Święta
Imieniny obchodzą: Amancjusz, Amata, Apollo, Asteriusz, Aureliusz, Bogumił, Bogumiła, Cecylia, Diana, Edgar, Henryk, Ingolf, Jan, Maksym, Małgorzata (data sprzed reformy Martyrologium Rzymskiego, obecnie przeniesione na 16 listopada), Mauryn, Onufry, Tymoteusz, Wiktorian, Wiktoriana i Wiktorianna. Gujana Francuska – zniesienie niewolnictwa Jordania – rocznica powstania antytureckiego Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień HeraldykiInternational Heraldry Day. Światowy Dzień Secesji Międzynarodowy Dzień Elektryka (ustanowione w 1986 roku na pamiątkę 150. rocznicy śmierci André-Marie Ampère'a) Międzynarodowy Dzień Dialogu Między Cywilizacjami (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 7 czerwca 2024 roku rezolucją A/RES/78/286) Polska – Święto Centrum Operacji Powietrznych – Dowództwa Komponentu Powietrznego (COP-DKP, Decyzja nr 185/MON z 12 maja 2014) Portugalia – Rocznica Śmierci Luísa Vaza de Camõesa Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: bł. Bogumił z Dobrowa (biskup) bł. Edward Poppe (prezbiter) św. Landeryk z Paryża (biskup) św. Oliwa z Palermo (męczennica)
Wydarzenia w Polsce
1294 – Książę łęczycki Kazimierz II zginął pod Trojanowem w bitwie z litewskimi rozbójnikami. 1500 – Wojna polsko-turecka (1485–1503): rozpoczęło się tureckie nieudane oblężenie Bełza. 1577 – Król Polski Stefan Batory zatwierdził w Malborku Excepta mazowieckie. 1792 – Wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk litewskich nad rosyjskimi w bitwie pod Stołpcami. 1807 – IV koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad rosyjskimi w bitwie pod Lidzbarkiem Warmińskim. 1837 – W Pawlikowicach, w wyniku secesji ze Stowarzyszenia Ludu Polskiego działaczy krakowskiego Zboru Głównego, powstała Konfederacja Powszechna Narodu Polskiego. 1856 – Lokalna gazeta została powiadomiona o odkryciu w wielkopolskim Mikorzynie pierwszego z dwóch tzw. kamieni mikorzyńskich z domniemanymi wyobrażeniami słowiańskich bóstw i napisami runicznymi. W latach 70. XIX wieku uznano odkrycie za oszustwo naukowe. 1863 – Powstanie styczniowe: klęska powstańców w bitwie pod Kleczewem. 1900 – W Chojnicach doszło do ataku na Żydów oskarżanych o dokonanie rytualnego mordu na gimnazjaliście. 1902 – Sosnowiec uzyskał prawa miejskie. 1908 – Na stokach warszawskiej Cytadeli został stracony 18-letni bojowiec PPS Erazm Hejło. 1920: Ukazało się pierwsze wydanie górnośląskiego miesięcznika humorystyczno-satyrycznego „Kocynder”. Wojna polsko-bolszewicka: polskie oddziały wycofały się z Kijowa. 1942: Niemcy rozpoczęli likwidację getta w Olkuszu. W ciągu pięciu dni w dwóch transportach wywieziono do obozu Auschwitz-Birkenau około 3 tys. Żydów. Około 50 więźniów podjęło próbę ucieczki z obozu Auschwitz-Birkenau, która powiodła się dziewięciu z nich, m.in. aktorowi Augustowi Kowalczykowi. 1943 – W odwecie za pomoc udzieloną Żydom niemiecka żandarmeria spacyfikowała wieś Hucisko koło Rzeszowa, mordując 21 osób (mieszkańców Huciska oraz sąsiedniej wsi Przewrotne). 1945 – W wyniku wybuchu metanu w KWK „Brzeszcze” zginęło 9 górników. 1946 – Założono Wrocławskie Towarzystwo Naukowe. 1952 – W wyniku katastrofy bombowca Pe-2FT w Poznaniu prawdopodobnie zginęło 3 członków załogi i 6 cywilów (przechodniów oraz robotników pracujących w miejscu upadku samolotu), a kilkanaście osób zostało rannych. 1963 – Premiera filmu Daleka jest droga w reżyserii Bohdana Poręby. 1969 – Premiera filmu Skok w reżyserii Kazimierza Kutza. 1970 – Wskutek zdrady jednego z członków została zdekonspirowana przez SB organizacja antykomunistyczna „Ruch”. 1973 – W Płocku otwarto stadion piłkarski, od 2004 roku noszący imię Kazimierza Górskiego. 1979 – Zakończyła się I pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski. 1985 – Premiera filmu Yesterday w reżyserii Radosława Piwowarskiego. 1991 – Premiera modelu FSO Polonez Caro. 1993 – Założono Wyższe Seminarium Duchowne w Kaliszu. 1997: Polska ratyfikowała Europejską Kartę Społeczną. Zakończyła się VI pielgrzymka Jana Pawła II do Polski. 1999 – W trakcie Pielgrzymki do Polski Papież Jan Paweł II odwiedził Siedlce i DrohiczynO diecezji | Diecezja Drohiczyńska.. 2000 – Wystartowała telewizyjna stacja muzyczna Viva Polska. 2010: Fałszywe ostrzeżenie o ataku terrorystycznym przy użyciu sarinu sparaliżowało na trzy godziny centrum Warszawy. Marek Belka został wybrany przez Sejm RP na stanowisko prezesa NBP.
Wydarzenia na świecie
mały|Śmierć Fryderyka I Barbarossy (1190)
1067 – Jarosławicze schwytali księcia połockiego Wsiesława Briaczysławicza i jego dwóch synów podczas spotkania nad rzeką Rszą (Arszycą) 1128 – W katedrze w Rouen został pasowany na rycerza Gotfryd Plantagenet. 1190 – III wyprawa krzyżowa: podczas kąpieli w rzece Salef utonął cesarz rzymski Fryderyk I Barbarossa. 1194 – Spłonęła katedra we francuskim Chartres. 1258 – Podpisano tzw. prowizje oksfordzkie. 1358 – W decydującej bitwie pod Meaux zostało krwawo stłumione powstanie francuskich chłopów (tzw. żakeria). 1376 – Wacław IV Luksemburski został wybrany na króla niemieckiego. 1423 – Wybór antypapieża Klemensa VIII. 1540 – Thomas Cromwell, doradca i minister króla Henryka VIII Tudora, został aresztowany i osadzony w Tower of London. 1574 – Wojska mołdawskie pod dowództwem hospodara Jana Srogiego poniosły klęskę w bitwie pod Roșcani z Turkami. 1584 – Fiodor I został koronowany na cara Rosji. 1596 – Została odkryta Wyspa Niedźwiedzia na Morzu Barentsa. 1619 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk habsburskich nad czeskimi w bitwie pod Záblatí. 1624 – Wojna trzydziestoletnia: Królestwo Francji, Królestwo Anglii i Republika Zjednoczonych Prowincji zawarły antyhabsburski traktat w Compiègne. 1692 – W Salem w Massachusetts powieszono pierwszą spośród 18 skazanych na śmierć „czarownic”. 1719 – W bitwie pod Glen Shiel wojska brytyjskie pokonały powstańców jakobickich. 1782 – Założono miasto Canelones w Urugwaju. 1790 – Philadelphia Spelling Book autorstwa Johna Barry’ego stała się pierwszą amerykańską książką chronioną prawem autorskim. 1793: Rewolucja francuska: Konwent Narodowy wydał pierwszy z tzw. „dekretów chłopskich”, na mocy którego chłopi otrzymywali na własność użytkowaną przez siebie ziemię. W Paryżu założono Muzeum Historii Naturalnej. 1794 – Francuski Konwent Narodowy uchwalił tzw. Prawo prairiala, co zapoczątkowało okres wielkiego terroru. 1798 – Rozpoczęła się inwazja wojsk francuskich na rządzone wówczas przez Zakon Maltański wyspy Gozo i Malta. 1809 – Papież Pius VII ekskomunikował cesarza Napoleona Bonapartego. 1829 – Odbył się pierwszy wyścig łodzi między drużynami uniwersytetów Oksfordzkiego i Cambridge. 1854 – Niemiecki matematyk Bernhard Riemann wygłosił wykład habilitacyjny uznawany za początek wielowymiarowej geometrii Riemanna. 1861 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk konfederackich w bitwie pod Big Bethel. 1865 – W Monachium odbyła się premiera opery Tristan i Izolda Richarda Wagnera. 1878 – Powstała albańska organizacja polityczna Liga Prizreńska. 1886 – W wyniku wybuchu wulkanu Tarawera na nowozelandzkiej Wyspie Północnej zginęły 153 osoby. 1898 – Na chorwackiej wyspie Krk zmarła ostatnia osoba posługująca się językiem dalmatyńskim. 1904 – Irlandzki pisarz James Joyce poznał w Dublinie swoją długoletnią konkubinę, a następnie żonę Norę Barnacle. 1907 – Rozpoczął się rajd samochodowy Pekin-Paryż, którego zwycięzcą 10 sierpnia został włoski książę Scipio Borghese w samochodzie marki Itala. 1909 – Pierwsze skuteczne wykorzystanie sygnału SOS w katastrofie brytyjskiego liniowca „Slavonia”, który rozbił się na Azorach. 1911 – Zwodowano niemiecki pancernik . 1915 – I wojna światowa: Na północnym Adriatyku zatonął po trafieniu torpedą przez niemiecki okręt podwodny SM UB-15 włoski okręt podwodny „Medusa” wraz z większością załogi. Wielka Brytania zajęła niemiecki Kamerun. 1916 – I wojna światowa: taktycznym zwycięstwem Austro-Węgier i strategicznym zwycięstwem Włoch zakończyła się bitwa pod Asiago (15 maja-10 czerwca). 1917 – I wojna światowa: początek bitwy o Monte Ortigara na froncie włoskim. 1918 – I wojna światowa: austro-węgierski pancernik SMS „Szent István” został zatopiony na Adriatyku przez włoski kuter torpedowy, w wyniku czego zginęło 89 członków załogi. 1924 – Włoski socjalista Giacomo Matteotti został zamordowany w Rzymie przez faszystów. 1934 – W rozegranym w Rzymie finale II Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej Włochy pokonały po dogrywce Czechosłowację 2:1. 1935: Pierwszy dzień nieprzerwanej trzeźwości Boba Smitha, uważany za symboliczny początek ruchu Anonimowych Alkoholików. Zwycięstwem wojsk paragwajskich nad boliwijskimi zakończyła się wojna o Chaco. 1940: Skapitulowała Norwegia. Włochy wypowiedziały wojnę Francji i Wielkiej Brytanii; rozpoczęła się włoska inwazja na Francję. 1941 – Kampania wschodnioafrykańska: w ramach operacji „Chronometer” wojska brytyjskie rozpoczęły udany atak na Asab, ostatnie kontrolowane przez Włochów miasto portowe nad Morzem Czerwonym (10-11 czerwca). 1942: Front wschodni: wojska niemieckie przeprawiły się przez rzekę Doniec pod Iziumem. W odwecie za domniemaną pomoc udzieloną sprawcom zamachu na Reinharda Heydricha Niemcy wymordowali mieszkańców, a następnie zrównali z ziemią całą zabudowę czeskiej wsi Lidice. 1944: 218 mieszkańców greckiej wioski Distomo zostało zamordowanych przez żołnierzy 4. Dywizji Grenadierów Pancernych SS Polizei. 642 mieszkańców Oradour-sur-Glane we Francji zostało zamordowanych przez Niemców w odwecie za zabicie oficera SS. 1945: W Argentynie zniesiono ruch lewostronny. Wojna na Pacyfiku: oddziały australijskie wylądowały w Brunei na Borneo, na którym, w rejonie miasta Miri, tego samego dnia japońscy żołnierze zamordowali co najmniej 44 alianckich jeńców; podczas bitwy o Okinawę został zatopiony w samobójczym ataku kamikaze niszczyciel USS „William D. Porter”, w wyniku czego rannych zostało 61 członków załogi. 15 osób zostało zastrzelonych i zadźganych przez szaleńca w Dieppe we Francji. 1947 – Szwedzkie przedsiębiorstwo motoryzacyjne Saab zaprezentowało swój pierwszy koncepcyjny model samochodu osobowego Ursaab. 1948 – I wojna izraelsko-arabska: zwycięstwem wojsk egipskich zakończyła się bitwa o Niccanim (6-10 czerwca). 1956 – Oddano do użytku nieistniejący już Estádio José Alvalade w Lizbonie. 1957 – Postępowo-Konserwatywna Partia Kanady Johna Diefenbakera odniosła zwycięstwo w wyborach federalnych i zakończyła 22-letni okres rządów Partii Liberalnej. 1959 – Premiera filmu Hiroszima, moja miłość w reżyserii Alaina Resnais’go. 1960: Lecący z Brisbane do Mackay w australijskim stanie Queensland należący do Trans Australia Airlines Fokker F27 runął do oceanu w czasie podchodzenia do lądowania, w wyniku czego zginęło wszystkich 29 osób na pokładzie. Lecący z Rostowa nad Donem do Tbilisi należący do Aerofłotu Ił-14 rozbił się w górach Kaukazu, w wyniku czego zginęło wszystkich 31 osób na pokładzie. 1962: Reprezentant ZSRR Igor Ter-Owanesian ustanowił podczas zawodów w Erywaniu rekord świata w skoku w dal (8,31 m). Zgromadzenie Ogólne ONZ potępiło rasistowską politykę apartheidu prowadzoną przez rząd RPA. 1967: Dokonano oblotu myśliwca MiG-23. Zakończyła się wojna sześciodniowa. Siły Obronne Izraela rozgromiły wojska koalicji arabskiej, zajmując cały półwysep Synaj, Wzgórza Golan, Judeę z Jerozolimą i Samarię. 1968 – W rozegranym w Rzymie powtórzonym finale III Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Włochy pokonały Jugosławię 2:0. 1969 – Paweł VI jako pierwszy papież przybył z wizytą do Szwajcarii. 1971 – Prezydent USA Richard Nixon ogłosił zniesienie sankcji gospodarczych wobec Chin. 1978 – Polska pokonała Meksyk 3:1 w swym trzecim meczu grupowym na piłkarskich Mistrzostwach Świata w Argentynie i awansowała do II rundy. 1979 – Reprezentantka NRD Marita Koch ustanowiła w Karl-Marx-Stadt (obecnie Chemnitz) były rekord świata i Europy w biegu na 200 metrów (21,71 s).