thumb|Centrala telefoniczna (Nortel DMS) Centrala telefoniczna – zespół urządzeń przeznaczony do łączenia abonentów sieci telekomunikacyjnej na czas wymiany informacji. Składa się ona z urządzeń komutacyjnych odpowiedzialnych za zestawianie połączeń telekomunikacyjnych i urządzeń pomocniczych gwarantujących prawidłową pracę centrali. Możemy podzielić je na analogowe i nowocześniejsze cyfrowe. Podział ten wynika z zasady działania i sposobu przetwarzania i przesyłania danych (informacji).

Pierwsza ręczna centrala telefoniczna została uruchomiona w 1878 r. w USAPierwsza ręczna centrala telefoniczna.. Centrala umożliwiała przeprowadzenie dwóch jednoczesnych rozmów telefonicznych.

Łącznica telefoniczna Łącznica telefoniczna jest urządzeniem technicznym realizującym procesy komutacyjne. Jej zadaniem jest zestawienie łączy telefonicznych w celu realizacji połączeń.

Klasyfikacja łącznic telefonicznych Łącznica bezpośrednia – sterowanie procesami łączeniowymi w centrali odbywa się bezpośrednio od aparatu abonenta (bez pośrednictwa innych urządzeń), Łącznica pośrednia – zawiera układy rejestrowe, które magazynują informacje łączeniowe.

Wyposażenie łącznic Do wyposażenia łącznic należą: Sieć dróg połączeniowych – jest to wyposażenie komutacyjne centrali służące do tworzenia połączeń między łączami przyłączonymi do łącznicy. Składa się ona z: szukacza liniowego drugiego stopnia: służy on do odszukania łączy inicjującego połączenia (kod SL), stopni wybierania grupowego (kody WG od 1 do 4), stopnia wybierania liniowego (kod WL), Urządzenia sterujące – związane są w pewien sposób z urządzeniami komutacyjnymi łącznicy, odbierają sygnały sterujące i uruchamiają elementy sieci drogi połączeniowej, Wyposażenie liniowe – jest to indywidualne wyposażenie każdego łącza przyłączonego do łącznicy, Łącza abonenckie – są łączami dwukierunkowymi, Łącza międzycentralowe – są łączami zarówno dwukierunkowymi, jak i jednokierunkowymi.

thumb|Centrala ręczna thumb|Przekaźnik telefoniczny thumb|Wybieraki obrotowe

Zasady działania łącznic Ręczne Ręczne działanie łącznic opiera się na podłączaniu przez człowieka odpowiednich wtyczek (dzwoniących) do odpowiednich gniazd (odbierających), jak np. w łącznicy polowej PK-10.

Automatyczne–elektromagnetyczne W łącznicach automatycznych-elektromagnetycznych elementami komutacyjnymi są przekaźniki, wybieraki krzyżowe lub wybieraki biegowe. Takie łącznice prezentują na przykład centrale Strowger 32AB, Pentaconta, K-65, K-66, i inne. W takim typie łącznicy głównym wyposażeniem są: Przekaźnik telefoniczny obojętny – przekaźnik elektromagnetyczny służący do otwierania i zamykania obwodów elektrycznych, podstawowe wyposażenie konstrukcyjne elektromechanicznych central systemów 32AB. Przepływający prąd w cewce wytwarza strumień magnetyczny, który przyciąga jarzmo do rdzenia. W wyniku tego następuje ruch kotwicy, który uruchamia zestaw sprężyn stykowych. Przekaźnik posiada trzy układy: układ odbiorczy – przeznaczony do odbioru zasilania prądu stałego lub przemiennego małej częstotliwości i składający się ze zwojnicy nawiniętej na stalowym rdzeniu; układ pośredniczący – zmienia energię elektryczną układu odbiorczego na energię strumienia magnetycznego, który pojawia się w obwodzie magnetycznym złożonym z rdzenia, kotwicy i jarzma; układ wykonawczy, który uruchamia pod działaniem kotwicy zestawy sprężyn stykowych. Wybierak – elektromagnetyczny element komutacyjny służący do dokonywania połączeń w taki sposób, że jedno z łączy przychodzących jest na pewien czas połączone z łączem wychodzącym lub jedno łącze przychodzące jest połączone z jednym z łączy wychodzących.

Automatyczne–elektroniczne Pole komutacyjne jest polem analogowym opartym o matryce przekaźników kontaktronowych, a sterowanie polem odbywa się za pomocą układów scalonych małej skali integracji (LSI – Little Scale Integration, np. UCY....:UCA....) sterowane lokalnym komputerem nadzorczym. W łącznicach automatycznych-elektronicznych elementami komutacyjnymi są elementy elektroniczne, na przykład w centralach E-10, E-10B.

Automatyczne–cyfrowe S12, Siemens EWSD czy Lucent (dawniej AT&T) 5ESS. W Polsce centrala Lucent (dawniej AT&T) 5ESS jest systemem telefonicznym obsługującym ruch międzymiastowy dla węzła warszawskiego CMA oraz centralą międzynarodową, lokalną i tranzytową MMA.

Zasilanie centrali telefonicznej zasilanie elektroenergetyczne ma na celu zasilenie w energię elektryczną urządzeń centrali, siłownia – otrzymuje się z niej prąd stały wymagany do zasilania urządzeń telekomunikacyjnych, zasilanie sygnałowe sygnalizacji – ma na celu wytworzenie sygnałów tonowych słyszalnych przez abonenta, oraz sygnałów dla wieloczęstotliwościowych sygnalizacji między rejestrowych. zasilanie impulsowe (zegary) – służy do zasilenia łącznicy cyfrowej w określone system ciągi impulsów Do generowania prądu przemiennego stosuje się: przetwornice sygnałowe, przetwornice tranzystorowe, przetwornice tyrystorowe, a w cyfrowych systemach wszystkie potrzebne sygnały generowane są w postaci cyfrowej.

Przetwornice sygnałowe – są zbudowane z silnika prądu stałego, który porusza prądnice prądu przemiennego, a pozostałe przetwornice są zbudowane z elementów elektronicznych.

W systemie: „E-10” – podstawowym elementem zegara są dwa generatory pracujące równolegle, z których sygnał doprowadzany jest do trzech powielaczy pracujących na wspólne wyjścia. Tymi wyjściami są cztery magistrale dołączone do poszczególnych zespołów centrali.

Zobacz też

PBX SPC – centrale sterowane programowo

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Electropedia: centrala telefoniczna