Turkuśnik czarnogrzbiety (Irena cyanogastra) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny turkuśników (Irenidae). Występuje endemicznie na Filipinach. Jest bliski zagrożenia wyginięciem.
Systematyka mały|lewo|220px|Samiec i samica podgatunku ellae; ilustracja autorstwa J.G. Keulemansa opublikowana w 1891 roku w czasopiśmie „Ibis” Takson ten bywał dawniej łączony w jeden gatunek z blisko spokrewnionym turkuśnikiem indyjskim (Irena puella). Wyróżniono cztery podgatunki I. cyanogastra: I. cyanogastra cyanogastra Vigors, 1831 – turkuśnik czarnogrzbiety – Luzon, Polillo i Catanduanes. I. cyanogastra ellae Steere, 1890 – turkuśnik samarski – Bohol, Leyte i Samar. I. cyanogastra hoogstraali Rand, 1948 – Mindanao i Dinagat. I. cyanogastra melanochlamys Sharpe, 1877 – turkuśnik czarnorzytny – Basilan.
Morfologia Długość ciała 23,3–27,5 cm; masa ciała samców 71–96,1 g, samic z podgatunku ellae 75,9–89,7 g, dwóch samców oraz czterech samic z podgatunku hoogstraali odpowiednio: 72 g oraz 76 g i 69,4–78,4 g. Ma dość duży, szary dziób, turkusowy wierzch głowy, kuper, pokrywy skrzydłowe i część lotek drugorzędowych. Cała reszta z wyjątkiem granatowego ogona czarna. Nogi są szare.
Biotop Zamieszkuje lasy tropikalne i subtropikalne, sporadycznie ich obrzeża.
Status zagrożenia IUCN od 2012 roku uznaje turkuśnika czarnogrzbietego za gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened); wcześniej, od 1988 roku klasyfikowano go jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako lokalnie pospolity. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy. Głównym zagrożeniem dla gatunku jest postępujące wylesianie i degradacja siedlisk.
Przypisy Nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Fauna endemiczna Filipin Kategoria:Turkuśniki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1831 roku Kategoria:Taksony opisane przez Nicholasa Aylwarda Vigorsa