Kryzys polityczny wDopuszczalne są formy w Wybrzeżu Kości Słoniowej oraz na Wybrzeżu Kości Słoniowej, choć zdaniem części językoznawców zalecana jest pierwsza z nich, patrz: Wybrzeżu Kości Słoniowej, w czasie którego funkcjonowały dwa niezależne od siebie i nieuznające się wzajemnie ośrodki władzy państwowej, nastąpił po wyborach prezydenckich w 2010 roku.
2 grudnia 2010 komisja wyborcza za zwycięzcę drugiej tury wyborów prezydenckich z 28 listopada 2010 uznała kandydata opozycji, Alassane'a Ouattarę. Jednak decyzję tę unieważniła Rada Konstytucyjna, która następnego dnia ogłosiła wygraną urzędującego prezydenta Laurenta Gbagbo. Równocześnie obaj kontrkandydaci ogłosili własne zwycięstwo i 4 grudnia 2010 złożyli niezależnie od siebie przysięgi prezydenckie, a następnie powołali odrębne gabinety.
Podczas gdy prezydenta Gbagbo poparło wojsko i kontrolowane przez niego publiczne media, prezydent Ouattara posiadał poparcie byłych rebeliantów z Nowych Sił, kontrolujących wciąż północne regiony kraju po wojnie domowej z lat 2002–2007. Społeczność międzynarodowa, w tym ONZ, za prawomocnego prezydenta uznała w zdecydowanej większości Ouattarę, który po wyborach schronił się w jednym z hoteli w Abidżanie pod eskortą sił ONZ. Solidarność z prezydentem Gbagbo wyraziły tylko władze Angoli i Gambii.
Kryzys polityczny spowodował wybuch przemocy w kraju, w jej wyniku zginęło około 3 tysięcy osób. Ofiarami naruszeń praw człowieka i ataków ze strony wojska, bojówek i zagranicznych najemników byli w większości zwolennicy Alassane'a Ouattary. Z powodu zagrożenia granicę z Liberią i Gwineą przekroczyły dziesiątki tysięcy uchodźców. W sumie około milion osób opuściło swoje miejsca zamieszkania.
Społeczność międzynarodowa zażądała od prezydenta Laurenta Gbagbo ustąpienia z urzędu, a po jego odmowie wprowadziła przeciwko niemu szereg sankcji. Unia Afrykańska i ECOWAS zawiesiły członkostwo Wybrzeża Kości Słoniowej w tych organizacjach, posłały do kraju swoich mediatorów oraz zagroziły użyciem wobec prezydenta Gbagbo siły zbrojnej. Unia Europejska oraz Stany Zjednoczone wprowadziły sankcje wizowe względem prezydenta, jego współpracowników oraz wstrzymały im dostęp do aktywów finansowych. Bank Światowy, Afrykański Bank Rozwoju i Międzynarodowy Fundusz Walutowy zawiesiły współpracę z Wybrzeżem Kości Słoniowej i finansowanie programów pomocy. Również Centralny Bank Państw Afryki Zachodniej zablokował rządowi Gbagbo dostęp do aktywów finansowych na terenie państw członkowskich.
Pomimo sankcji międzynarodowych i wysiłków mediacyjnych ze strony ECOWAS i Unii Afrykańskiej, prezydent Gbagbo nie zrezygnował z zajmowanego urzędu. 19 lutego 2011 w Abidżanie wybuchła nowa fala protestów, natomiast 24 lutego 2011 na zachodzie kraju popierający prezydenta Ouattarę rebelianci z Nowych Sił rozpoczęli ofensywę wojskową, co doprowadziło do walki zbrojnej i wybuchu na nowo wojny domowej, zakończonej pojmaniem Laurenta Gbagbo 11 kwietnia 2011.
6 maja 2011 Alassane Ouattara został oficjalnie zaprzysiężony na stanowisku prezydenta. Zatrzymany prezydent Gbagbo został osadzony w areszcie domowym na północy kraju, a pod koniec listopada 2011 przewieziony do Hagi i postawiony przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym pod zarzutem popełnienia zbrodni przeciwko ludzkości. We wrześniu 2011 powołana została Komisja Dialogu, Prawdy i Pojednania w celu zbadania przestępstw popełnionych przez obie strony konfliktu. W grudniu 2011 odbyły się zbojkotowane przez partię byłego prezydenta Gbagbo wybory parlamentarne, które przyniosły zwycięstwo ugrupowaniu prezydenta Ouattary.
Wybrzeże Kości Słoniowej i geneza konfliktu Wybrzeże Kości Słoniowej, państwo w Afryce Zachodniej położone nad Zatoką Gwinejską, od czasu uzyskania niepodległości od Francji w 1960 do 1993 rządzone było przez prezydenta Félixa Houphouët-Boigny’ego i założoną przez niego Partię Demokratyczną Wybrzeża Kości Słoniowej (PDCI). System wielopartyjny wprowadzony został dopiero w 1990 w wyniku zmian w konstytucji. W pierwszych wielopartyjnych wyborach prezydenckich w październiku 1990 Houphouët-Boigny pokonał wieloletniego działacza opozycji Laurenta Gbagbo.
