Grób rodzinny Stanisława Kurkiewicza na cmentarzu Rakowickim w Krakowie|thumb|240px Stanisław Teofil Kurkiewicz (ur. 5 lutego 1867 w Krakowie, zm. 14 listopada 1921 tamże) – polski lekarz chorób wewnętrznych i seksuolog.

Życiorys Urodził się w Krakowie, w rodzinie Andrzeja (1829–1871), radnego miejskiego, i Franciszki z domu Tyrkalskiej (1835–1904). Wiadomo, że miał liczne rodzeństwo. Uczęszczał do Gimnazjum św. Jacka, tam zdał maturę w 1886 roku. Potem studiował medycynę na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, absolutorium uzyskał w 1892 roku, tytuł doktora wszech nauk lekarskich otrzymał 30 marca 1896. Następnie praktykował w Szpitalu Św. Łazarza, od 1902 prowadził wyłącznie praktykę prywatną. Przyjmował w mieszkaniu na Starowiślnej 21Głos Narodu nr 281, 1898, Jabłonowskich 14, Biskupiej 3Słowo Lekarskie 3 (20), s. 191, 1913, później przy ulicy Batorego 20. Pod koniec życia zmuszony był porzucić praktykę z powodu choroby.

Opublikował szereg prac, dotyczących głównie zagadnień seksuologii. W 1909 roku podjął próbę wydawania czasopisma lekarskiego „Lekarz”, ale ukazał się tylko jeden numer.

W 1902 roku wprowadził do języka polskiego termin „sexuologia” (ukuty przez niego niezależnie od Iwana Blocha, uważanego za jego autora). Wprowadził do medycyny termin ipsacji, spopularyzowany potem przez Magnusa Hirschfelda.

Zasłynął ekscentrycznym słownictwem które stosował w swojej publicystyce; cykl felietonów na ten temat opublikował w 1924 roku Tadeusz Boy-ŻeleńskiŻeleński (Boy): Na marginesie „freudyzmu”. Kurjer Polski nr 199 (22 lipca 1924) Przedruk w: Reflektorem w mrok. PIW: Warszawa, 1984 s. 582–585.Żeleński (Boy). Kurkiewy wielkie i małe. Kurjer Polski nr 202 (25 lipca 1924)Żeleński (Boy). Kurkiewy... aż do skutku. Kurjer Polski nr 208 (31 lipca 1924) Przedruk w: Reflektorem w mrok. PIW: Warszawa, 1984 s. 575-581Żeleński (Boy). Kurkiewy rosną w powagę. Kurjer Polski nr 229 (21 sierpnia 1924)Żeleński (Boy). Kurkiewy piąte. Kurjer Polski nr 236 (28 sierpnia 1924)Żeleński (Boy). Kurkiewy szóste. Kurjer Polski nr 237 (29 sierpnia 1924).

Z żoną Urszulą z domu Jewułła (1865–1953) miał trzech synów: Stanisława (1901–1942), Czesława (1904–1983) i Mieczysława (1910–1980)Jerzy Lisiewicz: „Kurkiewicz, Stanisław” W: Polski Słownik Biograficzny Tom XVI zeszyt 2 s. 240–241.

Zmarł 14 listopada 1921 w KrakowieNekrologja. Polskie Czasopismo Lekarskie 10, s. 172, 1921† Dr Stanisław Kurkiewicz. Nowa Reforma nr 264 (17.11.1921) s. 3, pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu Rakowickim (kwatera CB-płn-grob. Kurkiewiczów)Karolina Grodziska: Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Kraków-Wrocław: Wydawnictwo Literackie, 1983 s. 339.

