Zespół Szkół Elektronicznych, Elektrycznych i Mechanicznych im. Jędrzeja Śniadeckiego w Bielsku-Białej – zespół szkół, obejmujący Technikum nr 3 i Szkołę Branżową I stopnia nr 3. Mieści się w Bielsku-Białej, przy ul. Słowackiego 24 na Dolnym Przedmieściu.

Zespół Szkół Elektronicznych, Elektrycznych i Mechanicznych to publiczna szkoła zawodowa z siedzibą w Bielsku-Białej przy ulicy Juliusza Słowackiego 24.

Jest placówką, której korzenie sięgają 1874 roku, kiedy to powstała Państwowa Szkoła Przemysłowa. Budynek, w którym obecnie mieści się ZSEEiM, jest kolebką bielskiego szkolnictwa. Funkcjonowały tu pierwsze szkoły średnie w Bielsku: powstała w 1860 roku Państwowa Wyższa Szkoła Realna, utworzone w 1871 roku Państwowe Gimnazjum Klasyczne oraz Państwowa Szkoła Przemysłowa, która później została przeniesiona do budynku przy ulicy Sixta.

W roku szkolnym 2024/2025 w Technikum oraz w Branżowej Szkole I stopnia kształciło się 1157 uczniów.

Okres monarchii austro-węgierskiej Bogactwa naturalne Śląska oraz szybka industrializacja okręgu bielsko-bialskiego spowodowały zapotrzebowanie na wykwalifikowaną kadrę techniczną. To stało się podstawą decyzji Ministerstwa Oświaty w Wiedniu o założeniu szkoły przemysłowej w Bielsku w latach 1874–1875.

Pierwszym dyrektorem szkoły został Fryderyk Marten. Zgodnie z koncepcją pierwszego dyrektora, Fryderyka Martena, szkoła przemysłowa miała składać się z dwóch działów, poprzedzonych szkołą przygotowawczą: budowlanego i mechaniczno-technicznego. Niestety, ten model nie odpowiadał lokalnym potrzebom, co wymusiło reorganizację w 1880 roku. W jej wyniku zniesiono szkołę przemysłową, a w jej miejsce wprowadzono tak zwane Prowizorium – dwuletnią szkołę mistrzów, która koncentrowała się na kształceniu w zakresie budowy maszyn i przemysłu chemicznego. Zmiany dotyczyły także dyrekcji. W miejsce dyrektora Martensa powołano Jana Stingla (1880-1891), który tchnął w szkołę nowe idee. Efektem ogromnego zaangażowania dyrektora było dołączenie w 1881 roku do szkoły mistrzów wyższej szkoły z dwoma działami: mechaniczno-technicznym i chemiczno-technicznym.

Od roku 1884 do 1890, frekwencja uczniów w wyższej szkole przemysłowej z 99 wzrosła do 141, w szkole mistrzów z 46 do 80, w ogóle zaś, łącznie z kursami specjalnymi i dokształcającymi z 557 do 1000 uczniów przemysłowejEwa Malcher & Jacek Trzeciak, MECHANIK HISTORIA I WSPÓŁCZESNOSC, Bielsko-Biała 2010, s. 6..

Ostatnia reorganizacja szkoły przed wybuchem I wojny światowej miała miejsce w roku szkolnym 1910/1911. Polegała na likwidacji kierunku chemiczno-technicznego i utworzeniu w jego miejscu kierunku tekstylno-technicznego. I wojna światowa nie spowodowała poważniejszych zaburzeń w funkcjonowaniu szkoły.

Lata 1918–1939 Rok 1918 był przełomowy. Przemiany polityczne na świecie, takie jak rozpad Monarchii Austro-Węgierskiej, klęska Niemiec i chaos rewolucyjny w Rosji, w połączeniu z determinacją Polaków do samostanowienia, doprowadziły do odrodzenia polskiej państwowości.

Komisja Szkolna Księstwa Cieszyńskiego, która od grudnia 1918 roku nadzorowała miejscowe szkolnictwo, po uzyskaniu zgody władz centralnych w Warszawie, wydała 18 lipca 1919 roku rozporządzenie o otwarciu polskich klas z dniem 1 września 1919 roku.

Po licznych zmianach kadrowych ostatecznym dyrektorem szkoły przemysłowej został Ludwik Żarnowski, obejmując swoje urzędowanie w listopadzie 1922 roku.

Wysoki poziom kształcenia, w połączeniu z ogromnym zapotrzebowaniem na kadrę techniczną i nakładami inwestycyjnymi realizowanymi przez Śląski Urząd Wojewódzki, przełożył się na dynamiczny rozwój szkoły, co odzwierciedlają dane z 1932 roku.

W okresie rządów polskich od r. 1918 aż do chwili obecnej rozrasta się zakład w tempie bardzo szybkim, powstają nowe wydziały i szkoły mistrzów, liczba uczniów na dziennej szkole przekracza 550-ciu uczniów a poza tym powstają liczne kursy specjalne i szkoły dokształcające dla różnych gałęzi przemysłu.

Obecny stan organizacyjny szkoły przedstawia się następująco:

4 letni wydział mechaniczny 4 letni wydział włókienniczy 3 letni wydział chemiczno-farbiarski 2 letnia szkoła mistrzów maszynowych 2 letnia szkoła mistrzów elektrotechnicznych 3 letnia (3 kursy zimowe) szkoła mistrzów budowlanych 3 letnia szkoła dokształcająca dla przemysłu metalowego, dla przemysłu elektrotechnicznego, dla przemysłu włókienniczego

Kursa specjalne zimowe dla maszynistów i palaczy, dla stolarzy, dla elektromonterów, dla tkaczy, dla cieśli i murarzy. Na wydziałach kształci się przyszłych techników, na szkołach mistrzów przyszłych majstrów dla różnych gałęzi przemysłu.

W szkole dokształca się młodocianych pracowników przemysłowych do lat 18-stu, zaś kursa specjalne służą dokształcaniu czeladników względnie starszych pracowników przemysłowychEwa Malcher & Jacek Trzeciak, MECHANIK HISTORIA I WSPÓŁCZESNOSC, Bielsko-Biała 2010, s. 10..

Rozwój ten został przerwany przez wybuch II wojny światowej.

Lata 1945–1950 Organizacja nauki na terenie Bielska i Białej rozpoczęła się już w początkach 1945 roku. Wówczas w budynku przy ulicy Słowackiego mieścił się Państwowy Instytut Robót Ręcznych.

Fundamentalne zmiany nastąpiły jednak dopiero w 1950 roku, kiedy to w wyniku decyzji o likwidacji Państwowej Szkoły Przemysłowej z jej dwóch wydziałów – mechanicznego i elektrycznego – utworzono Technikum Mechaniczno-Elektryczne z siedzibą przy ulicy Słowackiego 24. To właśnie dzięki temu na mapie Bielska pojawił się popularny „Mechanik”.

Lata 1950–1972 Uroczyste rozpoczęcie pierwszego roku szkolnego w Państwowym Technikum Mechaniczno-Elektrycznym w Bielsku-Białej miało miejsce 1 września 1950 roku.

Liczba młodzieży w dniu 1.IX.1950 r. wynosiła 1948 uczniów, w tym 28 dziewcząt, mieszczących się w 46 oddziałach. Nauka, mimo poważnej pojemności budynku, musiała odbywać się na dwie zmiany, a to od 8-14 i od 14-20. Grono profesorskie wraz z nauczycielami zawodu liczyło 118 osóbEwa Malcher & Jacek Trzeciak, MECHANIK HISTORIA I WSPÓŁCZESNOSC, Bielsko-Biała 2010, s. 15..

Lata 1972–1997 1 września 1972 roku wskutek reorganizacji szkoła zmieniła nazwę na Zespół Szkół Zawodowych nr 3. Placówka kształciła młodzież oraz dorosłych w systemie dziennym i zaocznym.

W 1974 roku z ZSZ nr 3 wyłączono szkoły dla pracujących, tworząc Ośrodek Kształcenia Ustawicznego, przekształcony w 1976 roku w Centrum Kształcenia Ustawicznego, którego dyrektorem został Jan Dzida. Dzięki jego staraniom CKU przekształciło się, w 1993 roku, w Zespół Szkół Zawodowych nr 4.Ewa Malcher & Jacek Trzeciak, MECHANIK HISTORIA I WSPÓŁCZESNOSC, Bielsko-Biała 2010, s. 20.

Współczesność Rok 1997 stanowi niezwykle ważną datę w historii szkoły – doszło wówczas do połączenia Zespołu Szkół nr 3 i 4, tworząc obecny Zespół Szkół Elektronicznych, Elektrycznych i Mechanicznych. Funkcję dyrektora placówki, aż do roku 2008, pełnił zasłużony mgr Jan Dzida.

1 września 2008 roku na stanowisko dyrektora ZSEEiM powołano mgr inż. Jacka Zielińskiego, którego praca stanowi istotny wkład w historię szkoły, a jednocześnie skutecznie dostosowuje placówkę do dynamicznie zmieniających się potrzeb rynku pracy. Potwierdzają to wysokie pozycje szkoły w niezależnych rankingach, współpraca międzynarodowa, pozytywne opinie lokalnych pracodawców, a przede wszystkim duże zainteresowanie młodzieży nauką w popularnym „Mechaniku”.

Ostatnia reorganizacja miała miejsce w 2012 roku i polegała na likwidacji Zespołu Szkół Elektronicznych z siedzibą przy ulicy Lompy 8 oraz przeniesieniu jego zasobów do ZSEEiM.

