mały|200px|Młode owocniki thumb|200px|Blaszki kruchaweczki namakającej thumb|200px|Kruchawczka namakająca w stanie suchym thumb|200px|Żłobkowany brzeg kapelusza thumb|200px
Kruchaweczka namakająca (Psathyrella piluliformis (Bull.) P.D. Orton) – gatunek grzybów z rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrella, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy gatunek ten opisał w 1791 r. Jean Baptiste François Pierre Bulliard, nadając mu nazwę Agaricus piluliformis (gatunek pieczarki). W 1969 r. Peter Darbishire Orton przeniósł go do rodzaju Psathyrella (kruchaweczka) i nadał mu obecną nazwę. Niektóre synonimy naukowe:
Polską nazwę podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako maślanka wodolubna lub kruchaweczka wilgotna.
Morfologia Kapelusz Średnica od 2 do 5 cm (wyjątkowo do 7 cm). Początkowo jest dzwonkowaty, później coraz bardziej rozpostarty, na koniec płaski. Powierzchnia naga, nigdy nie jest lepka. Na młodych owocnikach znajdują się białawe, delikatne resztki osłony, czasami zwisające z brzegów kapelusza. Jest higrofaniczny: w stanie wilgotnym ma barwę czerwonobrązową lub ciemnobrązową, w stanie suchym ochrowobeżową. W stanie wilgotnym brzegi kapelusza drobno prążkowane (prześwitujące blaszki). Blaszki Gęste, za młodu jasnobeżowe, potem brązowoczarne (bez odcienia fioletowego). Cystydy są umiejscowione na ostrzu i powierzchni blaszek. Trzon Wysokość do 8 cm, grubość 4–8 mm. Jest pusty, bardzo łamliwy, czasami nieco falisty, nierówny. Powierzchnia naga, czasami z białawymi włókienkami będącymi resztkami osłony. Pierścienia brak. U młodych owocników trzony są jasne, u starszych ciemnieją. Miąższ Biały i bardzo kruchy, o niewyraźnym zapachu i smaku. Wysyp zarodników Czarnobrązowy. Zarodniki owalne lub elipsoidalne, o rozmiarach 4,5–6,5 × 3–4 µm, bez pory rostkowej. Gatunki podobne Łuskwiak zmienny (Kuehneromyces mutabilis), posiadający dwubarwny kapelusz o podobnych odcieniach, różni się brązowym trzonem z pierścieniem. Jadalny, Kruchaweczka zaroślowa (Psathyrella candolleana), która jest miodowożółta, jaśniejsza nawet w stanie wilgotnym.
Występowanie i siedlisko Gatunek pospolity w Ameryce Północnej i w Europie. Z terenów Azji podano występowanie tego gatunku w Japonii i na Tajwanie. W Polsce jest pospolity.
Nadrzewny grzyb saprotroficzny. Rośnie w lasach i parkach na drewnie liściastym, głównie na bukach, grabach, dębach. Najczęściej rośnie na pniakach lub na leżących na ziemi pniach i gałęziach drzew. Na drewnie iglastym spotykany jest bardzo rzadko. Owocniki wytwarza od sierpnia do listopada, w kępkach lub gromadnie.
Znaczenie Powoduje gnicie drewna. Grzyb jadalny, nadający się do zup i sosów. Ma jednak mierne wartości smakowe, a ze względu na możliwość pomylenia go z podobnymi, lecz trującymi gatunkami odradza się jego zbieranie w celach spożywczych.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski