Wydarzenia w Polsce
1 stycznia – w Krakowie odbyła się prapremiera dramatu Adama Mickiewicza Konfederaci barscy. 2 stycznia – ukazało się pierwsze wydanie „Kuriera Poznańskiego” 16 lutego – zatwierdzono statut Akademii Umiejętności w Krakowie. 26 maja – otwarto dwutorową linię kolejową Inowrocław-Bydgoszcz. 27 października – oddano do użytku dwutorową linię kolejową łączącą Chorzów i Tarnowskie Góry.
Państwo pruskie przejęło nadzór nad szkolnictwem, co zapoczątkowało jego germanizację w zaborze pruskim. Powstało Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy.
Wydarzenia na świecie
12 stycznia – Jan IV został cesarzem Etiopii. 1 marca – USA: utworzono Park Narodowy Yellowstone. 4 marca – Hiszpanie założyli miasto Puerto Princesa na filipińskiej wyspie Palawan. 5 marca – Amerykanin George Westinghouse uzyskał patent na kolejowy hamulec pneumatyczny. 16 marca – w pierwszym w historii meczu finałowym o Puchar Anglii w piłce nożnej Wanderers F.C. pokonali Royal Engineers A.F.C. 1:0. 3 kwietnia – kanadyjski astronom James Craig Watson odkrył planetoidę (119) Althaea. 10 kwietnia – francuski astronom Alphonse Borrelly odkrył planetoidę (120) Lachesis. 13 kwietnia – amerykański lekarz George Huntington opisał po raz pierwszy w czasopiśmie medycznym chorobę nazwaną później pląsawicą Huntingtona. 24 kwietnia – erupcja Wezuwiusza. 18 maja – w Lipsku wyjechały na trasy pierwsze tramwaje konne. 14 czerwca – w Kanadzie zalegalizowano związki zawodowe. 22 czerwca – uruchomiono komunikację tramwajową w Moskwie. 18 lipca – w Wielkiej Brytanii wprowadzono zasadę tajności głosowania w wyborach parlamentarnych. 5 sierpnia – założono Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki. 18 września – Oskar II został królem Szwecji i Norwegii. 30 listopada – piłka nożna: w Glasgow odbył się pierwszy oficjalny mecz międzypaństwowy, w którym Szkocja zremisowała bezbramkowo z Anglią. 4 grudnia: József Szlávy został premierem Węgier. załoga brytyjskiego brygu „Dei Gratia” dostrzegła dryfujący amerykański statek „Mary Celeste”, jak się okazało bez załogi, której nigdy nie odnaleziono.
Założenie Uniwersytetu w Kolozsvárze, dzisiejszego Uniwersytetu Segedyńskiego. Otwarcie linii kolejowej Tbilisi – Poti.
Urodzili się 6 stycznia – Aleksandr Skriabin (ros. Алекса́ндр Никола́евич Скря́бин), rosyjski pianista i kompozytor (zm. 1915) 9 stycznia – Maria Klara Nanetti, włoska misjonarka, męczennica, święta katolicka (zm. 1900) 11 stycznia: Wilfred Baddeley, brytyjski tenisista (zm. 1929) Béla Hajts, słowacki nauczyciel, krajoznawca i działacz turystyczny, autor nazwy „Słowacki Raj” (zm. 1926) 15 stycznia – Henryk Zemanek, polski generał dywizji (zm. 1936) 16 stycznia – Paweł Manna, włoski duchowny katolicki, założyciel Papieskiej Unii Misyjnej, misjonarz, błogosławiony (zm. 1952) 18 stycznia – Edward Komar, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy tarnowski (zm. 1943) 28 stycznia – Andrija Radović, czarnogórski polityk, dwukrotny premier (zm. 1947) 29 stycznia – Helena Sujkowska, polska działaczka socjalistyczna, oświatowa i kobieca, polityk, senator RP, podporucznik, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (zm. 1944) 5 lutego – Wiktoria Niegolewska, polska ziemianka, działaczka narodowa, członkini honorowa Związku Powstańców Śląskich (zm. 1927) 10 lutego – Jan Radtke, pierwszy polski wójt Gdyni (zm. 1958) 12 lutego: Theodoor Hendrik van de Velde, holenderski ginekolog, seksuolog (zm. 1937) Carry Pothuis-Smit, holenderska feministka i polityczka (zm. 1951) 3 marca – Artur Markowicz, polski malarz, litograf pochodzenia żydowskiego (zm. 1934) 5 marca – Ludwik Szczepański, polski literat, publicysta, dziennikarz, poeta (zm. 1954) 6 marca – Agnes Morton, brytyjska tenisistka (zm. 1952) 8 marca – Anna Held, amerykańska aktorka, piosenkarka pochodzenia polskiego (zm. 1918) 10 