Arnold Rüütel (ur. 10 maja 1928 w Laimjali, zm. 31 grudnia 2024) – estoński polityk, agronom i nauczyciel akademicki, parlamentarzysta, prezydent Estonii w latach 2001–2006.

Życiorys Ukończył szkołę rolniczą w Jänedzie, od 1949 pracował w wydziale rolnictwa powiatu Saaremaa. W latach 1955–1957 był nauczycielem w instytucie maszyn rolniczych w Dorpacie. W 1964 został absolwentem wydziału nauk rolnych Estońskiej Akademii Rolniczej. W 1969 objął stanowisko rektora tej uczelni, funkcję tę pełnił przez osiem lat. W 1972 uzyskał stopień kandydata nauk rolnych.

Działał w Komunistycznej Partii Estonii i KPZR, od 1977 pełnił funkcje w aparacie państwowym. W 1983 wyznaczony został na przewodniczącego Prezydium Rady Najwyższej Estońskiej SRR. W marcu 1990, gdy kraj ogłosił suwerenność, urząd ten zamieniono na przewodniczącego Rady Najwyższej Estonii. Na stanowisku tym pozostawał do 1992.

W latach 90. kontynuował pracę naukową, w 1991 obronił doktorat. Pracował w Estońskiej Akademii Rolniczej, wykładał także na Bentley University i na Uniwersytecie Helsińskim. Arnold Rüütel był pomysłodawcą utworzenia związku, który skupiałby Litwę, Łotwę i Estonię (zrealizowano tę koncepcję w formie Rady Bałtyckiej).

5 października 1992 przegrał wybory prezydenckie z kandydatem sił niepodległościowych Lennartem Merim. Od 1994 do 2000 był przewodniczącym stworzonego przez siebie Estońskiego Związku Ludowego. W 1995 wybrano go w skład Riigikogu, którego został wiceprzewodniczącym. 21 września 2001 wybrano go na urząd prezydenta, w ostatniej rundzie głosowania pokonał Toomasa Saviego. Opowiadał się za wejściem Estonii do Unii Europejskiej oraz za udziałem jego kraju w NATO. 23 września 2006 ubiegał się o reelekcję, przegrał jednak z Toomasem Hendrikiem Ilvesem.

Był żonaty z Ingrid Rüütel, z którą miał dwie córki.

Odznaczenia i wyróżnienia Odznaczenia estońskie Łańcuch Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej (2001) Łańcuch Orderu Herbu Państwowego (2008)

Odznaczenia zagraniczne Medal Pamiątkowy 13 Stycznia (Litwa, 1992) Łańcuch Krzyża Wielkiego Orderu Białej Róży Finlandii (Finlandia, 2001) Order Orła Białego (Polska, 2002)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 marca 2002 r. o nadaniu orderu (). Krzyż Wielki Orderu Świętego Olafa (Norwegia, 2002) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (Węgry, 2002) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Adolfa Nassauskiego (Luksemburg, 2003) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia, 2003) Narodowy Order Zasługi I klasy (Malta, 2003) Łańcuch Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia, 2003) Krzyż Wielki Orderu Stara Płanina (Bułgaria, 2003) Krzyż Wielki Orderu Makariosa III (Cypr, 2004) Krzyż Wielki Orderu Sokoła Islandzkiego (Islandia, 2004) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem (Włochy, 2004) Wielki Krzyż ze Złotym Łańcuchem Orderu Witolda Wielkiego (Litwa, 2004) Order Podwójnego Białego Krzyża I klasy (Słowacja, 2005) Krzyż Wielki Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 2005) Wielki Łańcuch Orderu św. Jakuba od Miecza (Portugalia, 2006)

Odznaczenia niepaństwowe Medal Rady Bałtyckiej (Rada Bałtycka, 2002) Krzyż Ligi Obrony I klasy (Kaitseliit, 2003) Order Świętego Sergiusza Radoneżskiego (Rosyjski Kościół Prawosławny, 2003)

Wyróżnienia Doktor honoris causa: Bentley University (1991), Estońskiego Uniwersytetu Przyrodniczego (1991), Uniwersytetu Helsińskiego (2002), Narodowego Uniwersytetu Biozasobów i Zarządzania Naturą Ukrainy (2002), Uniwersytetu w Neapolu (2002), Uniwersytetu Świętego Stefana (2004), Eurasian National University (2004), Państwowego Uniwersytetu w Erywaniu (2004), Łotewskiego Uniwersytetu Nauk Biologicznych i Technologii (2005) Honorowe obywatelstwo: Tartu (2009), Kuressaare (2015)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Prezydenci Estonii Kategoria:Absolwenci Estońskiego Uniwersytetu Przyrodniczego Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej Estońskiej SRR Kategoria:Doktorzy honoris causa na Ukrainie Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni na Łotwie Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni na Węgrzech Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Armenii Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Estonii Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Finlandii Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni we Włoszech Kategoria:Estońscy naukowcy Kategoria:Honorowi obywatele Tartu Kategoria:Ludzie związani z Łotewskim Uniwersytetem Rolniczym w Jełgawie Kategoria:Ludzie związani z Uniwersytetem Helsińskim Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Estonii Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Finlandii Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Odznaczeni cypryjskimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Ligi Obrony Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym 13 Stycznia Kategoria:Odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Odznaczeni Orderem Herbu Państwowego Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Ziemi Maryjnej Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Podwójnego Białego Krzyża Kategoria:Odznaczeni Orderem Sokoła Islandzkiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Stara Płanina Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Olafa Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Sergiusza Radoneżskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Adolfa Nassauskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Odznaczeni Wielkim Krzyżem ze Złotym Łańcuchem Orderu Witolda Wielkiego Kategoria:Odznaczeni Wielkim Łańcuchem Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Kategoria:Politycy Estońskiego Związku Ludowego Kategoria:Politycy KPZR Kategoria:Posłowie do Riigikogu Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2024