Obecnie szkoła kształci w następujących zawodach:

Technik Elektryk Technik Elektronik Technik Informatyk Technik Mechanik Technik Mechatronik Technik Programista Elektryk – Branżowa Szkoła I Stopnia (3-letnia)

Budynek Dynamiczny rozwój szkoły spowodował problemy lokalowe, których rozwiązaniem była budowa gmachu mogącego pomieścić całą szkołę wraz z jej oddziałami. Budynek zaprojektował architekt Emanuel Rost senior, a jego budowa przypadła na lata 1873–1883. Cytując Jacka Trzeciaka i Ewę Malcher, autorów książki „Mechanik. Historia i Współczesność”:

„Ogromny budynek szkolny nieodparcie przypomina, swoją trójskrzydłową bryłą, pałac. W architekturze jest to okres tak zwane go dojrzałego historyzmu. A historyzm to kierunek w architekturze i sztukach plastycznych końca XIX i początku XX w., którego cechą było naśladowanie wielkich stylów epok minionych, wynikające z szacunku dla przeszłości i, dążenie do okazałości i wyrażanie poglądu, że architektura ma wskazywać określone treści. Historyzm w CK Austrii miał sławić wielkość i nienaruszalność dynastii Habsburskiej”Ewa Malcher & Jacek Trzeciak, MECHANIK HISTORIA I WSPÓŁCZESNOSC, Bielsko-Biała 2010, s. 29..

Emanuel Rost w swoim projekcie zastosował wiele cech charakterystycznych dla stylu neorenesansowego, widocznych w fasadzie budynku. Poszczególne kondygnacje oddzielają gzymsy, pełniące również funkcje dekoracyjne. Neorenesansowy charakter ma również wystrój wewnętrzny budynku. Odwołując się do książki „Mechanik. Historia i Współczesność” autorstwa Ewy Malcher i Jacka Trzeciaka, czytamy:

„Na parterze znajduje się reprezentacyjny, trójnawowy hall. Jego charakterystycznym zdobieniem są kamienne kolumny w porządku toskańskim, na których wsparte jest sklepienie żaglaste. Ściany boczne harmonijnie podzielono pilastrami, dzięki czemu całość sprawia wrażenie dostojeństwa i powagi miejsca. Z hallu na wyższe kondygnacje prowadzi reprezentacyjna klatka schodowa. Z parteru na pierwsze piętro prowadzą schody o charakterze tunelowym. Najpierw pojedyncze, na półpiętrze przedzielone spocznikiem (podestem) ze sklepieniem żaglastym i trzema oknami, potem przechodzą w podwójne. Znów pojedyncze, ale już otwarte, prowadzą do spocznika przed drugim piętrem. Po dest oświetlają trzy okna i dodatkowo trzy nadświetla (małe prostokątne okna), umieszczone w arkadowo zwieńczonych pilastrach”Ewa Malcher & Jacek Trzeciak, MECHANIK HISTORIA I WSPÓŁCZESNOSC, Bielsko-Biała 2010, s. 31..

Budynek posiada również dwie klatki schodowe, znajdujące się w jego skrzydłach, przy bocznych wejściach. W zgodzie z założeniami neorenesansowymi budynek otoczono zielenią.

W latach 1890–1891 na potrzeby Szkoły została wzniesiona hala gimnastyczna jej neorenesansowa bryła harmonijne współgra z budynkiem szkoły.

Patroni W historii szkoły zapisało się dwóch patronów. Pierwszym z nich był Paweł Finder, polski działacz komunistyczny, narzucony przez ówczesne władze. W wyniku transformacji ustrojowej, 22 maja 1990 roku, decyzją Urzędu Wojewódzkiego imię patrona szkoły zostało anulowane.

11 maja 1999 roku ZSEEiM otrzymał imię Jędrzeja Śniadeckiego, jednego z najwybitniejszych polskich uczonych epoki Oświecenia. 10 marca 2000 roku odbyła się uroczystość nadania imienia i wręczenia sztandaru szkoły.

Honorowe krwiodawstwo w ZSEEiM Szkoła od lat aktywnie propaguje honorowe krwiodawstwo. Poprzez organizowanie prelekcji, spotkań z honorowymi dawcami krwi oraz wyjść do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, młodzież jest zaznajamiana z ideą honorowego oddawania krwi i przygotowywana do podjęcia świadomej decyzji o zostaniu dawcą.

Współpracując z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Katowicach, szkoła jest również organizatorem akcji krwiodawstwa na terenie placówki. Od 23 lat na terenie szkoły regularnie pojawiają się krwiobusy (mobilne punkty poboru krwi), umożliwiając młodzieży oddawanie krwi i pomaganie w ratowaniu życia.

Dzięki ofiarności, ogromnemu poczuciu odpowiedzialności społecznej i empatii młodzieży ZSEEiM, łącznie oddano już blisko 600 litrów krwi. Wyżej wymienione akcje cieszą się niezmiennie dużą popularnością zarówno wśród młodzieży, jak i społeczności szkolnej ZSEEiM.

Turystyka Szkoła aktywnie wspiera turystyczne zainteresowania młodzieży. W ZSEEiM prężnie działa Szkolne Koło Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego „Górski Azymut” im. Andrzeja Zawady.