USS Tang (SS-306) – zwodowany 17 sierpnia 1943 roku amerykański okręt podwodny typu Balao, najskuteczniejszy z okrętów podwodnych wojny podwodnej na Pacyfiku.

Zbudowany w stoczni Mare Island wszedł do służby w amerykańskiej flocie podwodnej 15 października 1943 roku. Jego jedynym dowódcą był kmdr Richard O’Kane, który odbył z okrętem pięć patroli bojowych. 24 października 1944 roku, podczas piątego patrolu, „Tang” został zatopiony w Cieśninie Formozy przez ostatnią z własnych torped, która w wyniku awarii zboczyła z kursu i uderzyła w macierzysty okręt. Według powojennej weryfikacji JANAC, „Tang” zatopił 24 statki o łącznej pojemności 93 824 BRT. Według Aldena i McDonalda zatopił 26 jednostek o pojemności 88 677 BRT, uszkodził zaś dwie jednostki o pojemności 1439 BRT. Inne zestawienia przyznają mu jednak większą liczbę zatopień, aż do 31 jednostek o łącznej pojemności 227 800 BRT.

Z okrętu uratowało się dziewięciu członków załogi, w tym jego dowódca, którzy zostali pojmani przez Japończyków i resztę wojny spędzili w japońskich więzieniach poddani torturom i nieludzkiemu traktowaniu.

Jak inne jednostki swojego typu, USS „Tang” (SS-306) został zaprojektowany w konstrukcji częściowo dwukadłubowej. Celem zwiększenia testowej głębokości zanurzenia do 400 stóp (122 metry), kadłub sztywny okrętu został wykonany ze stali HTS o zwiększonej ciągliwości i wytrzymałości. Uzbrojony był w 24 torpedy parogazowe i elektryczne w dziesięciu wyrzutniach torpedowych i magazynie torpedowym. Układ napędowy tych okrętów stanowiły 4 silniki Diesla oraz 4 silniki elektryczne, napędzające 2 śruby.

Okręt został odznaczony czterema gwiazdami oraz dwoma Presidential Unit Citation, dowodzący zaś nim komandor Richard O’Kane otrzymał Medal Honoru – najwyższe amerykańskie odznaczenie wojenne.

Budowa i konstrukcja thumb|left|1 lipca 1943 roku; USS „Tang” (SS-306) w budowie w stoczni Mare Island w Vallejo w Kalifornii Stępkę pod nowy okręt typu Balao położono 14 stycznia 1943 roku w stoczni Mare Island w Vallejo w Kalifornii. Siedem miesięcy później, 17 sierpnia 1943 roku, jednostkę zwodowano, a przyjęcie jej do służby jako USS „Tang” (SS-306) nastąpiło 15 października 1943 rokuNorman Friedman: U.S. Submarines through 1945, s. 298..

„Tanga” zaprojektowano w konstrukcji częściowo dwukadłubowej. W celu zwiększenia testowej głębokości zanurzenia do 400 stóp (122 metry)Norman Friedman: U.S. Submarines through 1945, s. 311. kadłub sztywny okrętu wykonano ze stali HTS (high tensile steel) o zwiększonej ciągliwości i wytrzymałościJames Scott: The War Below, s. 124–135.Norman Friedman: U.S. Submarines through 1945, s. 209–210.. Okręt o długości 95 metrów miał wyporność 1525 ton na powierzchni i 2415 ton przy całkowitym zanurzeniu. Cztery silniki Diesla Fairbanks-Morse 38D8-1/8 o mocy 1350 BHP (1193 kW) każdy zapewniały mu prędkość maksymalną na powierzchni 20,25 węzła i napędzały generatory elektryczne ładujące dwa zespoły akumulatorów po 126 ogniw każdy. Zaletą układu spalinowego tego okrętu było, że silniki mogły pracować niezależnie od siebie, w tym z podziałem na silniki napędzające wały napędowe i silniki napędzające generatory, w dowolnej konfiguracji. thumb|Silniki Diesla Fairbanks-Morse 38D8-1/8 bliźniaczej jednostki USS „Pampanito” (SS-383) „Tang” miał zasięg na powierzchni 11 000 mil morskich przy prędkości 10 węzłów, dzięki czterem silnikom elektrycznym o mocy 485 KM dysponował maksymalną prędkością podwodną 8,75 węzła, dysponował także jednym silnikiem pomocniczym o mocy 300 kW. Okręt zdolny był do pływania w zanurzeniu przez 48 godzin przy prędkości podwodnej 2 węzłów.

