizję Heckera jako próbę zarówno pomocy Amerykanom w lepszym poznaniu Kościoła katolickiego, jak i pomocy Kościołowi w zrozumieniu demokratycznej kultury amerykańskiej.
Hecker był przekonany, że konstytucyjna wolność religijna i brak państwowego Kościoła mogą stworzyć katolicyzmowi dogodne warunki rozwoju. Nie uważał jednak, że katolicyzm powinien podporządkować swoją doktrynę kulturze amerykańskiej; dążył raczej do znalezienia sposobu przedstawiania tradycyjnego nauczania w języku zrozumiałym dla współczesnych mu Amerykanów.
Kaznodziejstwo i działalność publiczna Szczególnie intensywny okres jego publicznego apostolstwa przypadł na lata 60. XIX wieku. Obok misji katolickich zaczął wykorzystywać popularny w Stanach Zjednoczonych system publicznych wykładów. W latach 1867–1869 wygłosił ponad 50 serii wykładów, podróżując pomiędzy miastami wschodniej i środkowo-zachodniej części kraju.
Według danych zachowanych w archiwach paulistów podczas jednej z podróży misyjnych przebył ponad 4500 mil i przemawiał do ponad 30 000 osób, z których większość stanowili niekatolicy. Tematy wystąpień obejmowały m.in. przyczyny jego przejścia na katolicyzm, relacje wiary i rozumu oraz znaczenie Kościoła w społeczeństwie.
Działalność wydawnicza W kwietniu 1865 roku Hecker założył miesięcznik The Catholic World. Celem czasopisma było stworzenie katolickiego forum intelektualnego poświęconego teologii, kulturze, literaturze i problemom społecznym. Pismo stało się jednym z najdłużej ukazujących się amerykańskich periodyków katolickich.