Stanisław Stroński (ur. 18 sierpnia 1882 w Nisku, zm. 20 października 1955 w Londynie) – polski filolog romanista, publicysta i polityk związany z ruchem narodowym, wiceprezes i minister w Rządzie RP na uchodźstwie, poseł na Sejm I, II i III kadencji w II RP z ramienia Stronnictwa Chrześcijańska-Narodowego, Związku Ludowo-Narodowego oraz Stronnictwa Narodowego.

Życiorys członek Związku Młodzieży Polskiej „Zet” (tajnej organizacji działającej w polskich skupiskach akademickich trzech zaborów, założonej w 1887) od 1904 członek Stowarzyszenia Demokratyczno-Narodowego (Narodowa Demokracja) od 1905 członek Ligi Narodowej 1908 – jeden z twórców grupy Rzeczpospolita 1909 – uzyskał doktorat na uniwersytecie w Paryżu od 1909 docent filologii romańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego 1913–1914 – poseł do Sejmu Krajowego we Lwowie w 1914 roku jako przedstawiciel Konserwatywnego Centrum był członkiem sekcji zachodniej Naczelnego Komitetu Narodowego 1914–1917 – internowany przez Austriaków 1918–1919 – członek Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu od 1919 – profesor filologii Uniwersytetu Jagiellońskiego 1920–1924 – redaktor warszawskiego dziennika Rzeczpospolita i Warszawianka (1924–1928) 1927–1939 – profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. 1922–1935 – poseł na Sejm RP początkowo z ramienia Stronnictwa Chrześcijańsko-Narodowego, potem Związku Ludowo-Narodowego, a następnie Stronnictwa Narodowego 1936–1938 – związany blisko z Frontem Morges i generałem Władysławem Sikorskim 1939–1943 – w rządzie emigracyjnym Władysława Sikorskiego wicepremier i minister informacji i dokumentacji. 1945–1948 i 1950–1954 – prezes Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie od 1950 członek założyciel Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie od 1951 – profesor Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie

Jego zainteresowania naukowe koncentrowały się wokół literatury prowansalskiej, a zwłaszcza wokół trubadurów. W tej dziedzinie jest uważany za jednego z najważniejszych uczonych XX wieku, a jego prace są do tej pory cytowane we współczesnej, polskiej i zagranicznej, literaturze przedmiotuS. Stroński, Le Troubadour Elias de Barjols, Toulouse, Privat, 1906; S. Stroński, Le Troubadour Folquet de Marseille, Cracovie, Académie des Sciences-Éditions du Fonds Osławski 1910; S. Stroński, La Légende amoureuse de Bertran de Born, Paris, Champion, 1914..

Stroński był też autorem wielu tekstów historycznych i publicystycznych. Jest twórcą sformułowania Cud nad Wisłą, powstałego przez analogię do Cudu nad Marną. Endecja rozpowszechniała ten tytuł, aby zminimalizować rolę Piłsudskiego w zwycięstwie nad bolszewikami w 1920, do czasu, kiedy wyszło na jaw, że gen. Tadeusz Rozwadowski miał poważny udział w opracowaniu planu bitwy, która zapoczątkowała klęskę armii sowieckiej.

Autor artykułu prasowego Zawada, który stał się zaczątkiem kampanii nienawiści przeciwko pierwszemu prezydentowi RP Gabrielowi Narutowiczowi, zakończonej jego zamordowaniem. Po tym fakcie Stroński opublikował w „Rzeczpospolitej” artykuł Ciszej nad tą trumną…, w którym próbował zrzucić z prawicy odpowiedzialność za zabójstwo prezydenta. Był powszechnie uważany za moralnego sprawcę zabójstwa.

Stanisław Stroński w 1939 w rozmowie z Adamem Pragierem uznał, że to, co robił w 1922, jest najcięższym błędem jego życia.

Zmarł 20 października 1955 roku w Londynie. Został pochowany na St Mary’s Roman Catholic Cemetery na Kensal Green w Londynie (kwatera NE, grób nr 502).

left|thumb|250px|Grób Stanisława Strońskiego

Rodzina Był synem Kajetana (1854–1931), inżyniera drogowego, i Emilii Loevy (1856–1915), córki żydowskiego lekarza w Nisku. Miał sześcioro rodzeństwa.

Od 7 lutego 1907 był mężem Henryki z Jarockich.

Zobacz też Zapluty karzeł reakcji

Przypisy Konstanty Srokowski, N.K.N. Zarys historii Naczelnego Komitetu Narodowego, Kraków 1923, s. 146. Adam Pragier, Ciszej nad tą trumną!, Wiadomości 14 (1410), 8 kwietnia 1973, Londyn.

Linki zewnętrzne Stanisław Stroński – Internetowy Polski Słownik Biograficzny

Kategoria:Członkowie Komitetu Narodowego Polskiego (1917–1919) Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Członkowie Naczelnego Komitetu Narodowego (sekcja zachodnia) Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet” Kategoria:Członkowie Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie Kategoria:Internowani w Austro-Węgrzech w czasie I wojny światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Nisku Kategoria:Politycy Frontu Morges Kategoria:Politycy Stronnictwa Chrześcijańsko-Narodowego Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowego Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego Kategoria:Politycy Związku Ludowo-Narodowego Kategoria:Polscy dziennikarze emigracyjni Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy ministrowie emigracyjni Kategoria:Polscy romaniści Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji X kadencji Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Posłowie na Sejm II kadencji (1928–1930) Kategoria:Posłowie na Sejm III kadencji (1930–1935) Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Wicepremierzy Polski Kategoria:Zmarli w 1955 Kategoria:Pochowani na St. Mary’s Catholic Cemetery w Londynie Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego