Wydarzenia w Polsce

1 stycznia – ukazem cara Aleksandra II Romanowa ustanowiono Medal „Za uśmierzenie buntu polskiego”. 17 lutego – powstańcy styczniowi Emanuel Szafarczyk i Aleksander Waszkowski zostali powieszeni publicznie na stokach Cytadeli. 17 marca – rozpoczęto budowę mostu łyżwowego na Wiśle we Włocławku. 23 maja – w Sokołowie Podlaskim dokonano egzekucji księdza Stanisława Brzóski, generała, naczelnego kapelana wojsk powstańczych, ostatniego dowódcy powstania styczniowego. 5 lipca – w Warszawie ukazało się pierwsze wydanie tygodnika Kłosy. 10 lipca – założono Ogród Zoologiczny we Wrocławiu. 11 września – Katowice otrzymały prawa miejskie. 28 września – w Warszawie odbyła się prapremiera Strasznego dworu Stanisława Moniuszki zakończona wielką manifestacją patriotyczną. 18 listopada – rozpoczęła działalność Kolej Fabryczno-Łódzka.

Dekret cesarza o amnestii dla więźniów politycznych, co umożliwiło powrót do Krakowa wielu przetrzymywanych w więzieniach austriackich. Zbudowano drogę bitą Wicko-Rybieńko.

Wydarzenia na świecie

31 stycznia – Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych przyjęła 13. poprawkę do konstytucji, znoszącą niewolnictwo (weszła w życie po jej ratyfikacji przez trzy czwarte stanów, 6 grudnia 1865). 7 lutego – wojna secesyjna: zwycięstwo unionistów w bitwie nad Hatcher’s Run. 8 lutego – prekursor genetyki Gregor Mendel, podczas posiedzenia lokalnego towarzystwa naukowego w Brnie, zaprezentował sformułowane przez siebie reguły przekazywania cech dziedzicznych. 13 marca – wojna secesyjna: ogłoszono niezrealizowany do końca pobór 300 tysięcy Afroamerykanów do Armii Stanów Skonfederowanych. 16 marca – wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Averasborough. 18 marca – paragwajski dyktator Francisco Solano López wypowiedział wojnę Argentynie. 19 marca – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Bentonville. 21 marca – wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Bentonville. 25 marca – Pedro Antonio Pimentel został prezydentem Dominikany. 2 kwietnia – wojna secesyjna: zwycięstwa Unionistów w III bitwie pod Petersburgiem i bitwie pod Selmą. 3 kwietnia – wojna secesyjna: wojska Unii zdobyły Richmond w Wirginii, stolicę Skonfederowanych Stanów Ameryki. 6 kwietnia – powstał niemiecki koncern chemiczny BASF. 8 kwietnia – wojna secesyjna: wygrana wojsk Unii w bitwie pod Appomattox Station. 9 kwietnia – wojna secesyjna: gen. Robert E. Lee podpisał w Appomattox kapitulację wojsk konfederatów, co uważane jest za zakończenie wojny. 12 kwietnia – wojna secesyjna: wojska Unii zdobyły port i miasto Mobile w Alabamie. 13 kwietnia – wojna secesyjna: wojska Unii zajęły stolicę Karoliny Północnej Raleigh. 14 kwietnia: w Teatrze Forda w Waszyngtonie prezydent USA Abraham Lincoln został postrzelony w głowę przez aktora Johna Wilkesa Bootha, w wyniku czego zmarł następnego dnia w szpitalu. zmarł na skutek przepicia prezydent Gwatemali Rafael Carrera. P.o. prezydenta został Pedro de Aycinena. 15 kwietnia – wiceprezydent Andrew Johnson zastąpił zmarłego Abrahama Lincolna na stanowisku prezydenta USA. 25 kwietnia – prezydent Peru Juan Antonio Pezet został odsunięty na 2 miesiące od władzy w wyniku rebelii pod wodzą płk Mariano Ignacio Prado. 26 kwietnia Annibale de Gasparis odkrył planetoidę Beatrix. wojna secesyjna: konfederacka armia Josepha Johnstona skapitulowała pod Durnham w stanie Karolina Południowa. zabójca prezydenta Abrahama Lincolna, John Wilkes Booth, zginął na oblężonej farmie w Wirginii w strzelaninie ze ścigającym go oddziałem kawalerii. 