Służba Zwycięstwu Polski (SZP) – polska organizacja konspiracyjna podczas II wojny światowej.

Historia thumb|Tablica w Gorlicach upamiętniająca m.in. żołnierzy Służby Zwycięstwu Polski Organizacja została powołana 27 września 1939, w trakcie kampanii wrześniowej (jeszcze podczas oblężenia Warszawy), na rozkaz dowódcy obrony Warszawy, generała Juliusza Rómmla. Dowódcą SZP został generał brygady Michał Tokarzewski-Karaszewicz.

Cele organizacji obejmowały: walkę o wyzwolenie Polski w granicach przedwojennych, odtworzenie i reorganizację armii polskiej oraz powołanie tymczasowych ośrodków władzy.

Podporządkowała się Rządowi RP na uchodźstwie. Tokarzewski zwrócił się o poparcie do przedstawicieli przedwrześniowej opozycji (SL, PPS, SN i SP) i takowe uzyskał. Celem takiego działania było odcięcie rodzącej się konspiracyjnej organizacji wojskowej od sanacji, którą społeczeństwo winiło za klęskę wrześniową, a tym samym pozyskanie poparcia u nowych władz emigracyjnych. Uważana jednak przez gen. Władysława Sikorskiego za zbyt zbliżoną do obozu sanacyjnego została rozkazem Naczelnego Wodza rozwiązana i zastąpiona z dniem 13 listopada 1939 przez Związek Walki Zbrojnej (ZWZ). Była pierwszą organizacją zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego. Dotychczasowy dowódca SZP, gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz został mianowany komendantem ZWZ na obszar okupacji sowieckiej.

Rozkazy Sikorskiego i Sosnkowskiego z listopada 1939 poleciły przejęcie dotychczasowych struktur organizacyjnych SZP przez ZWZ.

Organizacja Dowództwo Główne thumb|Michał Tokarzewski-Karaszewicz, jedyny Dowódca Główny Służby Zwycięstwu Polski Dowódca Główny – gen. brygady Michał Tokarzewski-Karaszewicz

Zastępca Dowódcy Głównego – mjr dypl. Edmund Galinat „Komarski” – od września do listopada 1939 roku, płk dypl. Stefan Rowecki od października 1939 do stycznia 1940 roku

Szef Sztabu Dowództwa Głównego – płk dypl. Stefan Rowecki od października 1939 do stycznia 1940 roku

Szefowie Oddziałów Dowództwa Głównego Oddział I (organizacyjny) – mjr Antoni Sanojca „Kapnik” Oddział II (informacyjno-wywiadowczy) – mjr Wacław Berka „Brodowicz” Oddział III – płk dypl. Janusz Albrecht „Wojciech” Oddział IV (kwatermistrzostwo) – płk dypl Adam Świtalski „Dąbrowa” Oddział V (łączność) – kpt. Leon Chendyński „Gruda” Oddział VI (prasy i propagandy) – mjr Tadeusz Kruk-Strzelecki „Szczepan” Oddział VII (finansowy) – mjr Stanisław Thun „Malcz” okręg warszawski

Dowództwa Wojewódzkie Okręg Warszawski – Henryk Józewski „Olgierd” Okręg Lubelski – ppłk Józef Spychalski „Socha” Okręg Łódzki – płk Stanisław Sosabowski „Węglarz” Okręg Kielecki – płk dypl. Leopold Engel-Ragis „Śląski” Okręg Krakowski – mjr Jan Cichocki „Kabat” Podokręg Zagłębie Dąbrowskie – ppłk Henryk Kowalówka „Oset”

Członkowie

Przypisy Armia Krajowa - szkice z dziejów Sił Zbrojnych Polskiego Państwa Podziemnego, pod redakcją Krzysztofa Komorowskiego, Warszawa 1999, s. 371, 375, 380. Jan Ciechanowski „Powstanie Warszawskie” Bellona S.A. str. 76 Na czele okręgu (województwa) stali komendanci wojewódzcy Rozkaz gen. Rómmla stanowiący podstawę do formowania SZP: Bartelski, Podziemna armia... s. 5

Bibliografia

Kategoria:Polskie organizacje podziemia zbrojnego w czasie II wojny światowej