Święta

Imieniny obchodzą: Anastazy, Barnaba, Feliks, Fortunat, Flora, Jan, Paula, Paryzjusz, Radomił, Radomiła, Teodozja i Witomysł. Hawaje – Dzień Króla Kamehamehy I Libia – Dzień Ewakuacji Iława – Święto Miasta§ 4. Statut Miasta Iławy (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2003 r., Nr 81, poz. 1176). Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Zabawy (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 25 marca 2024 roku rezolucją A/RES/78/268) Międzynarodowy Dzień Rysia (ustanowione w 2017 roku z inicjatywy projektu 3Lynx) Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: św. Barnaba (zw. apostołem) bł. Maria od Najświętszego Serca Jezusa Schininà (zakonnica) św. Paula Frassinetti (dziewica, zakonnica)

Wydarzenia w Polsce

1434 – Do Krakowa przywieziono zwłoki zmarłego 1 czerwca w Gródku koło Lwowa króla Polski i najwyższego księcia Litwy Władysława II Jagiełły. 1509 – Peter von Haugwitz sprzedał zamek Książ i sąsiadujące z nim dobra za nieznaną kwotę rycerzowi Kunzowi von Hohbergowi. 1577 – Wojna Rzeczypospolitej z Gdańskiem: wojska króla Stefana Batorego rozpoczęły oblężenie miasta. 1590 – Pożar zniszczył dużą część Starego Miasta w Poznaniu, zwłaszcza ówczesną żydowską. 1675 – Król Jan III Sobieski i ambasador Francji podpisali w Jaworowie tajny traktat dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej do wojny przeciwko Brandenburgii. 1694 – Awantury mołdawskie: zwycięstwo wojsk polskich nad siłami Chanatu Krymskiego w bitwie pod Hodowem. 1742 – Maria Teresa Habsburg i Fryderyk II Wielki podpisali pokój wrocławski, kończący austriacko-pruską I wojnę śląską. 1768 – Porażka Konfederatów barskich w bitwie pod Krotoszynem. 1792 – Wojna polsko-rosyjska: klęska wojsk litewskich w bitwie pod Mirem. 1809 – Wojna polsko-austriacka: zwycięstwo wojsk austriackich w bitwie pod Jedlińskiem. 1831 – Powstanie listopadowe: rozpoczęła się bitwa pod Uchaniami. 1905 – Otwarto schronisko turystyczne na Babiej Górze w Beskidach Zachodnich. 1942 – W odwecie za próbę buntu i ucieczki z obozu Auschwitz-Birkenau w prowizorycznej komorze gazowej (tzw. „Czerwonym Domku”) zostało zamordowanych 300 Polaków pracujących w karnej kompanii. 1944 – W ramach tzw. „akcji odstraszającej” przeprowadzonej przez oddziały leśne AK w Szołomyi koło Lwowa zostało zamordowanych od 9 do kilkudziesięciu Ukraińców i spalonych 55-60 gopodarstw stanowiących 90% zabudowy wsi. 1946 – Założono Automobilklub Rzeszowski. 1955 – W miejsce Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni powołano Wyższą Szkołę Marynarki Wojennej. 1965 – Premiera filmu Salto w reżyserii Tadeusza Konwickiego. 1987 – Papież Jan Paweł II odwiedził Szczecin i Gdynię. 1996 – Ukazał się album Z gitarą wśród zwierząt zespołu Big Cyc. 1999 – Papież Jan Paweł II podczas VII pielgrzymki do ojczyzny, po raz pierwszy w historii przemawiał w parlamencie narodowym. 2000 – Na Rynku Głównym w Krakowie około 2 tys. trębaczy wykonało w południe Hejnał mariacki, ustanawiając rekord Guinnessa. 2004 – Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski ponownie powołał w tzw. trzecim kroku rząd Marka Belki. 2010 – Marek Belka został zaprzysiężony na stanowisku prezesa Narodowego Banku Polskiego. 2017 – W trakcie obchodów święta Stado zawiązano Związek Wyznaniowy Rodzimowierców Polskich „Ród”. 2021 – W Poznaniu odsłonięto pomnik Bohdana Smolenia.

Wydarzenia na świecie

thumb|Bitwa pod Jargeau (1429) na miniaturze z XVI wieku

1042 – Konstantyn IX Monomach został cesarzem bizantyńskim. 1125 – Wyprawy krzyżowe: zwycięstwo krzyżowców nad Seldżukami w bitwie pod Azaz. 1157 – Margrabia Albrecht Niedźwiedź zdobył gród Brenn (późniejszy Brandenburg). 1185 – Wojny Bizancjum z Normanami: wojska normańskie pod wodzą króla Sycylii Wilhelma II Dobrego zdobyły Durazzo (obecnie Durrës w Albanii). 1254 – Alkmaar w Holandii uzyskało prawa miejskie. 1289 – Zwycięstwo gwelfów nad gibelinami w bitwie pod Campaldino, w której po stronie zwycięzców brał udział poeta Dante Alighieri. 1329 – Zwycięstwo wojsk osmańskich nad bizantyńskimi w bitwie pod Pelekanonem. 1429 – Wojna stuletnia: rozpoczęła się bitwa pod Jargeau. 1488 – Po zamordowaniu Jakuba III jego syn Jakub IV został nowym królem Szkocji. 1495 – I wojna włoska: wojska francuskie pod wodzą księcia Orleanu i późniejszego króla Ludwika XII zdobyły Novarę. 1509 – Król Anglii Henryk VIII Tudor poślubił Katarzynę Aragońską. 1513 – Król Henryk VIII Tudor udał się na wyprawę wojenną do Francji i wyznaczył regentką Katarzynę Aragońską. 1514 – Chrystian II Oldenburg został koronowany w katedrze w Kopenhadze na króla Danii. 1534 – W kapitularzu opactwa Świętej Marii w Dublinie Thomas FitzGerald, 10. hrabia Kildare oficjalnie wyrzekł się zwierzchnictwa króla Anglii i lorda Irlandii Henryka VIII Tudora. 1554 – Francesco Veniero został dożą Wenecji. 1557 – Sebastian I Aviz został królem Portugalii. 1559 – W jednym z kościołów w szkockim St Andrews kalwiński reformator John Knox wygłosił kazanie wzywające słuchaczy do rozprawy z „bałwochwalstwem”, w rezultacie czego sfanatyzowany tłum wdarł się do miejscowej katedry i zniszczył w niej całe wyposażenie, w tym bezcenne dzieła sztuki sakralnej oraz rozbił witraże. Przypuszczalnie wówczas zniszczono też relikwie apostoła Andrzeja. 1565 – Beata Łaska z Kościeleckich (żona ówczesnego hrabiego spiskiego (nadżupana) Olbrachta Łaskiego), w ramach pierwszej odnotowanej wyprawy turystycznej w Tatry, odbyła przejażdżkę ze spiskiego Kieżmarku do Doliny Kieżmarskiej, prawdopodobnie do Zielonego Stawu Kieżmarskiego. 1580 – Juan de Garay założył po raz drugi Buenos Aires, które wcześniejsi osadnicy Pedra de Mendozy opuścili, kiedy okazało się, że rzeka, przy której się osiedlili, nie prowadzi do Peru. 1598 – Anna Katarzyna Hohenzollern, żona króla Chrystiana IV, została koronowana w katedrze w Kopenhadze na królową Danii i Norwegii. 1606 – W Rzymie został otwarty dom Św. Łazarza, który przez następne trzy stulecia pozostał domem-matką wszystkich domów Zakonu Kleryków Regularnych Mniejszych. 1615 – Księżniczka szwedzka Katarzyna Wazówna poślubiła w Sztokholmie hrabiego palatyna i księcia Palatynatu-Zweibrücken-Kleeburg Jana Kazimierza Wittelsbacha. 1661 – W trzęsieniu ziemi w wenezuelskim Caracas zginęło około 200 osób. 1666 – II wojna angielsko-holenderska: rozpoczęła się bitwa czterodniowa. 1727 – Jerzy II Hanowerski został królem Wielkiej Brytanii. 1770 – James Cook dopłynął do Wielkiej Rafy Koralowej. 1775 – Ludwik XVI został koronowany w katedrze w Reims na króla Francji. 1817 – Zawarto konkordat między Królestwem Francji a Stolicą Apostolską. 1829 – VIII wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo wojsk rosyjskich w bitwie pod Kulewczą. 1854 – Wykonano po raz pierwszy publicznie niemiecką pieśń patriotyczną Die Wacht am Rhein (Straż na Renie) ze słowami Maxa Schneckenburgera i muzyką Karla Wilhelma. 1865 – Wojna paragwajska: zwycięstwo floty brazylijskiej nad paragwajską w bitwie pod Riachuelo na rzece Parana. 1868 – Tekle Gijorgis II został cesarzem Etiopii. 1881 – W Teatrze Narodowym w Pradze odbyła się prapremiera opery Bedřicha Smetany Libusza. 1888 – Założono Klub Czeskich Turystów. 1895: Theodoros Delijanis został po raz trzeci premierem Grecji. Wystartował pierwszy długodystansowy rajd samochodowy Paryż-Bordeaux-Paryż o długości 1178 km. Zwyciężył Francuz Émile Levassor na samochodzie Panhard-Levassor. 1900 – Powstanie bokserów: zburzono budynki rosyjskiej misji prawosławnej w Pekinie. 1901: Nowa Zelandia zaanektowała Wyspy Cooka. Utworzono Sąd Najwyższy Filipin. 1903 – W czasie przewrotu pałacowego w Serbii zostali zamordowani król Aleksander I Obrenowić i jego żona Draga. 1911 – Założono węgierski klub piłkarski Kecskeméti TE. 1913: Niemiecki transatlantyk SS „Imperator” wypłynął z Hamburga w swój dziewiczy rejs do Nowego Jorku. W Stambule został zamordowany wielki wezyr Imperium Osmańskiego Mahmud Şevket Pasza. 1914 – Adolf Fryderyk VI został ostatnim wielkim księciem Meklemburgii-Strelitz. 1919: Dokonano pierwszego wejścia na szczyt Ancohuma (6427 m) w Andach Środkowych w Boliwii. Wojska rumuńskie zlikwidowały Republikę Huculską. 1922: Li Yuanhong został po raz drugi prezydentem Republiki Chińskiej. W wyniku gwałtownej burzy w Nowym Jorku zginęło 45 osób. 1933 – W pierwszym w historii meczu eliminacyjnym do II Piłkarskich Mistrzostw Świata 1934 we Włoszech Szwecja pokonała Estonię 6:2. Do I Mistrzostw Świata w Urugwaju eliminacji nie rozgrywano. 1934 – W Brazylii ustanowiono Order Zasługi Wojskowej. 1935 – Francuski liniowiec pasażerski „Normandie” zdobył Błękitną Wstęgę Atlantyku. 1937: Premiera amerykańskiej komedii filmowej Dzień na wyścigach w reżyserii Sama Wooda i z udziałem braci Marx. Wielki terror: na rozkaz Józefa Stalina dokonano egzekucji ośmiu wysokich dowódców wojskowych, m.in. marszałka Michaiła Tuchaczewskiego. 1938 – II wojna chińsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Wuhan. 1940: Kampania śródziemnomorska: rozpoczęło się oblężenie Malty. Okręt podwodny ORP „Orzeł” został oficjalnie uznany za utracony. Podpisano polsko-brytyjską umowę lotniczą o ochotniczym zaciągu żołnierzy lotnictwa polskiego do Royal Air Force (RAF) oraz o zorganizowaniu jednostek Polskich Sił Powietrznych, ściśle związanych organizacyjnie i operacyjnie z RAF. 1942 – II wojna światowa w Afryce: taktyczne zwycięstwo wojsk Osi w bitwie o Bir Hakeim w Libii (26 maja-11 czerwca). 1943: Bitwa o Atlantyk: na południowy wschód od Islandii brytyjski bombowiec Boeing B-17 Flying Fortress zatopił bombami głębinowymi niemiecki okręt podwodny U-417 wraz z całą, 46-osobową załogą. Kampania włoska: w ramach operacji „Corkscrew”, po długotrwałym bombardowaniu, wojska alianckie zajęły wyspę Pantelleria na południe od Sycylii. Wojna na Pacyfiku: u wybrzeży Aleutów amerykański okręt patrolowy USS PC-487 zmusił do wynurzenia przy użyciu bomb głębinowych, a następnie staranował i zatopił japoński okręt podwodny I-24 wraz z całą, 104-osobową załogą. 1948 – I wojna izraelsko-arabska: wszedł w życie rozejm narzucony przez Radę Bezpieczeństwa ONZ. 1955 – 83 osoby zginęły w wypadku podczas samochodowego wyścigu 24h Le Mans we Francji. 1959 – Na wyspie Wight u wybrzeża Anglii odbył się pierwszy lot poduszkowca wynalezionego przez Christophera Cockerella. 1962 – Doszło do najsłynniejszej ucieczki trzech więźniów z Alcatraz, których los pozostaje nieznany. 1963: Buddyjski mnich Thích Quảng Ðức dokonał samospalenia na ulicach Sajgonu w proteście przeciwko represjonowaniu religii buddyjskiej w Wietnamie Południowym. Odbyła się jednoosobowa manifestacja, znana jako Stand in the Schoolhouse Door. Gubernator Alabamy George Wallace zagrodził drogę dwojgu Afroamerykanom, którzy chcieli się zapisać na zajęcia uniwersyteckie. Ustąpił dopiero po stanowczej interwencji administracji Prezydenta Kennedy’ego. W klinice w Jackson w stanie Missisipi prof. James Hardy przeprowadził pierwszą na świecie operację transplantacji płuca u 58-letniego biorcy, który zmarł po 18 dniach. 1964 – W wyniku ataku szaleńca uzbrojonego w domowej roboty miotacz ognia i lancę na szkołę podstawową w Kolonii zginęło 8 uczniów i 2 nauczycieli, a 22 osoby (głównie uczniowie) zostały ranne. Zamachowiec popełnił samobójstwo zażywając truciznę. 1965 – 24 osoby zginęły w powodzi błyskawicznej w Sanderson w Teksasie. 1969 – Premiera westernu Prawdziwe męstwo w reżyserii Henry’ego Hathawaya. 1970 – Anna Mae Hays i Elizabeth P. Hoisington zostały, jako pierwsze kobiety, awansowane do stopni generalskich w US Army. 1974 – Jumdżaagijn Cedenbal został prezydentem Mongolii. 1975 – Weszła w życie nowa konstytucja Grecji. 1976 – W trakcie wizyty Edwarda Gierka podpisano wspólne oświadczenie o rozwoju stosunków między PRL, a RFN oraz umowę o współpracy kulturalnej, 5-letnią umowę o współpracy gospodarczej i szereg innych porozumień.