mały|463x463px|Apostoł Filip Filip Apostoł (; zm. ok. 81 w Hierapolis) – jeden z dwunastu apostołów Jezusa, święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, ormiańskiego, koptyjskiego oraz prawosławnego. Święty ten wymieniany jest w Communicantes 1. Modlitwy Eucharystycznej (Kanonu rzymskiego).
Życiorys W Nowym Testamencie Występuje we wszystkich czterech Ewangeliach kanonicznych i w Dziejach Apostolskich, jednak w Ewangeliach synoptycznych wymieniany jest tylko podczas powołania apostołów. Większość informacji o nim podaje Ewangelia Jana.
Pochodził z Betsaidy, gdzie przyjaźnił się z Piotrem i Andrzejem. Kiedy Jezus powołał go na apostoła, przyprowadził ze sobą także Bartłomieja. Był proszony o protekcję przez prozelitów żydowskich, aby mogli poznać Chrystusa, co później przekazał Andrzejowi. Gdy apostołowie i tłum skupiony wokół Jezusa nie mieli co jeść, Filip wyraził wątpliwość czy posiadane przez nich pieniądze (dwieście denarów) wystarczą na zakup żywności. Miało wówczas nastąpić cudowne rozmnożenie chleba. W trakcie ostatniej wieczerzy prosił Chrystusa o możliwość zobaczenia Boga, co później komentował Tertulian słowami „Filip jest podniecony nadzieją ujrzenia Ojca, nie rozumie jednak, jak zrozumieć Ojca”. Według Tertuliana, fragment Ewangelii Mateusza, mówiący o człowieku chcącym najpierw pochować swego ojca, by następnie udać się za Jezusem, odnosi się do apostoła Filipa.
W Dziejach Apostolskich pojawia się postać drugiej osoby o tym imieniu – Filipa Diakona, ojca czterech córek, ewangelizującego w Cezarei. Wiadomość tę potwierdza Euzebiusz z Cezarei.
W źródłach pozabiblijnych Według tradycji po Zmartwychwstaniu Chrystusa Filip miał ewangelizować w Lidii, Frygii, Scytii, w Królestwie Partów i Etiopii. Ta sama tradycja przypisuje mu śmierć w Hierapolis ukrzyżowany głową w dół, choć według Pseudo-Abdiasza miał umrzeć z przyczyn naturalnych. Miało to nastąpić ok. 81 roku.
Pochodząca z przełomu II i III wieku Ewangelia Filipa opisuje ówczesne życie sakramentalne. List Piotra do Filipa pochodzący z Biblioteki z Nadż Hammadi stanowi dialog Jezusa z apostołami po Zmartwychwstaniu. Największym dziełem apokryficznym dotyczącym Filipa są Dzieje Filipa, powstałe w okolicach IV i V wieku, choć mieszają postacie Filipa Apostoła i Filipa Diakona.
Kult Kult apostoła rozwijał się dzięki bogatym pracom hagiograficznym powstałych na podstawie apokryfów. W Rzymie kult Filipa Apostoła zainicjowało sprowadzenie w VI wieku relikwii Filipa i Jakuba Młodszego do bazyliki 12 Apostołów wzniesionej za papieży Pelagiusza I i Jana III.
Dzień obchodów Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim i ewangelickim obchodzone jest od 1955 roku 3 maja (wcześniej razem ze św. Jakubem Młodszym, zw. Mniejszym, 1 maja). W Polsce wspomnienie obchodzone jest 6 maja, jako święto liturgiczne razem ze św. Jakubem Mniejszym.
W Kościele anglikańskim i ewangelickim świętego wspomina się 1 maja, a w ewangelickim również 3 maja.
W Kościołach mariawickich wspomnienie św. Jakuba i Filipa Apostoła obchodzone jest 1 maja.
Cerkiew prawosławna wspomina Filipa dwukrotnie: 14/27 listopada, tj. 27 listopada według kalendarza gregoriańskiego, 30 czerwca/13 lipca, tj. 13 lipca (Sobór dwunastu apostołów).
W Kościołach wschodnich (ormiańskim i koptyjskim), z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspomnienie przypada 14/27 listopada.
Patronat Święty Filip jest patronem miast: Sorrento, Dieppe, Philippeville, Brabant i Luksemburg, Spira, Philippsburg i Antwerpia.
Ikonografia W ikonografii wczesnochrześcijańskiej i bizantyjskiej apostoł przedstawiany jest jako bezbrody młodzieniec bez szczególnych cech indywidualnych. Ma na sobie zwykłe szaty, jakie nosili inni apostołowie, a w ręce księgę lub zwój, charakterystyczne również wyobrażeniom innych uczniów Chrystusa.
Sztuka zachodnia przedstawia go natomiast jako starszego, brodatego i często łysego mężczyznę z krzyżem bądź belką od krzyża jako atrybutem. Niekiedy apostoł trzyma w ręce kamienie – znak męczeństwa, innym znów razem towarzyszy mu anioł.
Atrybutami św. Filipa są: krzyż łaciński w kształcie litery T (czasami odwrócony), wąż lub smok, chleb, ryba i kamień.
Galeria
Zobacz też Martyrium św. Filipa męczennicy wczesnochrześcijańscy modlitwa za wstawiennictwem świętego święci i błogosławieni Kościoła katolickiego święci prawosławni święty Filip – inne postaci święte o imieniu Filip
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Żywot Ś. Filippa Apostoła w Żywotach Świętych Piotra Skargi.
Kategoria:Apostołowie Kategoria:Postacie Nowego Testamentu Kategoria:Męczennicy wczesnochrześcijańscy Kategoria:Starożytni Żydzi Kategoria:Straceni przez ukrzyżowanie Kategoria:Święci chrześcijańscy Kategoria:Zmarli w I wieku