Święta
Imieniny obchodzą: Akwilina, Antoni, Chociemir, Gerard, Gerarda, Gracja, Grzegorz, Herman, Lubowid, Lucjan, Peregryn, Rambert i Tryfiliusz. Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Świadomości nt. Albinizmu (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 18 grudnia 2014 roku rezolucją A/RES/69/170) Międzynarodowy Dzień Rzucania Siekierami Polska: Święto Żandarmerii Wojskowej Święto Dobrych Rad wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl obchodzą: św. Antoni z Padwy (prezbiter i doktor Kościoła) św. Fandyl (Fandilas) – męczennik
Wydarzenia w Polsce
1508 – Pospolite ruszenie Wielkiego Księstwa Litewskiego opuściło Lidę do akcji przeciwko wojskom moskiewskim. 1526 – Na Długim Targu w Gdańsku ścięto 14 przywódców luterańskiego tumultu gdańskiego z Jerzym Wendlandem na czele. 1533 – W krypcie nowo wybudowanej Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu odbył się drugi pogrzeb zmarłej w 1515 roku pierwszej żony króla Zygmunta I Starego Barbary Zápolyi oraz ich zmarłej w 1520 roku 5-letniej córki Anny. 1558 – Otwarto Gdańskie Gimnazjum Akademickie. 1638 – Powstanie Ostranicy: rozpoczęła się bitwa pod Żowninem. 1777 – Do Jarosławia, po spłonięciu ich dotychczasowego klasztoru w Bochni, przybyli dominikanie. 1896 – W Grudziądzu uruchomiono pierwszą linię tramwaju konnego. 1905 – Przed sądem wojskowym w Warszawie stanął bojowiec PPS Stefan Aleksander Okrzeja. 1915 – I wojna światowa: 2. szwadron ułanów II Brygady Legionów pod dowództwem rotmistrza Zbigniewa Dunina-Wąsowicza przypuścił szarżę pod Rokitną na pozycje rosyjskie. 1919 – Założono Centralną Bibliotekę Wojskową w Warszawie. 1926 – W Krakowie została założona PPS-Lewica. 1934 – Z trzydniową oficjalną wizytą przybył do Polski minister propagandy III Rzeszy Joseph Goebbels. 1943 – Rzeź wołyńska: 40 Polaków zostało zamordowanych przez ukraińskich szowinistów w miejscowości Kołki. 1944 – Kierownik Wydziału Informacji Biura Informacji i Propagandy AK, prezes Stronnictwa Demokratycznego Jerzy Makowiecki oraz jego żona Zofia zostali uprowadzeni z mieszkania w Warszawie i zastrzeleni w okolicach wsi Górce (obecnie osiedle warszawskiej dzielnicy Bemowo). W tym samym czasie zastrzelono w jego mieszkaniu w Warszawie historyka i pracownika wydziału kierowanego przez Makowieckiego Ludwika Widerszala. Egzekucji podejrzewanych o współpracę z radzieckim wywiadem Makowieckiego i Widerszala dokonano z inspiracji oficerów kontrwywiadu AK związanych z obozem nacjonalistycznym, bez zgody Komendy Głównej AK, Delegata Rządu na Kraj i Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa. 1946 – Dekretem rządowym wprowadzono tzw. Mały kodeks karny. 1958: Rządy PRL i Czechosłowacji podpisały porozumienie kończące wzajemne spory graniczne. Utworzono Ochotnicze Hufce Pracy. 1977 – Premiera komedii filmowej Kochaj albo rzuć w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego. 1980 – Grażyna Rabsztyn ustanowiła w Warszawie rekord świata w biegu na 100 m przez płotki (12,36 s). 1987 – Papież Jan Paweł II odprawił mszę św. na płycie lotniska Łódź Lublinek. 1999 – Jan Paweł II beatyfikował w Warszawie 108 męczenników. 2001 – Zarejestrowano Prawo i Sprawiedliwość. 2004 – W Polsce po raz pierwszy przeprowadzono wybory do Parlamentu Europejskiego, w których zwyciężyła Platforma Obywatelska. 2023 – Synod Kościoła Polskokatolickiego w RP dokonał wyboru czterech nowych biskupów. Na nowego biskupa-zwierzchnika Kościoła wybrano ks. Andrzeja Gontarka, będącego z urzędu także ordynariuszem diecezji warszawskiej oraz przewodniczącym Rady Synodalnej Kościoła. Na biskupa ordynariusza diecezji krakowsko-częstochowskiej wybrano ks. inf. Antoniego Normana, zaś na biskupa ordynariusza diecezji wrocławskiej wybrano ks. inf. Stanisława Bosego. Na biskupa pomocniczego diecezji warszawskiej wybrano ks. Henryka Dąbrowskiego.
