Unia Utrechcka Kościołów Starokatolickich – związek samodzielnych krajowych Kościołów starokatolickich, uznających te same podstawy wiary, te same porządki ustrojowe i liturgiczne, tworzących tym samym wspólnotę Kościołów starokatolickich. Za Kościoły te uznaje się zarówno pojedyncze diecezje, jak i krajowe zrzeszenia diecezji. Kościoły Unii Utrechckiej pozostają w pełnej wspólnocie sakramentalnej (interkomunii), co wymaga jedności dogmatycznej. W zasadzie Kościoły Unii Utrechckiej powinny mieć również taką samą organizację kościelną, lecz tu wspólnota została zerwana na skutek sporu wokół ordynacji kobiet. Unia Utrechcka nie jest tworem prawnym, ani tym bardziej organizacją międzynarodową.
Historia Unia Utrechcka powstała w wyniku podpisania Konwencji Utrechckiej 24 września 1889 przez biskupów starokatolickich Kościołów Holandii, Szwajcarii i Niemiec w Utrechcie. Jeszcze w tym samym roku przystąpił do Unii starokatolicki Kościół Austrii. W 1897 przystąpił do Unii Reformowany Kościół Polski w Chicago, w 1907 powstały Polski Narodowy Kościół Katolicki z ośrodkiem w Scranton, w 1909 Starokatolicki Kościół Mariawitów (wykluczony w 1924, od 1928 ma status obserwatora). Po upadku Cesarstwa Austrii z jednolitego starokatolickiego Kościoła Austrii wydzieliły się Kościoły Czechosłowacji i Jugosławii, przyjęte do Unii w 1924. W 1959 do Unii przyjęto Kościół Polskokatolicki. Ostatnio w roku 2000 do Unii przyjęto Starokatolicki Kościół Słowacji, wyodrębniony po podziale Czechosłowacji. Jednak na skutek wzmiankowanego sporu wokół udzielania błogosławieństwa parom homoseksualnym oraz ordynacji kobiet w 2003 Kościół słowacki i PNKK opuściły Unię.
Działania statutowe Dokumentem statuującym Unię Utrechcką jest Konwencja Utrechcka, w skład której pierwotnie wchodziły Deklaracja Utrechcka, Umowa i Regulamin. Deklaracja Utrechcka zawiera podstawy dogmatyki starokatolickiej, wspólnej dla wszystkich Kościołów członkowskich. Jest to dokument fundamentalny dla całego starokatolicyzmu, do dziś nie zmieniony. Umowa stanowiła wspólne oświadczenie biskupów o pełni wspólnoty kościelnej między ich Kościołami, zaś Regulamin zajmował się techniczną stroną funkcjonowania wspólnoty starokatolickiej. Oba te dokumenty zostały na Konferencji we Wrocławiu 25 maja 2000 zastąpione przez Statut Biskupów Starokatolickich Zjednoczonych w Unii Utrechckiej.
Ciałem przewodzącym Unii jest Międzynarodowa Konferencja Biskupów Starokatolickich (MKBS), w skład której wchodzą biskupi poszczególnych Kościołów członkowskich. Konferencji przewodniczy aktualnie arcybiskup Utrechtu ks. Joris Vercammen. Działanie konferencji reguluje Statut. Z mocy tego statutu biskupi Kościołów członkowskich Unii są obowiązani uzgadniać wszelkie posunięcia w sferze dogmatyki i dyscypliny kościelnej oraz informować się o praktyce duszpasterskiej. Biskupi Kościołów Unii konsekrują się nawzajem, natomiast konsekracja biskupa Kościoła spoza Unii wymaga zgody Konferencji. Konferencja zbiera się co najmniej raz do roku.
Unia Utrechcka organizuje Międzynarodowe Kongresy Starokatolików, które odbywają się co cztery lata. Kongresy są spotkaniami wiernych, nie mają prawa podejmowania uchwał w sprawach dogmatycznych, służą wyłącznie zacieśnieniu kontaktów między starokatolikami. Prowadzeniem Kongresów zajmuje się Stały Komitet Kongresu.
Od 1892 Unia Utrechcka wydaje wspólne starokatolickie pismo teologiczne Międzynarodowe czasopismo kościelne (Internationale Kirchliche Zeitschrift), a od 1959 prowadzi Starokatolicką Międzynarodową Służbę Informacyjną (Altkatholische Internationale Informationsdienst) z siedzibą w Mannheimie.
Od 1950 Unia organizuje Międzynarodowe Konferencje Teologów Starokatolickich, służące „pogłębianiu wspólnych podstaw wiary Kościoła starokatolickiego w konfrontacji z tendencjami współczesnej teologii”.
Do Unii afiliowane są również Międzynarodowa Organizacja Młodzieży Starokatolickiej i Międzynarodowe Forum Świeckich.
Deklaracja Utrechcka Biskupów Kościołów Starokatolickich
Ekumenizm Unia Utrechcka prowadzi dialog ekumeniczny z Kościołami protestanckimi. Od 1966 poszczególne Kościoły członkowskie prowadzą dialog ekumeniczny z Kościołem rzymskokatolickim. Niepowodzeniem zakończyły się próby doprowadzenia do interkomunii z cerkwią prawosławną.
Od 1931 r. istnieje pomiędzy Kościołami Starokatolickimi Unii Utrechckiej a Wspólnotą Anglikańską pełna interkomunia, wyrażająca się w obustronnym uznaniu ważności święceń kapłańskich (diakonatu, prezbiteriatu i episkopatu) oraz wspólnej celebracji liturgii. Podobna interkomunia istnieje też między Kościołami starokatolickimi Unii Utrechckiej a Niezależnym Kościołem Filipińskim, Kościołem Starokatolickim Mariawitów i Kościołem Szwecji.
Struktura Unii Utrechckiej
Zobacz też Polskokatolicyzm Starokatolicyzm Kościół Polskokatolicki w RP Utrecht
Linki zewnętrzne Oficjalna witryna Unii Uchtrechckiej Kościołów Starokatolickich Kościół Polskokatolicki w RP Kościół Starokatolicki w Holandii Kościół Starokatolicki w Niemczech
Kościół Starokatolicki w Austrii Kościół Starokatolicki w Czechach
! Kategoria:Organizacje międzykościelne