Okręt przenosił 24 torpedy parogazowe Mark XIV Mod 3 z żyroskopem Mark 12 Mod 3 i elektryczne Mark 18 kalibru 533 mmWildenberg, Polmar: Ship Killers, s 219-220.Clay Blair: Silent victory, s. 699–701., w dziesięciu wyrzutniach torpedowych i magazynie torpedowym. Układem kontroli ognia torpedowego był Torpedo Data Computer (TDC) – komputer analogowy, który przetwarzał uzyskiwane z peryskopu lub sonaru dane o odległości do celu, kącie biegu celu i jego prędkości. TDC automatycznie wyliczał kurs nieprzyjacielskiej jednostki w relacji do kursu okrętu podwodnego oraz obliczał i ustawiał kąt odchylenia żyroskopu torped właściwy do przechwycenia celu. W skład uzbrojenia okrętu wchodziła także armata morska kalibru 127 mm oraz morska odmiana armaty przeciwlotniczej Bofors 40 mm i działko Oerlikon 20 mm. Całkowita masa amunicji, którą mogła zabrać jednostka, wynosiła 40,88 tony.

Służba operacyjna thumb|Dudley „Mush” Morton i Richard „Dick” O’Kane wspólnie na mostku USS „Wahoo” (SS-238) w Pearl Harbor 7 lutego 1943 roku Okręt wszedł do służby 15 października 1943 roku z radiowym sygnałem wywoławczym NYKC (NAN-YOKE-KING-CHARLIE)USS Tang (SS-306), [on line].US Navy Radio Call, [on line]., pod dowództwem Richarda „Dicka” O’Kane’a. O’Kane, który właśnie otrzymał pierwsze samodzielne dowództwo okrętu, był wcześniej pierwszym oficerem Dudleya Mortona na pokładzie USS „Wahoo” (SS-238) typu Gato – jednego z najskuteczniejszych amerykańskich okrętów podwodnych II wojny światowej. W celu objęcia samodzielnego dowództwa O’Kane zszedł z pokładu „Wahoo” niedługo przed jego ostatnim patrolemEdward L. Beach: Submarine!, s. 151–159.. W ciągu kilku miesięcy wspólnej służby zdążył zaprzyjaźnić się z Mortonem i uważał go za swojego mentora, nigdy nie pogodził się z jego śmiercią. Mimo że jako dowódca USS „Tang” nie stosował znanych mu niekonwencjonalnych metod dowodzenia preferowanych przez Mortona, zamierzał dorównać najbardziej agresywnemu i najskuteczniejszemu dotąd dowódcy amerykańskich okrętów podwodnych.

Po zakończeniu procesu wyposażania jednostki w Mare Island przepłynął do San Diego celem przeprowadzenia trwającego 18 dni intensywnego treningu załogi. Po odbyciu ćwiczeń, 8 stycznia 1944 roku przybył do Pearl Harbor, gdzie przeprowadził tygodniowe ćwiczenia bezpośrednio przygotowujące do odbycia pierwszego patrolu. W trakcie treningów O’Kane przetestował zdolność swojego okrętu do przetrwania na ekstremalnych głębokościach, poniżej oficjalnej konstrukcyjnej głębokości zanurzenia ustalonej przez stocznię na 400 stóp. Zdawał sobie bowiem sprawę z faktu, że Japończycy wciąż modyfikują swoje techniki ZOP. W kolejnych próbach Tang osiągnął więc głębokość 450 stóp, 525 stóp i 550 stóp. Nie udała się próba osiągnięcia głębokości 580 stóp, toteż O’Kane powrócił na powierzchnię w celu wzmocnienia układów rurociągów, po czym podjął kolejne próby, podczas których dotarł na głębokość 575 stóp, 600 stóp – co było maksymalną głębokością wskazywaną przez wskaźnik głębokości – po czym zszedł jeszcze głębiej. Dało to dowódcy pewność, że w sytuacji awaryjnej jego okręt wytrzyma zejście na głębokość około 612 stóp.