Wydarzenia na świecie
1099 – I wyprawa krzyżowa: nieudany pierwszy szturm krzyżowców na Jerozolimę. 1249 – Aleksander III został koronowany na króla Szkocji. 1283 – Lubeka, Wismar, Rostock, Stralsund, Greifswald, Szczecin, Demmin, Anklam, książę Saksonii-Lauenburg Jan I, książęta meklemburscy, książę pomorski Bogusław IV i książę rugijski Wisław II zawarli w Rostocku pokój ziemski wymierzony przeciwko Brandenburgii. 1525 – Marcin Luter poślubił Katarzynę von Borę. 1545 – Leiria w Portugalii uzyskała prawa miejskie. 1611 – II wojna polsko-rosyjska: wojska polskie zdobyły po oblężeniu Smoleńsk. 1612 – Maciej Habsburg został wybrany na cesarza rzymsko-niemieckiego. 1625 – Król Anglii Karol I Stuart poślubił Henriettę Marię Burbon. 1643 – Szwedzki Askersund uzyskał prawa miejskie. 1653 – I wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo Anglików w bitwie morskiej płyciźnie Gabbard. 1665 – II wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo Anglików w bitwie morskiej pod Lowestoft. 1673 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: rozpoczęło się oblężenie Maastricht. 1721 – Wielka Brytania, Francja i Hiszpania zawarły układ madrycki. 1724 – Król Prus Fryderyk Wilhelm I wydał reglament ratuszowy, który scalał trzy miasta: Stare Miasto, Knipawę i Lipnik, wraz z należącymi do nich wolniznami, w jedno miasto Królewiec. 1777 – Książę Franciszek z Saksonii-Coburga-Saalfeld poślubił swą drugą żonę, Augustę Reuss-Ebersdorf. 1798 – Rewolucja irlandzka: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Ballynahinch. 1842 – Królowa brytyjska Wiktoria jako pierwsza głowa państwa odbyła podróż pociągiem. 1849 – Nieudana próba wzniecenia rewolucji w Paryżu. 1855 – W Paryżu odbyła się premiera opery Nieszpory sycylijskie Giuseppe Verdiego. 1858 – Na rzece Missisipi pod Memphis zatonął w wyniku wybuchu kotła parowiec „Pennsylvania” z ok. 250 osobami na pokładzie. 1873 – Kanadyjski astronom James Craig Watson odkrył planetoidę (132) Aethra, pierwszą przecinającą orbitę Marsa. 1878 – Rozpoczęły się obrady kongresu berlińskiego. 1879 – Francuski astronom Alphonse Borrelly odkrył planetoidę (198) Ampella. 1881 – Na Morzu Wschodniosyberyjskim został zgnieciony przez lód statek USS „Jeannette” z wyprawą badawczą pod dowództwem George’a Washingtona De Longa. Podczas próby wydostania się na saniach i łodziach na brzeg syberyjski i następnie z wyczerpania na lądzie zginęła większość członków wyprawy, w tym dowódca. 1883 – Carl Johan Thyselius został premierem Szwecji. 1886 – Otto I został królem Bawarii. 1887 – W Walencji uruchomiono pierwszą linię tramwaju konnego. 1891 – Założono Muzeum Archeologiczne w Stambule. 1892 – W Kijowie uruchomiono pierwszą linię tramwaju elektrycznego. 1898 – W Kanadzie utworzono Terytorium Jukonu. 1902 – Założono amerykański koncern 3M (jako Minnesota Mining and Manufacturing Company). 1907 – Ustanowiono flagę stanową Pensylwanii. 1910 – Czteropiętrowy budynek redakcji „Montreal Herald” w Montrealu runął pod ciężarem 35-tonowego zbiornika na wodę znajdującego się na jego szczycie, w wyniku czego zginęły 32 osoby. 1911 – W Paryżu odbyła się premiera baletu Pietruszka Igora Strawinskiego. 1914 – René Viviani został premierem Francji. 1917 – I wojna światowa: w wyniku niemieckiego bombardowania Londynu zginęły 162 osoby, a 432 zostały ranne. 1919 – Gong Xinzhan został tymczasowym premierem Republiki Chińskiej. 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: zakończyła się bitwa pod Borodzianką koło Kijowa (11-13 czerwca). 1923 – Prezydent Republiki Chińskiej Li Yuanhong ustąpił ze stanowiska. Jego obowiązki przejął tymczasowy premier Zhang Shaozeng. 1924: Gaston Doumergue został prezydentem Francji. Założono centralne radzieckie przedsiębiorstwo filmowe Sowkino. 1925: Amerykanin William DeHart Hubbard ustanowił w Chicago rekord świata w skoku w dal (7,89 m.) Charles Francis Jenkins przeprowadził zsynchronizowaną transmisję obrazu i dźwięku z wykorzystaniem 48-liniowego systemu mechanicznego. Dziesięciominutowy film poruszającego się wiatraka przesłał na odległość 8 km z miejscowości Anacostia (dzisiaj część Waszyngtonu) do Waszyngtonu. 