Nikołaj Erastowicz Bierzarin (; ur. w Petersburgu, zm. 16 czerwca 1945 w Berlinie) – radziecki dowódca wojskowy, generał pułkownik, od 6 kwietnia 1945 Bohater Związku Radzieckiego, pierwszy radziecki komendant Berlina.
Życiorys 1918–1940 W 1918, mając 14 lat, wstąpił do Armii Czerwonej i walczył w wojnie domowej na froncie północnym.
W 1921 walczył podczas powstania w Kronsztadzie, a w 1924 z oddziałami powstańczymi nad Amurem. Od 1922 był członkiem Komsomołu, a po ukończeniu w 1926 kursu dla oficerów piechoty wstąpił do Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. W 1925 ukończył kurs strzelecki, a już dwa lata później kurs dla dowódców Syberyjskiego Okręgu Wojskowego. Od 1927 roku był dowódcą jednostki wyszkolenia oficerów, aktywnie uczestniczył w walkach podczas walk radziecko-japońskich jako dowódca 32 Dywizji Strzeleckiej, kierował obroną Kolei Wschodniochińskiej.
W latach 1933–1935 przebywał w Chabarowsku, od 1935 do 1937 pełnił funkcję dowódcy 26 Dywizji Strzeleckiej na Dalekim Wschodzie. Do 1938 był naczelnym dowódcą grupy Amur.
W 1938 jako dowódca 32 Dywizji Strzeleckiej uczestniczył w walkach nad jeziorem Chasan. W grudniu 1938 został dowódcą 59 Korpusu Strzeleckiego OKDVA, a w lipcu 1940 – zastępcą dowódcy 1 AK Frontu Dalekowschodniego. 26 maja 1940 został mianowany do stopnia generała majora.
II wojna światowa Po przystąpieniu ZSRR do działań wojennych został dowódcą 27 Armii Bałtyckiego Okręgu Wojskowego, a następnie dowódcą 34 Armii Północno-Zachodniej, zastępcą dowódcy 61 Armii, 20 Armii, dowódcą 39 Armii, odpowiednio na zachodnim froncie, Froncie Kalinińskim i 1 Froncie Nadbałtyckim. W marcu 1943 został ciężko ranny pod Wiaźmą i przez pięć miesięcy przebywał w szpitalu wojskowym. thumb|Tablica upamiętniająca gen. N. E. Bierzarina w Berlinie Od maja 1944 dowodził 5 Armią Uderzeniową w operacjach ofensywy radzieckich sił zbrojnych: operacji jassko-kiszyniowskiej, wiślańsko-odrzańskiej i bitwie o Berlin. Brał udział w walkach m.in. w rejonie Grabowa i później na północ od Kostrzyna. W szturmie Berlina dowodzona przez niego 5 Armia Uderzeniowa otrzymała zadanie szczególnego znaczenia, zajęcie sektora w środku miasta, tam gdzie znajdowała się Kancelaria Rzeszy; wkroczyła do berlińskiej dzielnicy Marzahn 21 kwietnia 1945.
Komendant Berlina W uznaniu wybitnych zasług 5 Armii Uderzeniowej podczas ataku na Berlin oraz za szczególne zasługi w dowodzeniu działaniami zbrojnymi gen Bierzarin, Bohater Związku Radzieckiego został mianowany przez gen. Gieorgija Żukowa w dniu 24 kwietnia 1945 pierwszym radzieckim komendantem i szefem garnizonu wojsk radzieckich w Berlinie. Stosowny rozkaz został wydany przez Bierzarina 28 kwietnia 1945, który stanowił, że „pełna władza nad Berlinem przechodzi w ręce radzieckiej komendantury wojskowej”.
Jako komendant miasta miał za zadanie przywrócenie ładu społecznego poprzez utworzenie milicji miejskiej, zapewnienie miejsc zatrudnienia i zaopatrzenie ludności w artykuły niezbędne do życia. Pełniąc rolę komendanta powołał pierwszy po wojnie sąd oraz miał za zadanie stworzyć służby ochrony dóbr kultury.
Śmierć 16 czerwca 1945 N.K. Bierzarin zginął w wypadku motocyklowym na skrzyżowaniu Wilhelmstrasse i Schloßstraße (obecnie Am Tierpark/Alfred-Kowalke-Straße) w berlińskiej dzielnicy Friedrichsfelde. Jego ciało przewieziono do Moskwy, gdzie spoczął na Cmentarzu NowodziewiczymBogdan Kucharski, Gorzów Wielkopolski i okolice, SiT 1989, ..
Upamiętnienie Jego imieniem nazwano ulice w Moskwie, Wołgogradzie, Berlinie, Kiszyniowie i innych miejscowościach oraz szkołę w Kiszyniowie. W Berlinie, Irkucku i Gorzowie Wielkopolskim umieszczono poświęcone mu tablice pamiątkowe.
thumb|Tablica w Gorzowie Wlkp., usunięta w 2017 Odznaczenia Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (nr 5656, 6 kwietnia 1945) dwukrotnie Order Lenina dwukrotnie Order Czerwonego Sztandaru (1938 i 3 listopada 1944) Order Suworowa I (29 maja 1945) i II stopnia (9 kwietnia 1943) Order Kutuzowa 1 stopienia (22 września 1943) Order Bohdana Chmielnickiego (ZSRR) 1 stopnia (13 września 1944) Order Czerwonej Gwiazdy Medal jubileuszowy „XX lat Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej” (1938) Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal „Za wyzwolenie Warszawy” Medal „Za zdobycie Berlina” Komandoria Legii Honorowej (Francja, 9 maja 1945) i inne odznaczenia i medale.
Przypisy
Bibliografia Берзарин Николай Эрастович (ros.) Biogram na stronie warheroes.ru [dostęp 2018-10-20] https://encyclopedia.mil.ru/encyclopedia/heroes/USSR/more.htm?id=11800624@morfHeroes (ros.) https://pamyat-naroda.ru/commander/114/ (ros.)
Kategoria:Rosyjscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Generałowie pułkownicy Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Ludzie związani z Berlinem Kategoria:Ludzie związani z Gorzowem Wielkopolskim Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za wyzwolenie Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Bohdana Chmielnickiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Radzieccy dowódcy armii w II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie