mały|Medalion Karola Hoffmana z 1845 roku autorstwa Władysława Oleszczyńskiego Karol Aleksander Boromeusz Hoffman (ur. 1798 w Jabłonnie, zm. 6 lipca 1875 w Blasewitz) – polski pisarz polityczny, historyk, prawnik, wydawca, malarz i mason.
Życiorys Urodził się w rodzinie szlacheckiej jako syn Antoniego, oficjalisty w dobrach księcia Józefa Poniatowskiego. W 1812 podjął naukę na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu WarszawskiegoA. Wierzbicki, Poczet historyków polskich. Historiografia polska doby podzaborowej, Poznań 2014, s. 84.. Członek Związku Panta Koina. Po ukończeniu studiów mianowany asesorem Trybunału Cywilnego województwa mazowieckiego. W 1822 roku zwolniony i aresztowany na kilka dni za przynależność do Panta Koina. Po ułaskawieniu do 1828 roku szef biura w Komisji Rządowej Sprawiedliwości. Radca Prokuratorii Generalnej w 1828 rokuRafał Gerber, Studenci Uniwersytetu Warszawskiego 1808-1831. Słownik biograficzny, 1977, s. 73.. Od 1828 radca Banku Polskiego, od 1830 jeden z jego dyrektorów. W latach 1828–1830 wydawał w Warszawie czasopismo prawnicze Themis PolskaS. Milewski, „Themis Polska” – periodyk naukowców i adwokatów: część I, „Palestra”, 46, 2002, nr 11-12 (539-540), s. 88.. W roku 1829 poślubił pisarkę Klementynę Tańską. Uczestniczył w powstaniu listopadowym w stopniu kapitana Gwardii Narodowej, a po jego upadku zamieszkał najpierw w Dreźnie, a w 1832 zamieszkał w Paryżu. Na emigracji paryskiej należał do stronnictwa Czartoryskiego. W latach 1837–1839 redagował Kronikę emigracji polskiej. W 1848 poślubił Matyldę, córkę generała Stanisława Dunin-Wąsowicza i przeniósł się do DreznaMelbechowska-Luty A., Zielińska J., 1979: Hoffman, Karol Boromeusz Aleksander. W: Bartnicka-Górska H. i in.: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, tom III. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Polska Akademia Nauk, strona 91. Dysponował wówczas jakimiś kapitałami, nabył tamże kamienice za sumę 12 tys. talarów. Pisał z Drezna korespondencje do krakowskiego Czasu i był członkiem Komitetu Emigracji Polskiej. Od 1873 członek korespondent Akademii UmiejętnościMelbechowska-Luty, Zielińska 1979, s. 91.
W latach 1869–1875 był członkiem honorowym Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół NaukBolesław Erzepki, Spis członków Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Poznań 1896, s. 2..
Należał do masonerii.
Mimo braku akademickiego wykształcenia w sztukach plastycznych dość aktywnie malował akwarele i rysował, swoje prace prezentował na wystawach Zachęty, Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie i Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie. Z niektórych dzieł Hoffmana sporządzono staloryty lub linoryty. Prace artysty znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie oraz Muzeum Narodowego w WarszawieMelbechowska-Luty, Zielińska 1979, s. 91.
Rodzina Był synem Antoniego i Tekli z Łabęckich. Z dwojga rodzeństwa, Antoni był sędzią sądu apelacyjnego, a Teodozja wyszła za radcę dworu cesarstwa rosyjskiego Wincentego Szamowskiego.
Córka Jadwiga, urodzona w 1852 z małżeństwa Karola Hoffmana i Matyldy hr. Dunin-Wąsowicz. Zamężna ze Stanisławem Piwnickim, wnukiem StanisławaAnna Treiderowa: Kolekcja obrazów, rysunków i rzeźb Polskiej Akademii Umiejętności w: Rocznik Biblioteki Polskiej Akademii Nauk w Krakowie 18, 1972, s. 52..
Wnuczki Hoffmana:
Zofia, wyszła za Juliusza Stadnickiego Maria, wyszła za Konstantego Zielińskiego, syna Gustawa Zielińskiego
Prace Wydał prace o powstaniu listopadowym i cenny zbiór materiałów o Wielkiej Emigracji: Vademecum polskie (1839). W swych pracach historycznych przeciwstawiał się prądom demokratyczno-republikańskim. Upatrywał specyfikę polskiego procesu dziejowego w niedorozwoju miast i słabości władzy królewskiej.
Wielki tydzień Polaków (1830, nowe wyd. 1915, tłum. na niem., franc. i szwedzki) Rzut oka na stan polityczny Królestwa Polskiego od 1815 do 1830 (1831) Cztery powstania (1837) Król wygnaniec (Stanisław Leszczyński, 1854, II. wyd. 1861) Historia reform politycznych w dawnej Polsce (1867 i 1869)Historya reform politycznych w dawnej Polsce, Lipsk 1867. O panslawizmie zachodnim (1868) O rządzie skarbu publicznego w dawnej Polsce Obraz rządu i prawodawstwa dawnej Polski Upadek domu Sobieskich Przyczyny podziału monarchii polskiej po Bolesławie Krzywoustym
Przypisy
Bibliografia
Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga (1934–1939) Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego (1924–1927) Wielka Encyklopedia Powszechna PWN (1962–1969)
Prace Hoffmana w: Federacji Bibliotek Cyfrowych Polona.pl
Kategoria:Polscy pisarze polityczni Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Polscy wydawcy Kategoria:Powstańcy listopadowi Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Członkowie Związku Przyjaciół Panta Koina Kategoria:Ludzie związani z Bankiem Polskim (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polacy w Saksonii 1795–1918 Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Ludzie związani z Dreznem Kategoria:Ludzie związani z Paryżem Kategoria:Urodzeni w 1798 Kategoria:Urzędnicy Komisji Rządowej Sprawiedliwości Kategoria:Zmarli w 1875