Kryzys polityczny z lat 2010–2011, jak również wszystkie wcześniejsze kryzysy polityczne, swymi korzeniami sięgają śmierci Houphouët-Boigny’ego w grudniu 1993 i rywalizacji o władzę po nim. O sukcesję ubiegał się wówczas zarówno premier Alassane Ouattara, jak również przewodniczący Zgromadzenia Narodowego, Henri Konan Bédié, który ostatecznie, zgodnie z konstytucją, objął urząd szefa państwa. Ouattara zrezygnował w rezultacie ze stanowiska szefa rządu i w roku następnym założył własne ugrupowanie polityczne, Zgromadzenie Republikanów (RDR). W czasie rządów Bédiégo do dyskursu politycznego wprowadzone zostało pojęcie Ivorité (iworyjskość), dzielące obywateli na tych o pełnej narodowości iworyjskiej (mających obojga rodziców urodzonych w Wybrzeżu Kości Słoniowej) oraz pozostałych. Odwoływanie się retoryki narodowej wywołało wzrost napięcia społecznego, zwłaszcza na północy kraju, zamieszkałym w dużej mierze przez ludność muzułmańską i emigrantów wywodzących się z krajów ościennych. Wprowadzone w 1995 nowe prawo wyborcze opierało się na koncepcji Ivorité i z tego powodu zakazywało startu m.in. Ouattarze, mającemu burkinaskie korzenie. Wybory prezydenckie w 1995 zostały ostatecznie zbojkotowane przez całą opozycję (zarówno przez Laurenta Gbagbo, jak i Alassane'a Ouattarę). Wybrany na kolejną kadencję prezydent Bédié został w grudniu 1999 odsunięty od władzy na drodze zamachu stanu, dokonanego przez generała Roberta Guéï.
thumb|Podział Wybrzeża Kości Słoniowej w czasie wojny domowej: północ kontrolowana przez Nowe Siły i południe kontrolowane przez siły rządowe Reżim Guéïego w październiku 2000 przeprowadził zgodnie z konstytucją nowe wybory prezydenckie. Do udziału w nich nie został ponownie dopuszczony ze względu na pochodzenie Alassane Ouattara. Z powodu próby sfałszowania wyników na swoją korzyść przez Roberta Guéïego w kraju doszło do masowych protestów społecznych organizowanych przez opozycję. Pod naciskiem ruchu obywatelskiego, Guéï opuścił kraj, a nowym prezydentem został zaprzysiężony zwycięzca głosowania, Laurent Gbagbo. Fakt ten nie zadowolił jednak Ouattary i jego zwolenników, którzy domagali się przeprowadzenia nowych wyborów na podstawie nowego prawa wyborczego, dopuszczającego również jego udział. Rozmowy w tej sprawie toczyły się w latach 2001–2002 i dotyczyły szerszego procesu pojednania narodowego. Nie doprowadziły jednak do wypracowania rozwiązania związanego z kwestią narodowości iworyjskiej. W konsekwencji napięć społecznych i politycznych, 19 września 2002 na północy kraju wybuchł bunt członków sił zbrojnych. Rebelia w armii przerodziła się w wojnę domową, w której siły bojowników z północy (tzw. Nowe Siły) pod dowództwem Guilaume'a Soro walczyły z wojskiem wiernym prezydentowi Gbagbo na południu. W styczniu 2003, pod francuską egidą, zawarte zostało zawieszenie broni i rozpoczęto negocjacje pokojowe. Strony rozdzielone zostały specjalną strefą buforową, kontrolowaną przez międzynarodowe wojska, jednak w dalszym ciągu dochodziło do potyczek. Porozumienie pokojowe podpisane zostało ostatecznie 4 marca 2007. W jego wyniku, w kwietniu 2007 powołany został rząd jedności narodowej, w skład którego weszli przedstawiciele ugrupowań z północy kraju, a tekę premiera objął Guillaume Soro. W kraju przeprowadzone miały zostać nowe wybory prezydenckie i parlamentarne, zorganizowane na podstawie prawa wyborczego, gwarantującego możliwość startu jak najszerszemu gronu obywateli. Wybory, które zgodnie z konstytucją miały odbyć się już w 2005, były wielokrotnie przekładane, początkowo z powodu toczonych rozmów pokojowych, a następnie w wyniku problemów z przyjęciem prawa wyborczego i przeprowadzeniem cenzusu wyborczego oraz problemów logistycznych i technicznych związanych z organizacją samego głosowania.
