thumb|Edgar Allan Poe thumb|Tytułowa strona noweli Berenice z 1835
Twórczość amerykańskiego pisarza i poety Edgara Allana Poego (19 stycznia 1809 – 7 października 1849) obejmuje wiersze i nowele oraz jedną powieść. W swoich dziełach pisarz sięgał do różnych gatunków literackich: horroru, powieści przygodowej, fantastyki naukowej oraz powieści detektywistycznej – gatunku, za którego twórcę uważa się właśnie PoegoSilverman, 171. Utwory te są zazwyczaj zaliczane do czarnego romantyzmu, literackiej odpowiedzi na transcendentalizmKoster, Donald N. "Influences of Transcendentalism on American Life and Literature." Literary Movements for Students Vol. 1. David Galens, ed. Detroit: Thompson Gale, 2002: p. 336.. Prace Allana Poego odzwierciedlają jego teorie literackie. Odrzucał dydaktyzmKagle, Steven E. "The Corpse Within Us" as collected in Poe and His Times: The Artist and His Milieu, edited by Benjamin Franklin Fisher IV. Baltimore: The Edgar Allan Poe Society, Inc., 1990. p. 104 i alegorięHawthorne, Nathaniel. "Tale-Writing". http://www.eapoe.org/works/CRITICSM/GLB47HN1.HTM. Retrieved on 2008-03-28.. Sens w literaturze, jak twierdził, powinien leżeć tuż pod samą powierzchnią, albowiem utwory, których wymowa jest zbyt oczywista przestają być sztukąWilbur, Richard. "The House of Poe," collected in Poe: A Collection of Critical Essays, edited by Robert Regan. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, Inc., 1967. p. 99. Poe dążył w swoich utworach do oryginalności, nie lubił przysłówHayes, K.J. (2002) "Visual Culture and the Word in Edgar Allan Poe's 'The Man of the Crowd'," Nineteenth-Century Literature, Vol. 56, No. 4. p. 445–465. W jego dziełach można często znaleźć elementy pseudonauk, takich jak frenologiiEdward Hungerford. "Poe and Phrenology," American Literature 1(1930): 209–231. i fizjonomikiErik Grayson. "Weird Science, Weirder Unity: Phrenology and Physiognomy in Edgar Allan Poe" Mode 1 (2005): 56–77.. W utworach często powtarza się temat śmierci wraz z jej fizycznymi objawami, rozkładem, strachem przed byciem pogrzebanym żywcem, wskrzeszeniem i żałobąKennedy, J. Gerald. Poe, Death, and the Life of Writing. Yale University Press, 1987. p3. . Choć jest dobrze znany jako mistrz powieści gotyckiej, to jednak nie odkrył on tego gatunku, lecz kontynuował długotrwałą tradycjęFisher, Benjamin Franklin. "Poe and the Gothic Tradition". The Cambridge Companion to Edgar Allan Poe (Cambridge: Cambridge University Press): 72. ..
Kariera literacka Poego zaczęła się w 1827 roku wraz z wydaniem 50 egzemplarzy zbioru Tamerlane i inne poezje, pod pseudonimem "Bostończyk". Zbiór ten praktycznie został niezauważonyMeyers, 33–34. W grudniu 1829 roku Poe wydał w Baltimore zbiór wierszy Al Aaraaf, Tamerlane, and Minor PoemsSova, 5, następnie skupił się na pisaniu nowel, pierwszą z nich był Metzengerstein z 1832 rokuSilverman, 88. Jego największym sukcesem, najczęściej czytanym utworem za jego życia i uważanym za najbardziej udane dzieło prozatorskie pisarza był Złoty żukSova, 97, na którym zarobił 100 dolarów, co było największą sumą jaką otrzymał za pojedynczy utwórHoffman, 189. Jedno z jego najważniejszych dzieł to Zabójstwo przy Rue Morgue, opublikowane w 1841, które obecnie uważa się za pierwszą współczesną powieść detektywistyczną. Sam Poe nazwał ją „opowieścią o rozumowaniu” (tale of ratiocination)Meyers, 123. Poe stał się znany po publikacji Kruka w 1845 rokuHoffman, 80, chociaż nie był to finansowy sukcesKrutch, Joseph Wood. Edgar Allan Poe: A Study in Genius. New York: Alfred A. Knopf, 1926. p. 155. W tamtym czasie kariera pisarska w przemyśle wydawniczym była trudnym wyborem, stąd wiele dzieł Poego zostało tak napisanych, by zaspokoić gusta masowych czytelnikówWhalen, Terence. "Poe and the American Publishing Industry", as collected in A Historical Guide to Edgar Allan Poe. Oxford University Press, 2001. p. 67. .
Spis dzieł Edgara Allana Poe Data publikacjiPozycjaRodzajAdnotacje1832MetzengersteinNowela, horrorPoczątkowo opublikowana pod tytułem A Tale in Imitation of the GermanThe Duc De L'OmeletteNowela, humor Pierwszy tytuł The Duke of l'OmeletteOpowieść Jerozolimska (A Tale of Jerusalem)Nowela, humor Loss of BreathNowela, humor Pierwszy tytuł A Decided LossBon-BonNowela, humorPierwszy tytuł The Bargain Lost1833Rękopis znaleziony w butli (MS. Found in a Bottle)Nowela 1834Schadzka (The Assignation)Nowela, horror Pierwszy tytuł The Visionary, opublikowana anonimowo.1835Berenice Nowela, horrorMorellaNowela, horror LionizingNowela, satyraPodtytuł A TaleNieporównana przygoda niejakiego Hansa Pfaala (Unparalleled Adventure of One Hans Pfaall)Nowela, satyraKról Dżumiec (King Pest)Nowela, horrorPierwszy tytuł King Pest the First, opublikowana anonimowoCień - przypowieść (Shadow - A Parable)Nowela, horroropublikowana anonimowo1836Cztery bydlęta w jednej skórze (Four Beasts in One - The Homo-Cameleopard)Nowela, humorPierwszy tytuł Epimanes1837MystificationNowela, humorPierwszy tytuł Von Jung, the Mystific1838Silence - A FableNowela, humorPierwszy tytuł Siope - A FableLigeja (Ligeia)Nowela, horrorHow to Write A Blackwood ArticleNowela, parodiaWstęp utworu A PredicamentA PredicamentNowela, parodiaRazem z How to Write A Blackwood Article, pierwszy tytuł The Scythe of Time1839Diabeł na wieży (Devil in the Belfry)Nowela, satyraCzłowiek, który się zużył (The Man That Was Used Up)Nowela, satyraZagłada domu Usherów (The Fall of the House of Usher)Nowela, horrorWilliam Wilson (William Wilson)Nowela, horrorDialog Eirosa i Charmiona (The Conversation of Eiros and Charmion)Nowela, science fiction1840Why the Little Frenchman Wears His Hand in a SlingNowela, humorCzłowiek interesu (Business Man)Nowela, humorPierwszy tytuł Peter PendulumCzłowiek tłumu (The Man of the Crowd)Nowela1841Zabójstwo przy Rue Morgue (The Murders in the Rue Morgue)Nowela detektywistycznaW bezdni Maelströmu (A Descent into the Maelström)Nowela, horrorWyspa wróżki Fay (The Island of the Fay)Nowela, fantasyRozmowa Monosa i Uny (The Colloquy of Monos and Una)Nowela, science fictionNie zakładaj się nigdy z diabłem o swą głowę (Never Bet the Devil Your Head)Nowela, satyraPodtytuł A Tale with a MoralEleonoraNowela, romansTrzy niedziele w tygodniu (Three Sundays in a Week)Nowela, humorPierwszy tytuł Succession of Sundays1842Portret owalny (The Oval Portrait)Nowela, horrorPierwszy tytuł Life in DeathMaska Czerwonego Moru (Masque of the Red Death)Nowela detektywistycznaPierwszy tytuł The Mask of the Red DeathWłość arnheimska (The Landscape Garden)Nowela, skeczTajemnica Marii Roget (Mystery of Marie Rogêt)Nowela detektywistycznaPoczątkowo z podtytułem A Sequel to 'The Murders in the Rue MorgueStudnia i wahadło (The Pit and the Pendulum)Nowela, horror1843Serce oskarżycielem (Tell-Tale Heart)Nowela, horrorZłoty żuk (The Gold Bug)NowelaCzarny kot (The Black Cat)Nowela, horrorDiddling Nowela, parodiaPoczątkowo z tytułem Raising the Wind lub Diddling Considered as One of the Exact Sciences1844Łoś (The Elk)NowelaPierwszy tytuł Morning on the WissahicconOkulary (The Spectacles)Nowela, humorOpowieść z Gór Skalistych (A Tale of the Ragged Mountains)Nowela, science fictionPrzedwczesny pogrzeb (Premature Burial)Nowela, horrorRewelacje mesmeryczne (Mesmeric Revelation)Nowela, science fictionPodłużna skrzynia (The Oblong Box)Nowela, horrorThe Angel of the OddNowela, humorZ podtytułem An ExtravaganzaTyś nim jest (Thou Art the Man)Nowela detektywistyczna, satyraThe Literary Life of Thingum BobNowela, humorSkradziony list (The Purloined Letter)Nowela detektywistyczna1845Tysiączna i druga opowieść Szeherezady (The Thousand-and-Second Tale of Scheherazade)Nowela, humorPogawędka z mumią (Some Words With a Mummy)Nowela, satyraPotęga słowa (The Power of Words)Nowela, science fictionDuch Przekory (The Imp of the Perverse)Nowela, horrorSystem doktora Smoły i profesora Pierza (The System of Doctor Tarr and Professor Fether)Nowela, humorPrawdziwy opis wypadku z panem Waldemarem (The Facts in The Case of M. Waldemar)Nowela, horror, science fiction, żart literackiPoczątkowo z tytułem The Facts of M. Valdemar's Case1846Sfinks (The Sphinx) Nowela, satyraBeczka Amontillado (The Cask of Amontillado)Nowela, horror1847Artysta pejzażu (The Domain of Arnheim)Nowela, skecz1849Mellonta TautaNowela, science fiction, żart literackiŻabi Skoczek (Hop-Frog)Nowela, horrorZ podtytułem Or, The Eight Chained Ourang-OutangVon Kempelen i jego wynalazek (Von Kempelen and His Discovery)Nowela, żart literackiX-ing a ParagrabNowela, humorLandor's CottageNowela, skeczPoczątkowo z tytułem Landor's Cottage: A Pendant to 'The Domain of Arnheim
Inne prace thumb|Tamerlane i inne poezje Powieści Przygody Artura Gordona Pyma (Narrative of Arthur Gordon Pym) Dziennik Juliusa Rodmana (The Journal of Julius Rodman- powieść nieukończona, opublikowana w 6 częściach na łamach Burton's Gentleman's Magazine. Pierwsze polskie wydanie w roku 2024.
Eseje Maelzel's Chess Player The Philosophy of Furniture A Few Words on Secret Writing Morning on the Wissahiccon Filozofia kompozycji (The Philosophy of Composition) Eureka: A Prose Poem The Rationale of Verse Zasady poezji (The Poetic Principle)
Sztuki Politian
Inne The Conchologist's First Book Bujda Balonowa (The Balloon-Hoax) The Light-House
Zbiory Tamerlane i inne poezje (Tamerlane and Other Poems, 1827) Al Aaraaf, Tamerlane and Minor Poems (1829) Poems (1831) Opowieści groteskowo-arabeskowe (Tales of the Grotesque and Arabesque) Opowiadania (Tales, 1845) (recenzja: Fantastyka 2/84, s. 52-53) Kruk i inne poezje (The Raven and Other Poems, 1845)
Zobacz też 100 najlepszych książek Norweskiego Klubu Książki
Przypisy
Bibliografia Foye (editor) (1980). The Unknown Poe: An Anthology of Fugitive Writings by Edgar Allan Poe. San Francisco: City Lights. .
Meyers, Jeffrey (1992). Edgar Allan Poe: His Life and Legacy. New York: Cooper Square Press. .
Silverman, Kenneth (1991). Edgar A. Poe: Mournful and Never-ending Remembrance. New York: Harper Perennial. . Sova, Dawn B. (2001). Edgar Allan Poe: A to Z. New York: Checkmark Books. .
! Edgar Allan Poe