Prace Życie płciowe kobiety. Monitor nr 35–37, 1897. Na uspokojenie płciowe. Przewodnik zdrowia 6 nr 12, 1900. W sprawie samiennej (onanistycznej) u naszej młodzi. Przewodnik zdrowia nr 12, s. 95–98, 1900. Eukazyna wobec zgagi. Gazeta Lekarska 35 (10), s. 254–256, 1900. Rozmyślania pozjazdowe. Przewodnik zdrowia 6 nr 9–12, 1900. Sprawa małżeństwa w świetle zeznań ustnych i pisemnych... Przewodnik zdrowia nr 1, 1901. Walka z samieństwem (onanizmem). Przewodnik zdrowia 7 (2), s. 13–14, 1901. Zapusty a zdrowie. Przewodnik zdrowia 7 (3), 1901. Rozmyślania pozjazdowe. Czego przestrzegać u dzieci w domu – czego w szkole? Przewodnik zdrowia 7 (2), s. 9–13, 1901. Z docieków (studyów) nad życiem płciowem. Tom I. Nieświadome błądzenia i cierpienia. Kraków: Drukarnia Związkowa, 1905. Tom II. Szczegółowe odróżnienie czynności płciowych. Kraków: Drukarnia Związkowa, 1906. Tom III. O ludowości (demokratyzmie) w miłości. Kraków: Drukarnia Związkowa, 1905. Z wiedzy płciowej. Świt nr 1 (1907). Na drogę. Lekarz nr 1, s. 1–5, 1909. Nerwowość u ludu wiejskiego. Lekarz nr 1, s. 5–9, 1909. Choroby – a ożenek. Lekarz nr 1 s. 9–11, 1909. Przedślubne stawiennictwo do lekarza. Lekarz nr 1 s. 11–13, 1909. Leczenie chorób wewnętrznych. Lekarz nr 1 s. 13–17, 1909. Zwyczaje chłopów pacyentów (Wypytywanie). Lekarz nr 1, s. 17–18, 1909. Z zakresu płciownictwa (seksuologii). Lekarz nr 1, s. 18–19, 1909. Płody mojego dowcipu. Kraków: Drukarnia Związkowa, 1909. Płciowe uświadomianie młodzieży. Goniec Poniedziałkowy nr 28, 1911. O potrzebie uświadomiania się w zakresie lekarskim. Tygodnik Mieszczański nr 3, 1911. Wybór do małżeństwa. Małżeństwo (Lwów) nr 10 (1912). Kilka rad dla narzeczonych. Małżeństwo nr 15 (1912). Nowy kierunek naukowo-społeczny. Monitor nr 32 (1912). O uświadamianiu płciowym. Monitor nr 34 (1912). Sexologia – a sexuologia. Głos lekarzy nr 16 s. 248–249 (1912). O sprośności w piśmie i sztuce. Monitor nr 36 (1912). Uwodzenie chłopców (przez kobiety). Monitor nr 38 (1912). Pogadanka z medycyny estetycznej. Monitor nr 52 (1912). Veřejná mravopočestnost, její přestoupení, tresty za to a stanovisko lékařovo Zájmy lékařské 7 (1), s. 4–5 (1913). O fizycznem odrodzeniu ludzkości. Monitor nr 20 (1913). Słownik płciowy. Zbiór wyrażeń o płciowych: właściwościach, przypadłościach, i.t.p. Kraków: Drukarnia Związkowa, 1913. Ludzkie życie płciowe – jako gałąź wiedzy lekarskiej względem wiedzy ogólnej, jako gałąź lekarskie praktyki, - i jako ruch społeczny: oświatowy, zapobiegawczy, i.t.p. Kraków: Drukarnia Związkowa, 1916. Mój sposób (moja metoda) leczenia. Kraków: Drukarnia Związkowa, 1916. Podziwiajmy dary urody! Odezwa. Kraków: Drukarnia Związkowa, 1917. Samieństwo („Onania”). Określenie – istota – znaczenie – skutki – i.t.p. wiadomości dla osób dojrzałych. Kraków: Drukarnia Związkowa, 1917. Moja dola lekarska (Zwierzenia się i uwagi, przed ludźmi dobrej woli). Kraków: Drukarnia Związkowa, 1919.

Upamiętnienie W 2008 roku powstała Fundacja Promocji Zdrowia Seksualnego im. dr. Stanisława Kurkiewicza.

Doktor Kurkiewicz jest jednym z bohaterów powieści kryminalnej Jacka Dehnela i Piotra Tarczyńskiego Rozdarta zasłonaMaryla Szymiczkowa: Rozdarta zasłona. Kraków: Wydawnictwo Otwarte, 2016.

Przypisy

Linki zewnętrzne Marcin Czajkowski: Doktor płciownik, Polityka (19 kwietnia 2011) Kamil Janicki: Sceny z życia płciownika. Tygodnik Powszechny (23 maja 2015)

Dzieła Stanisława Kurkiewicza w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy interniści Kategoria:Polscy seksuolodzy Kategoria:Urodzeni w 1867 Kategoria:Zmarli w 1921