marca – Henri Arthus, francuski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1962) 17 marca: Bogusław Butrymowicz, polski poeta, tłumacz, historyk literatury (zm. 1965) Louis Muskens, holenderski neurolog (zm. 1937) 19 marca – Zygmunt Marek, polski polityk, wicemarszałek Sejmu (zm. 1931) 31 marca – Aleksandra Kołłontaj (ros. Алекса́ндра Миха́йловна Коллонта́й), rosyjska rewolucjonistka (zm. 1952) 1 kwietnia – Tadeusz Joteyko, polski kompozytor, dyrygent i pedagog (zm. 1932) 3 kwietnia – Arthur Byron, amerykański aktor filmowy i teatralny (zm. 1943) 16 kwietnia – Henryk Galle, polski krytyk i historyk literatury (zm. 1948) 19 kwietnia – Alice Salomon, niemiecka działaczka społeczna, feministka pochodzenia żydowskiego (zm. 1948) 26 kwietnia – Stanisław Haller, polityk i generał Wojska Polskiego (zm. 1940) 28 kwietnia – Adolf Daab, Radny Warszawy, przedsiębiorca budowlany (zm. 1924) 1 maja – Hugo Alfvén, szwedzki kompozytor (zm. 1960) 3 maja – Símun av Skarði, farerski poeta, polityk i nauczyciel (zm. 1942) 10 maja: Marcel Mauss, francuski socjolog i antropolog (zm. 1950) Tom Pearson, walijski sportowiec (zm. 1957) 18 maja: Pasquale Jannaccone, włoski ekonomista, polityk (zm. 1959) Bertrand Russell, brytyjski logik, matematyk, filozof, działacz społeczny, eseista, laureat Nagrody Nobla (zm. 1970) 21 maja: Irmgard Henckel von Donnersmarck, niemiecka arystokratka (zm. 1940) Teffi, rosyjska pisarka, poetka, dramaturg, eseistka, felietonistka (zm. 1952) 28 maja – Marian Smoluchowski, polski fizyk (zm. 1917) 31 maja – Charles Greeley Abbot, amerykański astrofizyk i astronom (zm. 1973) 6 czerwca – Aleksandra Fiodorowna, ostatnia caryca Imperium Rosyjskiego, żona ostatniego cara Rosji Mikołaja II, wnuczka królowej Wiktorii, święta prawosławna (zm. 1918 rozstrzelana z rodziną przez CzeKa) 8 czerwca – Francesco Morano, włoski kardynał (zm. 1968) 12 czerwca – Władysław Kunicki, polski nauczyciel, działacz samorządowy, polityk PPS i właściciel gimnazjum w Lublinie (zm. 1941) 13 czerwca – Jan Szczepanik, polski nauczyciel, wynalazca zwany „polskim Edisonem” (zm. 1926) 15 czerwca – Johanna Gadski, niemiecka śpiewaczka (zm. 1932) 18 czerwca – Anna Kaworek, polska zakonnica, współzałożycielka i pierwsza przełożona zakonu michalitek, czcigodna Służebnica Boża (zm. 1936) 19 czerwca – Jan Bąkowski, polski malarz (zm. 1934) 23 czerwca – Alojzy Orione (Luigi Orione), włoski duchowny katolicki, założyciel zgromadzenia Orionistów, działacz społeczny, święty Kościoła katolickiego (zm. 1940) 5 lipca – Henrik Agersborg, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1942) 8 lipca – Stanisław Srokowski, polski geograf, założyciel i pierwszy dyrektor Instytutu Bałtyckiego (zm. 1950) 12 lipca – Emil Hácha, czeski polityk i prawnik (zm. 1945) 16 lipca – Roald Amundsen, norweski badacz polarny (zm. 1928) 22 lipca – Witold Łaszczyński, polski pisarz (zm. 1949) 3 sierpnia – Haakon VII, król Norwegii (zm. 1957) 6 sierpnia – Serafina Emanuela Justa Fernández Ibero, hiszpańska kapucynka od Świętej Rodziny, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936) 13 sierpnia – Richard Willstätter, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1942) 17 sierpnia – Traian Vuia, rumuński pionier lotnictwa (zm. 1950) 21 sierpnia – Aubrey Beardsley, angielski rysownik, ilustrator (zm. 1898) 26 sierpnia – Joseph Taylor Robinson, amerykański polityk, senator ze stanu Arkansas (zm. 1937) 28 sierpnia – Dominik Maria z Alboraya, hiszpański amigonianin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936) 31 sierpnia – Matylda Krzesińska, rosyjska tancerka pochodzenia polskiego (zm. 1971) 9 września – Josef Stránský, czeski dyrygent, kompozytor i marszand (zm. 1936) 14 września – Mateusz Manterys, polski działacz społeczny, polityk (zm. 1946) 16 września – Kathleen Nunneley, nowozelandzka tenisistka (zm. 1956) 19 września – Key Pittman, amerykański polityk, senator ze stanu Nevada (zm. 1940) 20 września – Walter E. Scott, amerykański hochsztapler (zm. 1954) 21 września – Henry Wilde, główny oficer na RMS Titanic (zm. 1912) 2 października – Władysław Jabłoński, polski architekt, polityk, prezydent Warszawy (zm. 1952) 4 października – Juliusz Tadeusz Tarnawa-Malczewski generał, minister spraw wojskowych w trzecim rządzie Wincentego Witosa (zm. 1940) 12 października – Ralph Vaughan Williams, brytyjski kompozytor (zm. 1958) 13 października – Cezary Szyszko, polski prawnik, działacz społeczny (zm. 1938) 14 października: Reginald Doherty, brytyjski tenisista (zm. 1910) Ole Østervold, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1936) 15 października – Edith Wilson, żona 28. prezydenta USA Thomasa Woodrowa Wilsona (zm. 1961) 18 października – Stanisław Smreczyński (senior), polski entomolog, pedagog (zm. 1954) 23 listopada – Józef Calasanz Marqués, hiszpański salezjanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936) 24 listopada – Lew Michajłow, radziecki działacz partyjny i państwowy (zm. 1928) 5 grudnia – Wincenty Styczyński, polski lekarz, polityk, działacz społeczny na Górnym Śląsku (zm. 1922) 7 grudnia – Johan Huizinga, holenderski filozof i historyk, autor dzieła Jesień Średniowiecza (zm. 1945) 9 grudnia – Thomas W. Hardwick, amerykański polityk, senator ze stanu Georgia (zm. 1944) 25 grudnia – Emanuel Twórz, polski lekarz, działacz narodowy i społeczny (zm. 1955) 28 grudnia – Maria Amandyna Jeuris, belgijska misjonarka, męczennica, święta katolicka (zm. 1900) 29 grudnia – Helena Rolandowa, polska aktorka (zm. 1952) 30 grudnia – William Larned, amerykański tenisista (zm. 1926) data dzienna nieznana: Jakub Major, polski rolnik, społecznik i samorządowiec (zm. 1948)
Zmarli 9 stycznia – Henry W. Halleck, amerykański oficer, naukowiec i prawnik (ur. 1815) 24 stycznia – William Webb Ellis, pastor anglikański, legendarny twórca gry w rugby (ur. 1806) 23 lutego Johann Georg Rainer, spiskoniemiecki działacz turystyczny (ur. 1800) Jakub Ignacy Waga, polski przyrodnik i botanik (ur. 1800) 10 marca – Giuseppe Mazzini, włoski prawnik, dziennikarz, demokrata (ur. 1805) 20 marca – Franciszek od Jezusa, Maryi, Józefa Palau y Quer, hiszpański karmelita, błogosławiony katolicki (ur. 1811) 2 kwietnia – Samuel Morse, amerykański malarz i wynalazca (ur. 1791) 20 kwietnia – Andrej Sládkovič, słowacki poeta romantyczny (ur. 1820) 4 czerwca – Stanisław Moniuszko, polski kompozytor (ur. 1819) 26 czerwca – Sabina Grzegorzewska, polska pamiętnikarka (ur. 1808) 30 czerwca – Cirilo de Alameda y Brea, kardynał, prymas Hiszpanii (ur. 1781) 2 lipca – Aleksandr Hilferding, rosyjski slawista (ur. 1831) 18 lipca – Benito Juárez, meksykański polityk (ur. 1806) 28 lipca – Frederik Kaiser, holenderski astronom (ur. 1808) 3 września – Oskar Flatt, polski krajoznawca, autor pierwszej monografii Łodzi „Opis miasta Łodzi...” z 1853 r. (ur. 1822) 7 września – Antoni Stolpe, polski kompozytor, pianista (ur. 1851) 14 listopada – Maria Merkert, niemiecka zakonnica, założycielka elżbietanek, błogosławiona katolicka (ur. 1817) 2 grudnia – Wincenty Pol, polski poeta i geograf (ur. 1807) 3 grudnia – Paweł Darasz, polski lekarz, działacz niepodległościowy oraz powstaniec listopadowy (ur. 1811) 5 grudnia – Jakub Rarkowski, burmistrz Olsztyna w latach 1836–1865 (ur. 1809) 31 grudnia – Aleksis Kivi, fiński pisarz (ur. 1834)
Święta ruchome Tłusty czwartek: 8 lutego Ostatki: 13 lutego Popielec: 14 lutego Niedziela Palmowa: 24 marca Wielki Czwartek: 28 marca Wielki Piątek: 29 marca Wielka Sobota: 30 marca Wielkanoc: 31 marca Poniedziałek Wielkanocny: 1 kwietnia Wniebowstąpienie Pańskie: 9 maja Zesłanie Ducha Świętego: 19 maja Boże Ciało: 30 maja
Zobacz też
1872 w literaturze 1872 w muzyce 1872 w sztuce
*1872