Kościół pw. św. Marcina Biskupa w Łużnej – zabytkowy kościół parafialny w dekanacie łużniańskim diecezji tarnowskiej, w powiecie gorlickim województwa małopolskiego.

Historia Kościół został zbudowany w latach 1865–1872. W 1904 r. kościół został konsekrowany przez biskupa K.J. Fischera. Później był kilkakrotnie odnawiany, zwłaszcza po I wojnie światowej, podczas której został poważnie uszkodzony.

Architektura kościoła thumb|left|200px|Południowa ściana boczna z przyporami thumb|left|200px|Wymiana miedzianej blachy na wieżach w roku 1997 thumb|left|200px|Wnętrze kościoła Kościół neogotycki, trójnawowy, z węższym prezbiterium zbudowany głównie z cegły z użyciem kamienia. Na przedłużeniu bocznych naw usytuowano dwie symetryczne kaplice i przybudówki zakrystyjne. Przy froncie dwie czteroboczne wieże, które w górnych kondygnacjach przechodzą w ośmioboczne. Wieże nakryte ostrosłupowymi hełmami. Ściany kościoła na zewnątrz opięte są uskokowymi przyporami. Prezbiterium i nawa główna pokryte są dachem dwuspadowym, zaś nawy boczne i przybudówki dachem pulpitowym. Wnętrze nakryte jest sklepieniami krzyżowo-żebrowymi. Nad główną nawą usytuowano wieżyczkę na sygnaturkę. Dachy i hełmy wież pokryte blachą miedzianą.

Wnętrze kościoła

Wyposażenie Ołtarze główny i boczne neogotyckie z drugiej połowy XIX w. W ołtarzu głównym rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego. Natomiast ołtarze w bocznych kaplicach wykonano w XVIII w. w stylu późnobarokowym według tradycji w Żytomierzu lub Żółkwi. Marmurową chrzcielnicę oraz neogotycka ambonę wykonano również pod koniec XIX w. W kościele również jest barokowy krucyfiks z XVII w., pochodzący prawdopodobnie z kaplicy braci polskich w Woli Łużańskiej. Wnętrze kościoła zdobią również stare obrazy: Matka Boska z Dzieciątkiem, późnorenesansowy z przełomu XVI i XVII w.; Chrystus ogrodnik, renesansowy z XVII w.; św. Jan Chrzciciel, renesansowy z pierwszej połowy XVII w.; św. Anna nauczająca Marię, barokowy z pierwszej ćwierci XVIII w.; św. Marcin Biskup, późnobarokowy z pierwszej połowy XVIII w.; Ecce homo, barokowy z XVIII w.

Organy Na chórze umieszczone są 14-głosowe organy wybudowane przez Jana Śliwińskiego ze Lwowa od listopada 1891 do czerwca 1892 r. (zaświadczają podpisy pracowników firmy Śliwińskiego wyryte na piszczałkach wraz z datami). Przebudowywane w latach międzywojennych prawdopodobnie przez Stanisława Tobolę (została zaprowadzona pneumatyczna traktura rejestrów). Organy remontowane m.in. w latach: 1956, 1963–1964, 1999 oraz 2008.

Dzwony Kościół posiada obecnie trzeci zestaw dzwonów (m.in. jeszcze na przełomie XIX i XX w. na wyposażeniu znajdował się gotycki dzwon, XV w.). Na wieżach zawieszone są trzy dzwony: Marcin (1200 kg), Maria (590 kg) oraz Józef (360 kg), odlane u Karola Schwabego w Bielsku-Białej w 1947 r., które zastąpiły trzy poprzednie zagrabione przez Niemców w 1941 r., wiszące ówcześnie na nieistniejącej już, wolno-stojącej drewnianej dzwonnicy umiejscowionej w południowo-wschodniej części placu kościelnego. Na wieżyczce – sygnaturce znajduje się dzwon – sygnaturka (19 kg) odlany w 1629, wykonawca: Jerzy Wierd, Preszów.

Przypisy

Bibliografia Zabytkowe kościoły diecezji tarnowskiej

Kategoria:Kościoły w diecezji tarnowskiej Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Marcina Kategoria:Architektura neogotycka w województwie małopolskim Kościół Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie gorlickim Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1872