Huta Pieniacka () – wieś, obecnie nieistniejąca, zlokalizowana na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie brodzkim, a od 1919 r. do 1945 r.Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (). w Polsce, od grudnia 1920 r. w województwie tarnopolskim, powiecie brodzkim, gminie Pieniaki (w odległości 5 km na północny zachód od Pieniak). W styczniu 1944 r. zamieszkiwana przez około 1200 osób.
Historia Utworzenie wsi wiąże się z włączeniem Galicji do Arcyksięstwa Austriackiego i kolonizacją pogranicza, której dokonał rząd Marii Teresy Habsburg. Pierwsze pisemne wzmianki o osadzie – usytuowanej wśród lasów bukowych, w górnym biegu Grzbietu Woroniackiego, na północnym skraju Wyżyny Podolskiej – pochodzą z XVIII w. (metryka józefińska z 1786 r. odnotowuje, że Huta Pieniacka to „nowo zasiedlona wieś”). Założyli ją mieszkańcy wsi Pieniaki jako miejsce produkcji szkła, z czasem pojawili się w niej przedstawiciele innych profesji. W 1875 r. we wsi znajdowała się jedyna huta szkła na obszarze powiatu brodzkiego. W 1931 r. we wsi było 172 gospodarstw domowych, zamieszkiwanych przez 760 osób.
W latach 1927–1939 majątek leśny w Hucie Pieniackiej posiadał profesor prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza i działacz endecki Edward Dubanowicz, wywłaszczony w 1939 r. przez NKWD a w 1940 r. deportowany do Kazachstanu.
W styczniu i lutym 1944 r. we wsi stacjonowali partyzanci sowieccy pod dowództwem płk. NKWD Dmitrija MiedwiediewaD. Miedwiediew: Silnyje duchom. Kijów, 1981. wersja elektroniczna .
28 lutego 1944 ściągnięte przeciw partyzantom radzieckim siły 4. Pułku Policji Schutzstaffel (SS), złożonego z ukraińskich ochotników nieprzyjętych do 14. Dywizji Grenadierów SS (SS-Galizien) pod dowództwem niemieckim, przy udziale oddziału Ukraińskiej Powstańczej Armii i oddziału paramilitarnego ukraińskich nacjonalistów pod dowództwem Włodzimierza Czerniawskiego, wymordowały polskich mieszkańców Huty Pieniackiej w odwecie za śmierć dwóch ukraińskich żołnierzy SS-Galizien w potyczce z miejscowym oddziałem samoobrony.
Od 2019 r. Instytut Pamięci Narodowej wnioskował do strony ukraińskiej o zgodę na przeprowadzenie prac poszukiwawczych miejsca pochowania ofiar masakry z 1944 r. Władze ukraińskie wydały zgodę na prace w grudniu 2025 r. Prace rozpoczęły się 8 czerwca 2026 r.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Opuszczone wsie w obwodzie lwowskim Kategoria:Rejon brodzki