Grodzisk Mazowiecki posiada znaczący zbiór zabytków architektury miejskiej a także zabytki przyrodnicze. Zachowały się dawne założenia parkowo-dworskie: Park Skarbków, park Kaprys (przy granicy z Opypami) oraz park przy ulicy Stawowej (Stawy Goliana).
W krajobrazie miasta widoczny jest zabytkowy układ urbanistyczny centrum – Plac Wolności, Plac Króla Zygmunta Starego, kamienice przy ulicy Sienkiewicza oraz nieliczne już dawne kamienice przy deptaku miejskim – ul. 11 Listopada – wiodącym od stacji kolejowej do Kościoła św. Anny i przy jego przyległych przecznicach.
Do rejestru NID wpisanych jest 13 zabytkowych nieruchomości. __BEZSPISU__ +Zabytki Grodziska MazowieckiegoNumerNazwaData lub okres powstaniaAdresZdjęcie1028/451/62 z 23.03.1962Kościół św. AnnyXVII-XIX w.Grodzisk Mazowiecki, pl. Zygmunta Staregobezramki1029/453/62 z 23.03.1962Kaplica pw. Świętego Krzyża XVIII w.Grodzisk Mazowiecki, ul. Sienkiewiczabezramki1607 z 27.02.1996Cmentarz żydowski i jego bramaII poł. XVIII wiekuGrodzisk Mazowiecki, ul. ŻydowskaW spisie KOBiDZ błędnie Chrzanowskabezramki1031/1088 z 7.01.1975 oraz 1155 z 22.05.1975Willa „Foksal”Błędnie uważana za dawny dworzec kolejowy, w rzeczywistości był to dom gościnny dla podróżujących koleją1846Grodzisk Mazowiecki, ul. Bartniaka 28bezramkiA-787 z 26.03.2008Dworzec kolejowy1920-25 r.Grodzisk Mazowiecki, ul. 1 Maja 4bezramkiA-795 z 21.04.2008Willa Jana Haberlego1897 i 1910-12 r.Grodzisk Mazowiecki, ul. 1 Maja 22Dawniej na terenie Fabryki Tarcz Ściernych „Słoń”, obecnie teren Osiedla Diamentowegobrak zdjęcia1612 z 9.09.1996Zakład Wodoleczniczy1884 r.Grodzisk Mazowiecki, ul. Kilińskiego 8abezramki1612 z 09.09.1996Dom z ogrodem1890 r.Grodzisk Mazowiecki, ul. Kilińskiego 12bezramki480/10 z
1.06.2010Willa „Niespodzianka”1906 r.Grodzisk Mazowiecki, ul. Kościuszki 12bezramki1199 z 25.10.1982Willa „Kaprys” i otaczający ją park z budynkiem gospodarczym i stajnią1884, 1896 r.Grodzisk Mazowiecki, ul. Okólna 1/3bezramkiA-887 z 3.12.2009Drewniany dom i park1878 rGrodzisk Mazowiecki, ul. Okulickiego 11bezramki1030/454/62 z 23.03.1962Willa „Radogoszcz”XIX w.Grodzisk Mazowiecki, ul. Sienkiewicza 31bezramki51/5/55 z 21.09.1955Dwór Skarbków (lub Mokronoskich)XVIII w.Grodzisk Mazowiecki (dawniej Jordanowice), ul. Parkowa 1bezramki
Zobacz też
Pomniki przyrody w powiecie grodziskim
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Cabanowski M. - Domy i ludzie, Grodzisk Mazowiecki, 1998 Cabanowski M. - Domy i ludzie cz.2, Grodzisk Mazowiecki, 1999 Cabanowski M. - Gawędy o Grodzisku, Grodzisk Mazowiecki, 2000 Cabanowski M. - Grodziszczanie, Podkowa Leśna, 2001 Cabanowski M. - Mój Grodzisk, Grodzisk Mazowiecki, 1996 Cabanowski M. - Opowieści o Kościołach dawnego dekanatu Grodziskiego, Grodzisk Mazowiecki, 1996
Grodzisk Mazowiecki