Pierwszy patrol Sześć miesięcy po opuszczeniu „Wahoo”, trzy miesiące po zaginięciu tego ostatniego, 22 stycznia 1944 roku O’Kane wyszedł z USS „Tang” na swój pierwszy patrol bojowy. Przez pierwsze 20 dni patrolu okręt nie napotkał nieprzyjacielskich jednostek, jednak załoga okrętu została zaalarmowana przez wiadomość radiową z Ultry skierowaną do okrętów podwodnych USS „Skate” i „Sunfish”. Nasłuch radiowy – do wiadomości jedynie O’Kane’a – wysłał informację o japońskim konwoju mającym następnego dnia wypłynąć z Gray Feather Bank do Truk. Wprawdzie „Tang” nie był głównym adresatem wiadomości, komunikat zezwalał jednak O’Kane’owi na atak na konwój, o ile „Tang” osiągnie rejon Truk jako pierwszy. Rozkazy nakazywały mu jednak patrolowanie w archipelagu Wysp Karolińskich do północy 15 lutego, kiedy to miał się udać do Truk i zająć tam pozycję przed planowanym na 17–18 lutego 1944 roku amerykańskim atakiem lotniczym w operacji Hailstone, w celu przechwycenia ratujących się ucieczką japońskich jednostek oraz ratowania zestrzelonych amerykańskich pilotówJames Scott: The War Below, s. 136–151..

Karoliny „Tang” przybył w okolice Truk, gdzie pozostawał w gotowości do podjęcia ewentualnych zestrzelonych pilotów z rajdów lotniczych przeprowadzonych 30 stycznia i 5 lutego, nie napotkał jednak oczekiwanego japońskiego konwoju. Dopiero rankiem 17 lutego, wkrótce po przeprowadzonym w tym dniu ataku lotniczym na Truk, za pomocą radaru O’Kane wykrył japoński zespół w odległości 18 mil, który dwa tygodnie wcześniej wypłynął z Jokohamy, w składzie niemal 30 jednostek – z których większość dotarła już do innych portów przeznaczenia. Pozostałe 5 statków wypełnionych amunicją i żołnierzami zmierzało do Truk w eskorcie 4 okrętów. W trakcie przygotowania do ataku okręt został zmuszony do awaryjnego zanurzenia na głębokość 450 stóp (137 metrów) i po raz pierwszy w przypadku tej jednostki obrzucony bombami głębinowymi. Atak nie był jednak intensywny i „Tang” mógł wkrótce powrócić na głębokość peryskopową.

6854-tonowy „Gyosten Maru” – uprzednio brytyjski statek „Empire Moodbeam” – zbliżył się na odległość 1500 jardów (1370 metrów) od rufy amerykańskiej jednostki, gdy O’Kane posłał w jego kierunku – jedna po drugiej z dziesięciosekundowym interwałem – cztery torpedy. „Tang” był zupełnie nowym okrętem i wystrzelił do tej pory jedynie 43 torpedy ćwiczebne, a dla byłego zastępcy dowódcy USS „Wahoo” był to pierwszy atak torpedowy po objęciu samodzielnego dowództwa. O’Kane miał nadzieję okazać się godnym następcą swojego słynnego byłego dowódcy. Według Edwarda Beacha – jednego z najbardziej utytułowanych dowódców amerykańskich okrętów podwodnych – śmierć Mortona O’Kane traktował bardzo osobiście i planował długotrwałą wendettęPeter Padfield: War Beneath The Sea, s. 399–400.. Toteż pierwszy bojowy atak torpedowy miał dla niego szczególne znaczenie. Wydając rozkaz odpalenia pierwszej z torped, O’Kane powiedział: „Pierwsza dla ciebie, Mush!”. Po niespełna minucie pierwsza z płynących z prędkością 46 węzłów torped ugodziła japońską jednostkę dokładnie w wyznaczony za pomocą komputera torpedowego punkt celowania – śrubę, znacząco zmniejszając prędkość statku. Chwilę później w transportowiec trafiły dwie kolejne torpedy. Jedna z nich natychmiast przerwała łączność radiową statku, trzecia zaś ugodziła w dziób transportowca. Na skutek całkowitej już utraty prędkości przez statek czwarta torpeda przeszła przed dziobem jednostki, jednak silnie już pochylony statek przełamał się na pół i szybko zniknął pod wodą. Po ataku na były brytyjski statek, „Tang” śledził pozostałe jednostki konwoju, nie zdołał jednak przeprowadzić kolejnego ataku, toteż udał się o 700 mil morskich na północ w pobliże Saipanu, gdzie – zgodnie z przekazanym drogą radiową rozkazem – miał oczekiwać na zaplanowane na 22 lutego kolejne uderzenie lotnicze Task Force 58Clay Blair: Silent victory, s. 567..

Mariany