27 kwietnia – na Missisipi zatonął statek SS Sultana. Zginęło od 1200 do 1700 osób. 1 maja – wojna paragwajska: Brazylia, Argentyna i Urugwaj zawarły sojusz w celu obalenia paragwajskiego dyktatora Francisco Solano Lópeza. 2 maja – w Abbeville w Karolinie Południowej odbyło się ostatnie posiedzenie gabinetu prezydenta Skonfederowanych Stanów Ameryki Jeffersona Davisa. 10 maja – jedyny prezydent Skonfederowanych Stanów Ameryki Jefferson Davis został schwytany w Georgii przez żołnierzy Unii. 16 maja – w hiszpańskim wojsku zniesiono wymóg „czystości krwi”. 17 maja – w Paryżu założono Międzynarodowy Związek Telegraficzny (obecnie Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny). 25 maja – około 300 osób zginęło w wybuchu składu amunicji w mieście Mobile (Alabama). 10 czerwca – w Monachium odbyła się premiera opery Tristan i Izolda Richarda Wagnera. 11 czerwca – wojna paragwajska: zwycięstwo floty brazylijskiej nad paragwajską w bitwie pod Riachuelo na rzece Parana. 29 czerwca – papież Pius IX kanonizował 19 męczenników z Gorkum. 2 lipca – William Booth założył Armię Zbawienia. 4 lipca – opublikowano Alicję w Krainie Czarów. 5 lipca: w Stanach Zjednoczonych powołano Secret Service. w Anglii wprowadzono pierwsze na świecie ograniczenie prędkości (Red Flag Act). Nowe prawo ograniczało prędkość do 3 km/h w mieście i 6 km/h poza nim. Nakładało również obowiązek poprzedzania pojazdu przez człowieka z czerwoną flagą 50 m przed automobilem. 7 lipca – powieszono czterech spiskowców zamieszanych w zabójstwo Abrahama Lincolna. 14 lipca – Edward Whymper wraz z sześcioosobowym zespołem jako pierwsi zdobyli szczyt Matterhorn w Alpach Zachodnich. 19 lipca – założono miasto Lincoln w Argentynie. 21 lipca – Dziki Zachód: Springfield (Missouri) rewolwerowiec Dziki Bill Hickok podczas pierwszego klasycznego pojedynku rewolwerowego zastrzelił Davisa K. Tutta. 28 lipca – walijscy osadnicy założyli miasto Puerto Madryn w Argentynie. 22 sierpnia – Nowojorczyk William Sheppard złożył wniosek o opatentowanie niezwykle przydatnego mydła w płynie. 19 września – Christian Peters odkrył planetoidę Io. 25 września – wybuch wojny Chile i Peru z Hiszpanią 11 września – wystawienie dokumentu nadającego Katowicom (Kattowitz) status miasta. Zarząd miejski wprowadzono 28 grudnia 1866. 10 listopada – w Waszyngtonie został powieszony kapitan Henry Wirz, jeden z dwóch oficerów Armii Konfederacji sądzonych i skazanych na karę śmierci po zakończeniu wojny secesyjnej za zbrodnie wojenne, jakich miał się dopuścić pełniąc obowiązki komendanta obozu jenieckiego Camp Sumter w pobliżu Andersonville w stanie Georgia. 26 listopada – wojna Chile i Peru z Hiszpanią: bitwa morska pod Papudo. 5 grudnia – wojna Chile i Peru z Hiszpanią: Chile i Peru zawarły antyhiszpański sojusz. 6 grudnia – Francja i Monako zawarły unię celną. 10 grudnia – Leopold II Koburg został królem Belgów. 17 grudnia – w Wiedniu odbyła się premiera VIII Symfonii „Niedokończonej” Franza Schuberta. 18 grudnia – weszła w życie XIII poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, znosząca niewolnictwo. 23 grudnia – Belgia, Francja, Szwajcaria i Włochy zawarły Łacińską Unię Monetarną. 24 grudnia – w mieście Pulaski w stanie Tennessee sześciu weteranów armii Południa założyło Ku Klux Klan.

Trwał rosyjski podbój Azji Środkowej. Rosjanie zdobyli Taszkent. W Rosji wprowadzono zakaz drukowania książek i prasy w językach litewskim i białoruskim. Rozpoczynają się wojny Stanów Zjednoczonych z plemionami Siuksów. Władcą Rumunii został ks. Karol Hohenzollern-Sigmaringen. Ustalenie wysokości bramki piłkarskiej na 2,4 metra.

Urodzili się 5 stycznia – Bodo Ebhardt, niemiecki architekt i konserwator zabytków (zm. 1945) 8 stycznia – Alina Bondy-Glassowa, polska malarka, kolekcjonerka sztuki (zm. 1935) 15 stycznia Marceli Godlewski, polski ksiądz katolicki, działacz społeczny (zm. 1945) Sophia Goudstikker, holendersko-niemiecka fotografka, sufrażystka (zm. 1924) 31 stycznia – Henri Desgrange, francuski kolarz szosowy, pomysłodawca i organizator Tour de France (zm. 1940) 6 lutego – Andrew Claude de la Cherois Crommelin, brytyjski astronom (zm. 1939) 12 lutego – Kazimierz Przerwa-Tetmajer, poeta okresu Młodej Polski (zm. 1940) 19 lutego Ferdinand Löwe, austriacki dyrygent, pedagog i pianista (zm. 1925) Sven Hedin, szwedzki geograf, podróżnik (zm. 1952) 3 marca – Gustaw Leyding, polski działacz ludowy na Mazurach (zm. 1948) 7 marca – Martyn Jordan, walijski rugbysta (zm. 1902) 10 marca – Julian Nowak, profesor medycyny, rektor UJ, premier II RP (zm. 1946) 17 marca – Gabriel Narutowicz, pierwszy prezydent niepodległej Polski (zm. 1922) 19 marca – o. Pius Antoni Przeździecki OSPPE, w latach 1931 do 1942 Generał Zakonu św. Pawła Pierwszego Pustelnika (zm. 1942) 20 marca – Wiktor Kulerski, wydawca i założyciel „Gazety Grudziądzkiej” oraz poseł na Sejm RP (zm. 1935) 30 marca – Gwidon Maria Conforti, włoski biskup katolicki, założyciel Związku Misyjnego Księży, święty (zm. 1931) 3 kwietnia – Robert MacMillan, szkocki rugbysta (zm. 1936) 4 kwietnia Zdzisław Lubomirski, książę, prezydent Warszawy, członek Rady Regencyjnej (zm. 1943) Adela Florence Nicolson, brytyjska poetka (zm. 1904) 9 kwietnia – Erich Ludendorff, niemiecki generał i polityk (zm. 1937) 15 kwietnia – Olga Boznańska, polska malarka okresu modernizmu (zm. 1940) 17 kwietnia – Urszula Ledóchowska, polska zakonnica, założycielka urszulanek szarych, święta katolicka (zm. 1939) 21 kwietnia – Stanisław Gall, polski duchowny katolicki, biskup polowy WP, sufragan warszawski (zm. 1942) 26 kwietnia – Akseli Gallen-Kallela, malarz fiński, twórca serii obrazów inspirowanych fińską epopeją narodową Kalevala (zm. 1931) 27 kwietnia – Władysław Garbiński, polski rotmistrz armii rosyjskiej, jeździec, prezydent Kielc (zm. 1908) 28 kwietnia – Piotr Bieńkowski, polski archeolog (zm. 1925) 29 kwietnia – Max Fabiani, słoweńsko-włoski architekt i urbanista (zm. 1962) 1 maja – Erik Lindh, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1914) 2 maja: Frederick Ludwig Hoffman – amerykański statystyk (zm. 1946) Bonaventura Marrani, włoski franciszkanin, generał zakonu (zm. 1947) 3 maja – Michael Berkowitz, żydowski pedagog i pisarz, pionier ruchu syjonistycznego (zm. 1935) 25 maja – Pieter Zeeman, fizyk holenderski (zm. 1943) 29 maja – Piotr Drzewiecki, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1943) 2 czerwca – Hugo Clason, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1935) 5 czerwca – Felicjan Szopski, polski kompozytor i pianista (zm. 1939) 6 czerwca Ernst Krogius, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1955) Wincenty Rapacki, polski aktor, śpiewak (zm. 1943) 13 czerwca – William Butler Yeats, irlandzki poeta, dramaturg i filozof (zm. 1939) 23 czerwca – Hugh Ker, szkocki rugbysta (zm. 1938) 2 lipca – Lily Braun, niemiecka feministyczna pisarka oraz polityczka Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD) (zm. 1916) 14 lipca – Bruno Sogalla, lekarz, radny (zm. 1918) 15 lipca – Alfred Harmsworth, brytyjski dziennikarz i wydawca (zm. 1922) 21 lipca – Edmund Thormählen, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1946) 26 lipca – Philipp Scheidemann, polityk niemiecki (zm. 1939) 1 sierpnia – Adolf Szelążek, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy płocki (zm. 1950) 6 sierpnia Phillips Lee Goldsborough, amerykański polityk, senator ze stanu Maryland (zm. 1946) Daniel Rambaut, irlandzki rugbysta (zm. 1937) 11 sierpnia – Tyburcjusz Arnaiz Munoz, hiszpański duchowny katolicki, błogosławiony (zm. 1926) 12 sierpnia – Josef Deitmer, niemiecki duchowny katolicki, biskup pomocniczy wrocławski (zm. 1929) 20 sierpnia – John Orr, szkocki rugbysta (zm. 1935) 25 sierpnia – Carl August Kronlund, szwedzki curler (zm. 1937) 27 sierpnia – James Breasted, amerykański archeolog, historyk i egiptolog (zm. 1935) 3 września – Konstanty Laszczka, polski rzeźbiarz, malarz i grafik (zm. 1956) 4 września: Maria Karłowska, założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek, błogosławiona katolicka (zm. 1935) Robert Warren, irlandzki rugbysta, sędzia sportowy (zm. 1940) 9 września – Józef Álvarez-Benavides de la Torre, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936) 10 września – Alexander Pohlmann, niemiecki polityk, burmistrz Katowic (zm. 1952) 28 września Amelia Orleańska, królowa Portugalii (zm. 1951)