1926 – W Tallinnie oddano do użytku wielofunkcyjny Stadion Kadriorg. 1927 – W Nowym Jorku odbyła się największa dotychczas w historii USA parada z udziałem ok. 4 mln osób, zorganizowana na cześć Charlesa Lindbergha, który w maju jako pierwszy przeleciał samotnie samolotem nad Atlantykiem bez międzylądowania. 1930 – Iuliu Maniu został po raz drugi premierem Rumunii. 1931 – Paul Doumer został prezydentem Francji. 1935: Co najmniej 90 osób zginęło, a kilkaset zostało rannych w wyniku eksplozji w fabryce materiałów wybuchowych w niemieckiej Wittenberdze. W stoczonej w Nowym Jorku walce bokserskiej o zawodowe mistrzostwo świata wagi ciężkiej Amerykanin James Braddock pokonał broniącego tytułu swego rodaka Maksa Baera. 1937 – W Marsylii otwarto Stade Vélodrome. 1938 – Hiszpańska wojna domowa: wojska frankistowskie zdobyły miasto Castelló de la Plana. 1939 – W nocy z 12 na 13 czerwca została spalona synagoga w Morawskiej Ostrawie (dziś część miasta Ostrawa). 1942: Bitwa o Atlantyk: w Cieśninie Florydzkiej kuter amerykańskiej Straży Wybrzeża zatopił bombami głębinowymi niemiecki okręt podwodny U-157 wraz z całą, 52-osobową załogą. Walki na Morzu Czarnym: płynący z Noworosyjska do Sewastopola radziecki wojskowy statek transportowy MS „Gruzija” został zatopiony przez samoloty Luftwaffe, w wyniku czego zginęło ok. 3,5 tys. spośród 4 tys. osób na pokładzie. 1943 – Wojna na Pacyfiku: japoński okręt podwodny I-9 został zatopiony wraz ze 101-osobową załogą u wybrzeży wyspy Kiska w archipelagu Aleutów przez amerykański niszczyciel USS „Frazier”. 1944 – Front zachodni: pod Villers-Bocage w Dolnej Normandii pojedynczy czołg Tiger dowodzony przez Michaela Wittmanna zniszczył w ciągu 20 minut 21 pojazdów (czołgów, transporterów opancerzonych i ciężarówek) należących do brytyjskiego 4. Pułku Pancernego County of London Yeomanry. 1945 – W Japonii rozwiązano Stowarzyszenie Wspierania Władzy Cesarskiej. 1947 – Lecący z Pittsburgha samolot Douglas DC-4 należący do Pennsylvania Central Airlines rozbił się podczas podchodzenia do lądowania w Waszyngtonie, w wyniku czego zginęło wszystkich 50 osób na pokładzie. 1950 – Szwajcar Hugo Koblet jako pierwszy kolarz spoza Włoch wygrał Giro d’Italia. 1956: Po 72-letniej okupacji wojska brytyjskie opuściły strefę Kanału Sueskiego. W Paryżu rozegrano pierwszy finał piłkarskiego Pucharu Europy, w którym Real Madryt pokonał francuski Stade de Reims 4:3. 1962: Na Cyprze wykonano trzy ostatnie wyroki śmierci. Po dwóch latach pobytu w ZSRR późniejszy zabójca Johna F. Kennedyʼego Lee Harvey Oswald powrócił z żoną Mariną i córką do USA. Premiera filmu Lolita w reżyserii Stanleya Kubricka. 1966 – 57 osób zginęło, a ok. 100 zostało rannych w zderzniu dwóch pociągów pasażerskich w Bombaju. 1970 – The Long and Winding Road jako dwudziesta i ostatnia piosenka zespołu The Beatles zajęła pierwsze miejsce w notowaniu listy przebojów Hot 100 amerykańskiego tygodnika „Billboard". 1974 – W RFN rozpoczęły się X Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. 1981 – W czasie obchodów urodzin królowej 17-letni Marcus Sarjeant oddał kilka strzałów z pistoletu hukowego w kierunku jadącej konno Elżbiety II. 1982: Fahd ibn Abd al-Aziz Al Su’ud został królem Arabii Saudyjskiej. W Hiszpanii rozpoczęły się XII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. W wypadku podczas startu wyścigu o Grand Prix Kanady F1 na torze w Montrealu zginął włoski kierowca Riccardo Paletti. 1985: Oficer CIA i radziecki agent Aldrich Ames przekazał KGB nazwiska wszystkich znanych mu oficerów radzieckich oraz innych wschodnich agencji wywiadowczych, którzy współpracowali z CIA. Podczas spotkania Rady Unii Europejskiej przyjęto inicjatywę greckiej minister kultury Meliny Mercouri powołania instytucji Europejskiej Stolicy Kultury. 1989: Międzynarodowa Federacja Kynologiczna uznała rasę wilczak czechosłowacki. Na Węgrzech rozpoczęły się obrady trójkątnego stołu. Premiera filmu sensacyjnego Licencja na zabijanie w reżyserii Johna Glena. 1990: