Wydarzenia w Polsce
9 stycznia – Juliusz Słowacki podjął pracę w powstańczym Biurze Dyplomatycznym księcia Adama Jerzego Czartoryskiego. 17 stycznia – powstanie listopadowe: Józef Chłopicki zrezygnował z funkcji dyktatora powstania listopadowego. 20 stycznia – powstanie listopadowe: Michał Gedeon Radziwiłł został przywódcą powstania listopadowego. 25 stycznia: powstanie listopadowe: Sejm Królestwa ogłosił detronizację cara Mikołaja I z tronu polskiego. powstanie listopadowe: powstanie II Towarzystwa Patriotycznego. 29 stycznia – powstanie listopadowe: Sejm powołał Rząd Narodowy. Został powołany z głównych grup politycznych. 30 stycznia – powstanie listopadowe: Sejm wybrał Adama Jerzego Czartoryskiego na prezesa Rządu Narodowego. 3 lutego – powstanie listopadowe: powołano Ministerstwo Spraw Zagranicznych. 6 lutego – powstanie listopadowe: wojska rosyjskie wkroczyły do Królestwa Polskiego. 7 lutego – powstanie listopadowe: Sejm Królestwa Polskiego powziął uchwałę o kokardzie narodowej; była to pierwsza w historii regulacja prawna w sprawie polskich barw narodowych. 14 lutego – powstanie listopadowe: w bitwie pod Stoczkiem oddziały gen. J. Dwernickiego odniosły zwycięstwo nad rosyjską dywizją Fiodora Geismara. 15 lutego – papież Grzegorz XVI wydał wezwanie, by polscy biskupi nie angażowali się w działalność powstańczą. 17 lutego – powstanie listopadowe: bitwa pod Dobrem. Płk. J. Skrzynecki zatrzymał pochód wojsk rosyjskich pod dowództwem gen. Rosena na Warszawę; zwycięska I bitwa pod Kałuszynem. 19 lutego – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Nową Wsią. 19/20 lutego – powstanie listopadowe: nierozstrzygnięta I bitwa pod Wawrem. 23 lutego – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Nowogrodem. 24-25 lutego – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Białołęką. 25 lutego – powstanie listopadowe: bitwa wojsk polskich z wojskami rosyjskimi pod Grochowem; śmierć gen. Franciszka Żymirskiego 26 lutego – powstanie listopadowe: generał Jan Skrzynecki został wybrany przez sejm naczelnym wodzem. 2 marca – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Puławami. 3 marca – powstanie listopadowe: zwycięstwo wojsk generała Józefa Dwernickiego nad Rosjanami w bitwie pod Kurowem. 18 marca – powstanie listopadowe: stoczono bitwę pod Kazimierzem Dolnym. 31 marca – powstanie listopadowe: zwycięstwo wojsk polskich w drugiej bitwie pod Wawrem i w bitwie pod Dębem Wielkim. 2 kwietnia – powstanie listopadowe: wygrana powstańców w II bitwie pod Kałuszynem. 5 kwietnia – w Teatrze Narodowym w Warszawie odbyła się prapremiera pieśni powstania listopadowego: Warszawianki. 9 kwietnia – powstanie listopadowe: miały miejsce bitwy pod Domanicami i Boremlem. 10 kwietnia: powstanie listopadowe: zwycięstwo Polaków w bitwie pod Domanicami. powstanie listopadowe: zwycięstwo Polaków w bitwie pod Iganiami. 11 kwietnia – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Poryckiem. 15 kwietnia – powstanie listopadowe: w bitwie pod Liwem powstańcy odparli Rosjan usiłujących przeprawić się przez rzekę Liwiec. 17 kwietnia – powstanie listopadowe: porażka wojsk polskich w bitwie pod Wronowem. 18 kwietnia – powstanie listopadowe: porażka powstańców w bitwie pod Kazimierzem Dolnym. 19 kwietnia – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w II bitwie pod Boremlem. 21 kwietnia – powstanie listopadowe: w bitwie pod Sokołowem Podlaskim szwadron kawalerii polskiej z 1. pułku ułanów rozbił rosyjski oddział strzelców konnych. 22 kwietnia – powstanie listopadowe: nieudany atak powstańców na Mariampol. 25 kwietnia – powstanie listopadowe: bój spotkaniowy straży przednich armii polskiej i rosyjskiej pod Kuflewem. 26 kwietnia – powstanie listopadowe: doszło do bitwy pod Mińskiem Mazowieckim. 27 kwietnia – gen. Józef Dwernicki przeszedł ze swoimi oddziałami granicę galicyjską, gdzie został internowany przez Austriaków. 29 kwietnia – powstanie listopadowe: wygrana powstańców w bitwie pod Kiejdanami. 3 maja – Wojciech Jastrzębowski opublikował tekst O wiecznym pokoju między narodami, uważany za pierwszy w historii projekt konstytucji zjednoczonej Europy. 9 maja – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Firlejem. 10 maja – powstanie listopadowe: nierozstrzygnięta bitwa pod Lubartowem. Początek bitwy pod Połągą. 13 maja – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Jędrzejowem i porażka w bitwie pod Połągą. 14 maja – powstanie listopadowe: klęska Polaków w bitwie pod Daszowem. 18 maja – powstanie listopadowe: Sejm wykluczył ze swego grona posłów, którzy nie podpisali uchwały o detronizacji Mikołaja I. 21 maja – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Tykocinem. 22 maja – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Nurem. 26 maja – powstanie listopadowe: porażka wojsk polskich w bitwie pod Ostrołęką; 4 tysiące poległych (m.in. gen. Ludwik Kicki), odwrót pozostałych oddziałów w kierunku Warszawy; poza odciętym korpusem gen. Antoniego Giełguda wysłanym na Litwę. 29 maja: powstanie listopadowe: wygrana powstańców w bitwie pod Rajgrodem. w Teatrze Narodowym w Warszawie wykonano po raz pierwszy pieśń patriotyczną Litwinka, czyli hymn legionistów litewskich. 11 czerwca – powstanie listopadowe: rozpoczęła się bitwa pod Uchaniami. 17 czerwca – powstanie listopadowe: rozpoczęła się bitwa pod Kockiem. 19 czerwca – powstanie listopadowe: zwycięstwa wojsk rosyjskich w bitwach: pod Budziskami, pod Łysobykami i pod Ponarami. 20 czerwca – powstanie listopadowe: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Kockiem. 8 lipca – powstanie listopadowe: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Szawlami. 10 lipca – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w III bitwie pod Kałuszynem. 13 lipca – polskie oddziały na Litwie pod dowództwem generałów Giełguda i Chłapowskiego po serii niepowodzeń przekroczyły granicę pruską i złożyły broń. 14 lipca – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w II bitwie pod Mińskiem Mazowieckim. 17 lipca – powstanie listopadowe: stoczono bitwę pod Broniszami. Sierpień – upadek Rządu Narodowego. Władze przejął Jan Krukowiecki jako prezes Rady Ministrów. 9 sierpnia – powstanie listopadowe: stoczono bitwę pod Iłżą i pod Gniewoszowem. 12 sierpnia – Henryk Dembiński został przywódcą powstania listopadowego. 15 sierpnia – powstanie listopadowe: zamieszki w Warszawie. Lud wtargnął do więzienia na Zamku i powiesił więźniów posądzonych o zdradę. 17 sierpnia powstanie listopadowe: powstał rząd Jana Stefana Krukowieckiego. powstanie listopadowe: przegrana powstańców w drugiej bitwie o Wilno. 29 sierpnia – powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Międzyrzecem Podlaskim. 6-8 września – powstanie listopadowe: szturm wojsk rosyjskich na Warszawę zakończony jej kapitulacją; śmierć gen. Sowińskiego na Woli. 10 września powstanie listopadowe: generał Maciej Rybiński został ostatnim przywódcą powstania listopadowego. powstanie listopadowe: bitwa pod Chotczą. 12 września – powstanie listopadowe: nierozstrzygnięta bitwa pod Kockiem. 23 września – w płockim ratuszu odbyła się ostatnia sesja Sejmu Królestwa Polskiego. 5 października – wojsko polskie w liczbie 20 tys. ludzi wraz z ostatnim wodzem powstania listopadowego gen. Maciejem Rybińskim przekroczyło granicę pruską we wsi Jastrzębie pod Brodnicą i złożyło broń, był to ostatni epizod powstania listopadowego. 9 października – powstanie listopadowe: kapitulacja twierdzy Modlin. 21 października – powstanie listopadowe: kapitulacja twierdzy Zamość. 22 listopada – powstanie listopadowe: generał-gubernator Królestwa Polskiego Iwan Paskiewicz unieważnił wszystkie postanowienia i uchwały Rządu Narodowego. 8 grudnia – Joachim Lelewel stanął na czele Komitetu Narodowego Polskiego.
Wydarzenia na świecie
23 stycznia – ustanowiono flagę Belgii. 2 lutego – wybrano na 254 papieża Bartolomeo Alberto Cappellari – papież Kościoła katolickiego jako Grzegorz XVI. 7 lutego – została uchwalona Konstytucja Belgii. 12 lutego – Ekwador zajął wyspy Galapagos. 6 marca – w Teatro Carcano w Mediolanie odbyła się premiera opery Lunatyczka Vincenza Belliniego. 9 marca – król Francji Ludwik Filip I podpisał dekret o utworzeniu Legii Cudzoziemskiej. 10 marca – utworzono francuską Legię Cudzoziemską. 13 marca – Casimir Périer został premierem Francji. 28 marca – Joseph Lebeau został premierem Belgii. 29 marca – w Bośni wybuchło antytureckie powstanie. 31 marca – w Moguncji została podpisana konwencja w sprawie regulaminu żeglugi po Renie, na mocy której działalność rozpoczęła Centralna Komisja Żeglugi na Renie. 7 kwietnia – cesarz Brazylii Piotr I abdykował na rzecz swego 5-letniego syna Piotra II. 21 kwietnia: założono miasto Ovalle w Chile. w Bremie została stracona seryjna trucicielka Gesche Gottfried. 27 kwietnia – Karol Albert został królem Sardynii. 1 czerwca – James Clark Ross odkrył położenie północnego bieguna magnetycznego. 4 czerwca – Leopold I został wybrany na pierwszego króla Belgów. 21 lipca – dokonano zaprzysiężenia Leopolda I, pierwszego króla Belgów. 24 sierpnia – Charles Darwin został zaproszony do podróży na HMS Beagle. 29 sierpnia – brytyjski naukowiec Michael Faraday zaprezentował sposób otrzymania prądu z wykorzystaniem energii magnetycznej. 8 września – Wilhelm IV koronowany na króla Wielkiej Brytanii. 24 października – na terenie Domu Fauna w Pompejach została odnaleziona starożytna mozaika przedstawiająca Aleksandra Wielkiego i Dariusza III pod Issos. 30 października – w Wirginii został ujęty Nat Turner, przywódca największego powstania niewolników w historii stanów południowych. 5 listopada – skazano na śmierć przywódcę amerykańskich niewolników Nata Turnera. 21 listopada – wybuchło I powstanie tkaczy w Lyonie. 5 grudnia – w Paryżu powstał Komitet Narodowy Polski. 7 grudnia – w Londynie założono Trynitarne Towarzystwo Biblijne. 26 grudnia – w mediolańskiej La Scali odbyła się prapremiera opery Norma Vicenza Belliniego. 27 grudnia – Karol Darwin rozpoczął podróż dookoła świata na okręcie HMS Beagle.
Skonstruowano pierwszy silnik elektryczny. Tongijski wódz Taufa'ahau przyjął chrzest. Powstało Towarzystwo Literatury Fińskiej.
Urodzili się 3 stycznia – Gustaw Adolf Gebethner, polski księgarz i wydawca (zm. 1901) 5 stycznia – Anton Döller, austriacki wojskowy, działacz turystyczny w Tatrach (zm. 1912) 9 stycznia – Agaton Giller, polski dziennikarz i pisarz, konspirator i działacz niepodległościowy, członek Komitetu Centralnego Narodowego i Rządu Narodowego w okresie powstania styczniowego (zm. 1887) 25 stycznia - Ludwik Młokosiewicz, polski zoolog, botanik, podróżnik, odkrywca (zm. 1909) 4 lutego – Józef Friedlein, polski księgarz, wydawca, kolekcjoner, bibliofil, prezydent Krakowa (zm. 1917) 10 lutego – Nadieżda von Meck, rosyjska mecenas sztuki (zm. 1894) 15 lutego – Josef Hlávka, czeski architekt, filantrop (zm. 1908) 16 lutego – Nikołaj Leskow (ros. Николай Семёнович Лесков), rosyjski prozaik i publicysta (zm. 1895) 21 lutego – Henri Meilhac, francuski dramaturg i librecista (zm. 1897) 24 lutego – Jan Stella-Sawicki, polski pułkownik, lekarz, działacz niepodległościowy i społeczny (zm. 1911) 3 marca – George Mortimer Pullman, amerykański przemysłowiec, konstruktor wagonów kolejowych (zm. 1897) 12 marca – Józef Gerard, błogosławiony katolicki (zm. 1914) 15 marca – Daniel Comboni, biskup misjonarz, święty katolicki (zm. 1881) 24 marca – Faustyn Míguez, hiszpański pijar, błogosławiony katolicki (zm. 1925) 1 maja - Emily Stowe kanadyjska lekarka, nauczycielka, sufrażystka, teozofka (zm. 1903) 6 maja – Otto Goldfuss – niemiecki malakolog i konchiolog (zm. 1905) 9 maja – Ernest Wilhelm Bursche, pastor wyznania ewangelicko augsburskiego, proboszcz parafii w Zgierzu (zm. 1904) 13 czerwca – James Clerk Maxwell, szkocki fizyk i matematyk (zm. 1879) 1 lipca – Wojciech Gerson, polski malarz, przedstawiciel realizmu (zm. 1901)