thumb thumb thumb thumb Czernidłaczek błyszczący, czernidłak błyszczący (Coprinellus micaceus (Bull.) Vilgalys, Hopple & Jacq. Johnson) – gatunek grzybów z rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Coprinellus, Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w Jean Baptiste François Pierre Bulliard, nadając mu nazwę Agaricus micaceus Bull., w Rytas J. Vilgalys, David Heinrich Hopple i Jacques Johnson przenieśli go do rodzaju Coprinus jako Coprinus micaceus (Bull.) Fr.
Synonimy naukowe:
Franciszek Błoński w nadał mu polską nazwę czernidłak błyszczący. W jednak gatunek ten przeniesiono do odrębnego rodzaju Coprinellus, tak więc polska nazwa stała się niespójna z nazwą naukową. W Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała dla rodzaju Coprinellus nazwę czernidłaczek.
Według niektórych autorów czernidłaczek pniowy Coprinellus truncorum nie jest odrębnym gatunkiem, lecz synonimem Coprinells micaceus.
Morfologia Kapelusz Wysokość: . Źółtobrązowawy, o dzwonkowatym kształcie, pofałdowany i bruzdowany, za młodu pokryty błyszczącymi ziarenkami pozostałości osłony. W wilgotnych warunkach kapelusze rozpływają się. Blaszki U młodych okazów białe, z wiekiem ciemniejące, w końcu czarne, jednak ich ostrza długo pozostają białe. Są gęste i wąsko przyrośnięte. Podczas wilgotnej pogody rozpływają się. Trzon Długość , szerokość . Jest cylindryczny, w środku pusty, u młodych okazów biały i drobno oprószony, u starszych gładki i lśniący. Cechy mikroskopowe Wysyp zarodników brunatnoczarny. Zarodniki o rozmiarach , subeliptyczne, gładkie, z centralną porą rostkową. Podstawki 4-zarodnikowe, otoczone 3–6 brachybazydiolami. Pleurocystydy o kształcie od eliptycznego do jajowatego lub półwrzecionowatego i rozmiarach . Cheilocystydy podobne. Występują także kaulocystydy o długości do .
Występowanie i siedlisko Jest szeroko rozprzestrzeniony na świecie. Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji, Afryce, Australii i Nowej Zelandii. W Polsce jest pospolity.
Grzyb naziemny i nadrzewny. Rośnie w lasach, ogrodach, w parkach na butwiejących pniach i przy korzeniach drzew, od maja do listopada, często w gęstych kępkach.
Znaczenie Grzyb jadalny. Jadalne są młode okazy, prawdopodobnie jednak grzyb jest trujący w połączeniu z alkoholem etylowym. Według innych autorów posądzanie go o trujące własności w połączeniu z alkoholem jest bezzasadne.
Gatunki podobne czernidłaczek podwórzowy (Coprinellus disseminatus) – na kapeluszu nie posiada błyszczących ziarenek, lecz kosmki lub drobne łuski, będące resztkami osłony; rośnie na gnijących pniach drzew czernidłaczek kanciastozarodnikowy (Coprinellus angulatus) – trudny do odróżnienia; ma matową powierzchnię i ostrza blaszek nie są białe, pewną identyfikację daje dopiero obserwacja zarodników pod mikroskopem grzybówka mydlana (Mycena inclinata) – podobna kolorem i również rośnie gromadnie na pniakach, ale ma białe blaszki i drobniejszy kapelusz czernidłaczek żółtołuseczkowy (Coprinellus xanthothrix) – różni się żółtą filcowatą podstawą trzonu kruchaweczka zaroślowa (Psathyrella candolleana) – ma podobnie czerniejące blaszki, ale kapelusz bez promienistego pomarszczenia
Przypisy
Kategoria:Kruchaweczkowate Kategoria:Mykobiota Polski