Galeria Katowicka – galeria handlowa znajdująca się przy ulicy 3 Maja 30 w Katowicach, na obszarze dzielnicy Śródmieście. Jest jednym z największych obiektów tego typu regionie, z ponad 200 sklepami i punktami usługowymi.
Powstała w latach 2011–2013 równolegle z przebudową głównego dworca kolejowego w Katowicach oraz dworca autobusów miejskich – tworzy z nimi jeden kompleks. Inwestorami kompleksu byli: , Polskie Koleje Państwowe i Meyer Bergman European Retail Partners, a projektantami pracownie SUD Architectes i Medusa Group (Przemo Łukasik i Łukasz Zagała).
Lokalizacja Galeria Katowicka położona jest przy ulicy 3 Maja 30 w Katowicach, na terenie dzielnicy Śródmieście, w pobliżu Rynku, w kwartale ulic 3 Maja, Młyńskiej i J. Słowackiego. Stoi ona przed halą dworca kolejowego stacji Katowice, zajmując dużą część dotychczasowego placu W. Szewczyka. Tworzy z nim wspólny kompleks, obejmujący także podziemny, wielostanowiskowy przystanek autobusowy.
Przystanek Katowice Dworzec obsługiwany przez Zarząd Transportu Metropolitalnego, a w pobliżu działają też przystanki: Katowice Andrzeja Dworzec, Katowice Mickiewicza i Katowice Piotra Skargi. Przy głównym wejściu do galerii od strony ulicy 3 Maja znajduje się przystanek tramwajowy Katowice Dworzec PKP.
Wejście do Galerii Katowickiej znajduje się od strony ulicy Młyńskiej i ulicy 3 Maja, z czego główne przy skrzyżowaniu ulic 3 Maja i Stawowej. Ponadto do galerii prowadzi przejście przez dworzec kolejowy stacji Katowice, a także wejście od strony ulicy J. Słowackiego.
Dojazd na parking podziemny możliwy jest strony ulicy J. Słowackiego i ulicy Dworcowej, a ponadto przed galerią znajduje się stojak na rowery oraz stacja Metroroweru nr 27689.
Historia Powstanie i budowa (do 2013) lewo|mały|Galeria Katowicka w trakcie budowy w czerwcu 2012 roku; widok z ulicy Stawowej lewo|mały|Galeria Katowicka we wrześniu 2013 roku, niecałe dwa tygodnie przed otwarciem
W 2007 roku Polskie Koleje Państwowe podjęły decyzję o przebudowie dworca kolejowego w Katowicach i jego najbliższej okolicy. Inwestycja zakładała budowę nowego gmachu dworcowego, podziemnego dworca autobusowego, galerii handlowej i budynku biurowego, przebudowę infrastruktury drogowej oraz reorganizację i uporządkowanie przestrzeni miejskiej w rejonie ówczesnego placu W. Szewczyka. Sama Galeria Katowicka została zaplanowana w miejsce kwartału kamienic pomiędzy ulicami 3 Maja a Stawową, które zostały rozebrane w związku z budową brutalistycznego dworca kolejowego, oddanego do użytku w 1972 roku.
Konkurs na przeprowadzenie całości inwestycji wygrała hiszpańska spółka , z którą Polskie Koleje Państwowe podpisały umowę w lipcu 2009 roku. W kolejnym roku do realizacji dołączyła spółka Meyer Bergman European Retail Partners, która pod koniec 2010 roku nabyła połowę udziałów w Galerii Katowickiej.
31 maja 2011 roku przy ówczesnym placu W. Szewczyka nastąpiło wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę nowego dworca i galerii. Pierwszym oddanym do użytku obiektem kompleksu był dworzec kolejowy, otwarty w październiku 2012 roku. Do połowy grudnia 2012 roku ponad 70% powierzchni w Galerii Katowickiej została już wynajęta.
Do połowy lutego 2013 roku wykonano prawie w całości prace betonowe w galerii i instalacyjne na podziemnych parkingach. 29 kwietnia tego samego roku zakończono demontaż ostatniego dźwigu i rozpoczęto prace nad montażem elewacji Galerii Katowickiej, natomiast w lipcu zakończono montaż świetlików na dachu galerii.
Budowę gmachu ukończono we wrześniu 2013 roku. Galeria Katowicka została zrealizowana przez firmy Neinver i Meyer Bergman European Retail Partners we współpracy z Polskimi Kolejami Państwowymi, a generalnym wykonawcą inwestycji była spółka Strabag. W budowę i aranżację Galerii Katowickiej zaangażowanych było 190 firm podwykonawczych i 4 tys. pracowników. Koszt wybudowania całego kompleksu wyniósł 434 mln zł.
Otwarcie Galerii Katowickiej nastąpiło 18 września 2013 roku o godzinie 10:00, natomiast dzień wcześniej miało miejsce otwarcie gmachu z udziałem 1,5 tys. zaproszonych gości, które poprowadziła Anna Dereszowska. Na ceremonii tej zagrała Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach.
Po otwarciu (od 2013) mały|Figurki beboków o imieniach Frelka i Miglanc, znajdujące się przy wejściu głównym do Galerii Katowickiej; zostały one odsłonięte 29 września 2021 roku
Przez pierwsze pięć dni od momentu otwarcia Galerię Katowicką odwiedziło 262 tys. klientów. W tym czasie największym najemcą był sklep sieci Peek & Cloppenburg, zajmując 3,8 tys. m² powierzchni, a pracę podjęło w nim 45 osób. Swoje sklepy w pierwszym dniu otworzyli także m.in.: Reserved, C&A, Zara, Smyk, RTV Euro AGD i Stokrotka. W całej Galerii Katowickiej poziom zatrudnienia wynosił wówczas około 1,5 tys. osób. W grudniu tego samego roku został otwarty dziesięciosalowy multipleks – Multikino.
Galeria Katowicka była nominowana do antynagrody Makabryła Roku 2013.
lewo|mały|Wejście boczne do Galerii Katowickiej; nad nim znajduje się odrestaurowany zegar, zamontowany we wrześniu 2019 roku
W ramach projektu Wyższy Poziom, 6 listopada 2015 roku zainaugurowano działalność Sceny w Galerii – stałej sceny Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, która stała się pierwszą tego typu inicjatywą w Europie. Scenę wyposażono w 200 miejsc i była wówczas drugą największą przestrzenią Teatru Śląskiego. Zlikwidowano ją w 2022 roku.
Do końca listopada 2015 roku Meyer Bergman European Retail Partners przejął wszystkie pozostałe udziały Galerii Katowickiej, stając się jej wyłącznym właścicielem. Zarządcą centrum została firma Apsys Polska.
W 2016 roku, nieopodal strefy food court, został otwarty plac zabaw dla dzieci Fit4Kids. W lipcu 2017 roku na poziomie +3 oddano do użytku Strefę Biznesową, a 20 września tego samego roku w podziemnym parkingu Galerii Katowickiej odbyła się inauguracja pierwszej na Górnym Śląsku uniwersalnej stacji ładowania samochodów elektrycznych. W 2017 roku Galerię Katowicką odwiedziło prawie 15,5 mln osób.
W marcu 2018 roku spółka Meyer Bergman European Retail Partners sprzedała galerię malezyjskiemu funduszowi emerytalnemu .
13 września 2019 roku został odsłonięty odrestaurowany zegar, który znajdował się wcześniej na fasadzie brutalistycznego dworca kolejowego od strony d. placu W. Szewczyka. 29 września 2021 roku przed wejściem do Galerii Katowickiej odsłonięto dwie figurki beboków – Frelkę i Miglanca. 29 września 2022 roku na drugim piętrze Galerii Katowickiej odsłonięto figurkę beboka o imieniu Bōnclok.
W marcu 2023 roku w przestrzeniach Galerii Katowickiej na poziomie +2 otwarto miejsce do prezentacji sztuk wizualnych pod nazwą Taka Mała Galeria Sztuki. 6 grudnia tego samego roku w miejsce sklepu sieci Stokrotka rozpoczął działalność Carrefour Market.
Pod koniec czerwca 2024 roku został uruchomiony wielkoformatowy ekran nad głównym wejściem do Galerii Katowickiej. Również w tym samym roku, 2 sierpnia przy centrum handlowym zainaugurowano działalność Wolnej Sceny – miejsca, gdzie artyści muzyczni mogli zaprezentować swoją twórczość. W ciągu pierwszych dwóch dni wystąpiło szereg artystów, m.in. Mariusz Goli.
Charakterystyka mały|Wejście do Galerii Katowickiej (2023)
Galeria Katowicka jest jednym z największych centrów handlowych w konurbacji katowickiej. W galerii o powierzchni handlowej 53 tys. m² znalazło się blisko 250 sklepów i punktów usługowych, a prócz marek modowych funkcjonują tutaj sklepy oferujące artykuły gospodarstwa domowego, wyposażenie wnętrz, biżuterię czy elektronikę.
Na poziomie +3 działa wielosalowy multipleks kinowy – Multikino, a na poziomie +2 strefa coworkingowa. Funkcjonuje także dwupoziomowa strefa restauracyjna – food court, znajdująca się pod kopułą głównego wejścia od strony ulicy 3 Maja, a od strony d. placu W. Szewczyka działają kawiarnie i restauracje z letnimi ogródkami – w 2021 roku działały cztery takie ogródki. Przy wejściu od strony ulicy 3 Maja znajduje się punkt informacyjny Galerii Katowickiej.
W 2015 roku głównymi najemcami centrum handlowego byli m.in.: Peek & Cloppenburg, , Hugo Boss, Calvin Klein, Armani, Dolce & Gabbana, Tommy Hilfiger, The North Face, iSpot, Zara, RTV Euro AGD, Reserved, Matras, Smyk, Duka czy .
W przestrzeni Galerii Katowickiej organizowane są różnego rodzaju wydarzenia, projekty i spotkania, w tym m.in.: wystawy dzieł sztuki w przestrzeni pn. Taka Mała Galeria Sztuki na poziomie +2, badania profilaktyczne, spotkania ze znanymi osobami (galerię odwiedzili m.in. Joanna Krupa, Marcin Prokop, Edzio, członkowie zespołów Kwiat Jabłoni i Mikromusic czy siatkarze ZAKSA Kędzierzyn-Koźle), koncerty (wystąpili m.in. Miuosh czy artyści Opery Śląskiej), Fun Festival czy Katowice Fashion Week. Galeria Katowicka angażuje się także z różnego typu akcje charytatywne, jak m.in.: Pink Lips Project, Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, Szlachetna Paczka czy we wsparcie Miejskiego Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt w Katowicach.
W przestrzeni Galerii Katowickiej eksponowane są beboki autorstwa Grzegorza Chudego. Znajdują się tutaj trzy figurki: Frelka i Miglanc (przed wejściem do Galerii Katowickiej), oraz Bōnclok (na drugim piętrze), a także postacie te są wykorzystywane do różnego rodzaju akcji promocyjnych (m.in. w ramach Dnia Beboka czy wystaw dzieł sztuki).
Dziennie Galerię Katowicką odwiedza średnio ponad 50 tys. osób (stan na 2016 roku). Zarządcą galerii jest spółka Apsys Polska (stan na koniec 2025 roku).
Architektura mały|lewo|Boczna elewacja Galerii Katowickiej widziana od strony ulicy Młyńskiej (2024)
Budynek Galerii Katowickiej zaprojektowała francuska pracownia SUD Architectes i z założenia miała ona łączyć brutalistyczną konstrukcję budynku dworca z bryłą centrum handlowo-usługowego. Liczy on cztery kondygnacje nadziemne i trzy podziemne. Poziomy parkingowe obejmują kondygnacje -3 i -2, natomiast poziomy handlowo-usługowe od -1 do +3. Kubatura gmachu wynosi łącznie 711,8 m³.
Elewację gmachu pokrywa 2,5 tys. paneli ze stali perforowanej i wsparta jest ona na stalowym stelażu. Nocą jest ona podświetlana, a jej część pokrywają loga najemców centrum handlowego. Fragment Galerii Katowickiej nad wejściem głównym przy skrzyżowaniu ulic 3 Maja i Stawowej jest przeszklona. Tam też znajduje się wielkoformatowy ekran reklamowy o powierzchni 153 m².
mały|Wnętrze Galerii Katowickiej – Aleja Mody; widoczne „kielichy” wzorowane są na architekturze dawnego dworca kolejowego
Wnętrza Galerii Katowickiej zaprojektowała bytomska pracownia Medusa Group (Przemo Łukasik i Łukasz Zagała). Są one utrzymywane w kolorach czarno-białych i posiadają minimalistyczny wystrój (m.in. dotykowe ekrany informacyjne, ławki bez oparcia i rezygnacja z roślin). Czarne sufity są ażurowe i poprzecinane odcinkami świetlówek. Posadzki wykonano białych płyt ceramicznych, poprzecinanych czarnymi liniami.
Na parterze łączą się ze sobą przestrzenie handlowe Galerii Katowickiej z pomieszczeniami dworca kolejowego. Najbardziej reprezentacyjną częścią galerii jest Aleja Mody na poziomie drugiej kondygnacji, która powstała w miejsce dawnego tarasu brutalistycznego dworca kolejowego od strony d. placu W. Szewczyka w swoim pierwotnym kształcie. Wyeksponowano tam żelbetową konstrukcję odtworzonego gmachu dworca kolejowego, a same witryny sklepowe mają tam ponadprzeciętną wysokość, dochodzącą do 9 metrów.
mały|Widok z przeszklonej części Galerii Katowickiej nad wejściem głównym (z food courtu) na miasto (2024)
Zastosowano przeszklenia, doprowadzając do wnętrz centrum handlowego naturalne światło, a łączna powierzchnia świetlików wynosi prawie 4 tys. m².
W Galerii Katowickiej znajdują się trzy pary toalet z 36 kabinami.
Komunikację wewnątrz gmachu zapewniają schody ruchome (około 20 par o łącznej długości około 470 m), chodniki ruchome, a także windy (łącznie jest ich 12), które obsługują każdą kondygnację Galerii Katowickiej, a także łączą ją z parkingiem podziemnym.