Szymon Apostoł zwany Kananejczykiem lub Gorliwym, dzelotes, (zm. w I wieku w Persji) – jeden z 12 apostołów, męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.
Życiorys W Nowym Testamencie Występuje tylko w Ewangeliach synoptycznych oraz Dziejach Apostolskich i wymieniany jest tylko podczas powołania apostołów.
Ewangelia Mateusza i Marka nadają mu zhellenizowany przydomek Kananites (od hebrajskiego qanna’i czyli „gorliwy”), co Hieronim ze Strydonu zinterpretował jako „pochodzący z Kany”. Ewangelia Łukasza przypisuje mu przydomek Zelotes, co po aramejsku oznacza „gorliwiec”, a po grecku – „zelota”. Z tego powodu przypisywano mu przynależność do stronnictwa zelotów, co należy odrzucić. Najbardziej prawdopodobnym tłumaczeniem jego przydomku jest „gorliwy”.
W źródłach pozabiblijnych Nie wiadomo gdzie udał się w ramach działalności apostolskiej po ukrzyżowaniu Jezusa. Pisarze bizantyńscy wymieniają Afrykę i Brytanię, a łacińscy i ormiańscy – Armenię. Mojżesz z Chorenu, Wenancjusz Fortunat i Pseudo-Abdiasz twierdzą że ewangelizował w Persji, co wydaje się najbardziej prawdopodobne.
Spośród apokryfów znane są jedynie łacińskie Męczeństwo Szymona i Judy i jego etiopska wersja według której Szymon miał apostołować w Samarii, gdzie już przebywał Piotr, Jan i Filip. Ponadto świadectwo myli postacie Szymona Gorliwego z Szymonem Kleofasowym i Natanaelem. Ten sam błąd powtarza jeszcze częściowo zachowana, co najmniej IV-wieczna, Legenda o Szymonie i Teonoe.
Kult Relikwie Relikwie św. Szymona znajdują się w kaplicy św. Szymona i św. Judy (współcześnie jest także kaplicą Najświętszego Sakramentu) w bazylice św. Piotra, a także w katedrze w Tuluzie.
Dzień obchodów W Kościele katolickim, ewangelickim i anglikańskim jego święto liturgiczne obchodzone jest 28 października, razem ze św. Judą Tadeuszem.
Cerkiew prawosławna wspomina apostoła Szymona dwukrotnie: 10/23 maja, tj. 23 maja według kalendarza gregoriańskiego, 30 czerwca/13 lipca, tj. 13 lipca (Sobór dwunastu apostołów).
Patronat Szymon Apostoł jest patronem: farbiarzy, garncarzy, garbarzy, spawaczy oraz diecezji siedleckiej.
Ikonografia W ikonografii Wschodu apostoł przedstawiany jest jako starszy mężczyzna z krótkimi, siwiejącymi włosami (rzadziej z bardzo zaawansowaną łysiną) i krótką brodą, ubrany w typowe dla apostołów szaty: paliusz, tunikę i sandały. Prawą dłoń ma złożoną w geście błogosławieństwa, w lewej najczęściej trzyma zwinięty zwój. Najczęściej występuje w gronie innych apostołów na ikonach przedstawiających epizody z życia Chrystusa.
Sztuka zachodnia przedstawia go odmiennie: ma dłuższe, ciemne włosy i kędzierzawą brodę, a paliusz zastępuje peleryna z kapturem. Jego atrybutami są tam: księga, kotwica, palma i (drewniana) piła (którą miał być rozcięty), topór i włócznia.
Zobacz też
kult świętych wstawiennictwo świętych święci i błogosławieni Kościoła katolickiego święci prawosławni święty Symeon i święty Szymon – inne postaci o tym imieniu
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Apostołowie Kategoria:Męczennicy wczesnochrześcijańscy Kategoria:Starożytni Żydzi Kategoria:Postacie Nowego Testamentu Kategoria:Zmarli w I wieku Kategoria:Święci katoliccy Kategoria:Święci prawosławni