Wybory prezydenckie i wybuch kryzysu
31 października 2010 w Wybrzeżu Kości Słoniowej odbyła się pierwsza tura wielokrotnie przekładanych wyborów prezydenckich, które zgodnie z konstytucją powinny były zostać przeprowadzone w 2005. Przebiegła ona w pokojowej atmosferze, a jej organizacja została pochwalona przez społeczność międzynarodową. Do drugiej tury wyborów, zaplanowanej na 28 listopada 2010, przeszedł urzędujący od 2000 prezydent Laurent Gbagbo z Frontu Ludowego Wybrzeża Kości Słoniowej (FPI) oraz kandydat opozycyjnego Zgromadzenia Republikanów (RDR), Alassane Ouattara, premier w latach 1990–1993. Kandydaci ci zdobyli odpowiednio 38% i 32% głosów poparcia.
thumb|left|Wyniki II tury wyborów prezydenckich według regionów: różowy – zwycięstwo Gbagbo; zielony – zwycięstwo Ouattary Po drugiej turze głosowania Niezależna Komisja Wyborcza (Commission Electorale Indépendante, CEI) nie zdołała opublikować wyników wyborów w wymaganym przez prawo trzydniowym okresie z powodu sporów między jej członkami. W jej skład wchodzili przedstawiciele dwóch kandydatów. Zwolennicy prezydenta Gbagbo domagali się unieważnienia głosów z północnych regionów kraju, kontrolowanych przez rebeliantów z Nowych Sił i stanowiących jednocześnie bastiony poparcia Ouattary. Ich zdaniem miało tam dojść do masowych fałszerstw wyborczych. 2 listopada 2010, dzień po wymaganym terminie, przewodniczący CEI w strzeżonym przez międzynarodowe wojska hotelu ogłosił oficjalne wyniki wyborów, według których Alassane Ouattara zdobył 54,1% głosów. Jeszcze tego samego dnia Rada Konstytucyjna, która zgodnie z prawem miała zatwierdzić wyniki (razem z szefem misji ONZ w Wybrzeżu Kości Słoniowej), anulowała rezultat podany do wiadomości przez komisję wyborczą. Na czele Rady Konstytucyjnej stał Paul Yao N'dre, członek prezydenckiej partii FPI.
3 grudnia 2010 Rada Konstytucyjna ogłosiła własne wyniki wyborów, zgodnie z którymi za zwycięzcę uznała Laurenta Gbagbo (51,45% głosów poparcia). Anulowała przy tym wyniki z północnych regionów kraju, co uzasadniła zaistniałymi tam nieprawidłowościami wyborczymi. Jednakże 3 grudnia wyniki ogłoszone przez komisję wyborczą zatwierdził szef misji ONZ w Wybrzeżu Kości Słoniowej, Young Jin-choi. Rezultat ten za prawomocny został również uznany przez Unię Afrykańską (UA), ECOWAS, Unię Europejską, MFW, a także Stany Zjednoczone i Francję.
4 grudnia 2010 Laurent Gbagbo złożył przysięgę prezydencką w pałacu prezydenckim w Abidżanie, obejmując prezydenturę na kolejną kadencję. Stanowisko ONZ uznał za ingerencję w sprawy wewnętrzne kraju i zagroził wydaleniem jej sił pokojowych. Zapowiedział „obronę suwerenności” Wybrzeża Kości Słoniowej. Na uroczystości byli obecni tylko ambasadorzy z Angoli i Libanu. Kilka godzin później w Hotelu Golf, w którym schronił się po wyborach Alassane Ouattara, odbyła się ceremonia jego zaprzysiężenia. Premier Guillaume Soro (były lider Nowy Sił), który uznał go prawowitego prezydenta, złożył na jego ręce rezygnację ze stanowiska, jednakże Ouattara powierzył mu na nowo misję utworzenia gabinetu. 5 grudnia 2010 Laurent Gbagbo na stanowisko szefa rządu mianował natomiast Gilberta Marie N’gbo Aké.
Reakcja społeczności międzynarodowej i pierwsze sankcje 5 grudnia 2010 z pierwszą międzynarodową misją mediacyjną do Wybrzeża Kości Słoniowej udał się z ramienia Unii Afrykańskiej były prezydent RPA Thabo Mbeki, który pośredniczył rozmowom również w czasie I wojny domowej. Mbeki opuścił Abidżan 6 grudnia po rozmowach z prezydentem Gbagbo i prezydentem Ouattarą oraz szefem misji ONZ, Youngiem Jin-choi'em, które nie doprowadziły do przełomu, Mbeki zaapelował do rywali o powstrzymanie się od uciekania się do przemocy oraz o zgodę na udział w dalszych wysiłkach mediacyjnych. Unia Afrykańska potępiła „wszelkie próby tworzenia faktów dokonanych mających na celu naruszenie procesu wyborczego i woli narodu”.