Teofan, imię świeckie Wasilij Dmitrijewicz Bystrow (ur. w Podmoszu, zm. 19 lutego 1940 w Limeray) – rosyjski biskup prawosławny.
Życiorys Działalność w Rosji Był synem kapłana prawosławnego. Ukończył seminarium duchowne w Petersburgu, zaś w 1896 także Petersburską Akademię Duchowną. Po uzyskaniu dyplomu kandydata nauk teologicznych został zatrudniony w Akademii jako stypendysta profesorski, od 1897 pracował w katedrze historii biblijnej. W 1898 złożył wieczyste śluby mnisze, po czym został wyświęcony na hierodiakona i hieromnicha. W 1901 otrzymał godność archimandryty.
W 1905 uzyskał tytuł magistra teologii, został inspektorem Akademii Petersburskiej oraz uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. Od 4 lutego 1909 do 1910 był rektorem Akademii. 22 lutego 1909 miała miejsce jego chirotonia na biskupa jamburskiego, wikariusza eparchii petersburskiej. Głównym konsekratorem w czasie ceremonii był metropolita petersburski Antoni.
Mistyk i ascetaE. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, , s.54, należał do opiekunów duchownych rodziny carskiej. Na dwór został wprowadzony przez wielką księżną Rosji Milicę, która podzielała jego głębokie zainteresowania literaturą mistyczną i ascetycznąE. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, , s.57. W 1903 poznał nowo przybyłego do Petersburga Grigorija Rasputina i uwierzył w jego dar przewidywania przyszłości, pozwalając mu nawet zamieszkać w swoim domuE. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, , s.56. Jednak wbrew ocenom wielu historyków, powtarzanym za wspomnieniami współczesnych, Teofan nie wprowadził Rasputina na carski dwórE. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, , s.58.
W 1910 został biskupem taurydzkim i symferopolskim. Dwa lata później został przeniesiony na katedrę astrachańską i jenotajewską. Jego usunięcie z Petersburga miało związek ze zmianą stosunku Teofana do Rasputina. Dowiedziawszy się, iż ten ostatni prowadzi rozpustne i wystawne życie, biskup otwarcie uznał go za oszusta i wystąpił przeciwko niemu. W rezultacie stracił łaskę rodziny carskiejE. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, , s.117-122. W 1910 doznał paraliżu nerwu twarzowegoE. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, , s.124. W 1913 przeniesiony na katedrę połtawską i perejasławską.
W 1918 otrzymał godność arcybiskupią.
Na emigracji Brał udział w organizacji Tymczasowego wyższego zarządu cerkiewnego na południowym wschodzie RosjiВРЕМЕННОЕ ВЫСШЕЕ ЦЕРКОВНОЕ УПРАВЛЕНИЕ НА ЮГО-ВОСТОКЕ РОССИИ w Prawosławnej Encyklopedii. W roku następnym wyemigrował z Rosji, żył kolejno w Stambule, Królestwie SHS, od 1925 w Bułgarii. Do 1926 zasiadał w Synodzie Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji, z którym ostatecznie zerwał, uznając głoszoną przez jego zwierzchnika, metropolitę Antoniego (Chrapowickiego), naukę o odkupieniu za heretycką. Od 1931 żył we Francji jako pustelnik w grocie nad Loarą, pod opieką dwóch RosjanekVie de l'archevêque Théophane de Poltava.200px|lewo|mały|Grób arcybiskupa Teofana w LimerayZmarł w 1940 i został pochowany na cmentarzu komunalnym w Limeray. W 2022 r. jego szczątki został ekshumowane i przewiezione do Ławry Aleksandra Newskiego w Petersburgu.
Jego uczniem duchowym był późniejszy biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji Joazaf (Skorodumow)Archbishop Ioasaph (Ivan Vassilievich Skorodumov), Archbishop of Buenos Aires, Argentina and Paraguay.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Absolwenci Petersburskiej Akademii Duchownej Kategoria:Eparchia petersburska Kategoria:Rosyjscy teolodzy prawosławni Kategoria:Biskupi astrachańscy Kategoria:Biskupi symferopolscy i krymscy Kategoria:Biskupi połtawscy Kategoria:Biskupi Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji Kategoria:Biali emigranci rosyjscy