XXI wiek – obecny wiek naszej ery, pierwszy wiek trzeciego tysiąclecia według kalendarza gregoriańskiego. XXI wiek rozpoczął się 1 stycznia 2001 roku (wbrew częstemu mniemaniu i uroczystej oprawie nadejścia roku 2000) i zakończy się 31 grudnia 2100 roku.
Według periodyzacji stosowanej w pracach historycznych, XXI wiek niekoniecznie rozpoczął się w 2001 roku. Ze względu na przemiany w różnych dziedzinach życia za datę graniczną uznaje się częściej 1989 lub 1991 rok. W niektórych najnowszych opracowaniach za początek nowego wieku (lub nawet epoki) uznaje się też niekiedy 11 września 2001 roku. Wspomniane daty są na razie propozycjami i nie przeniknęły jeszcze na stałe do ogólnie przyjętej periodyzacji historiiKamil Janicki, Bolączki periodyzacji, Histmag.org, 2008-08-02..
Ważniejsze wydarzenia I dekada
2001 15 stycznia: Powstanie Wikipedii. 23 marca: Spalenie stacji orbitalnej Mir w atmosferze ziemskiej. 1 kwietnia: Pierwszy nowożytny kraj, Holandia, zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci. 28 kwietnia: Lot Dennisa Tito na MSK za 20 mln $, pierwszy turystyczny lot w kosmos. 11 września: Zamachy terrorystyczne na World Trade Center i Pentagon (2973 ofiary). 7 października: Rozpoczęcie wojny w Afganistanie przez NATO w celu obalenia rządów Talibów. 26 października: Uchwalenie ustawy Patriot Act w Stanach Zjednoczonych. 12 listopada: Katastrofa lotu American Airlines 587 w Nowym Jorku (265 ofiar).
2002 1 stycznia: Wprowadzenie waluty euro do obiegu w 11 państwach Unii Europejskiej (w Austrii, Belgii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Luksemburgu, Niemczech, Portugalii, i Włoszech) oraz w 3 innych państwach (w Monako, San Marino i Watykanie). 30 stycznia: Powrót sondy 2001 Mars Odyssey na orbitę Marsa. 20 maja: Uzyskanie niepodległości przez Timor Wschodni. 9 lipca: Powołanie Unii Afrykańskiej. 12 października: Zamach terrorystyczny na Bali (202 ofiary). 23-26 października: Atak na moskiewski teatr na Dubrowce (173 ofiary). 10 września: Wstąpienie Szwajcarii do ONZ.
2003 1 lutego: Katastrofa promu Columbia (7 ofiar). Wejście w życie traktatu nicejskiego. 4 lutego: Koniec Jugosławii – stworzenie luźnego związku dwóch republik przez Serbię i Czarnogórę. 20 marca: Rozpoczęcie drugiej wojny w Zatoce Perskiej przez Stany Zjednoczone. 22 marca: Bombardowanie Bagdadu przez siły ONZ. 29 marca: Początek epidemii SARS na Dalekim Wschodzie (774 ofiary). 9 kwietnia: Obalenie rządów Saddama Husajna, zajęcie Bagdadu przez wojska amerykańskie. sierpień: Upały w zachodniej Europie (52 000 ofiar). 15 października: Pierwszy chiński załogowy lot kosmiczny – Shenzhou 5. 21 października: Odkrycie Eris – największej znanej planety karłowatej. 22 października: Ostatni lot naddźwiękowego samolotu Concorde. 26 grudnia: Trzęsienie ziemi w irańskim mieście Bam (magnituda 6,6; 26271 ofiar).
2004 4 stycznia: Lądowanie sondy Mars Exploration Rover na Marsie. 4 lutego: W Uniwersytecie Harvardu Mark Zuckerberg uruchomił Facebooka, który jest dzisiaj jednym z największych serwisów społecznościowych na świecie. 26 lutego: Katastrofa lotnicza nad Bośnią i Hercegowiną, w której zginął prezydent Macedonii Boris Trajkowski (9 ofiar). 11 marca: Zamachy na pociągi w Madrycie (191 ofiar). 1 maja: Dołączenie Polski, Czech, Słowenii, Słowacji, Węgier, Litwy, Łotwy, Estonii, Cypru i Malty do Unii Europejskiej. 9 maja: Śmierć Achmata Kadyrowa w wyniku zamachu dokonanego przez czeczeńskich separatystów. 1-3 września: Atak na szkołę w Biesłanie. 29 października: Podpisanie Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy, który nie został ratyfikowany przez wszystkie państwa UE. 22 listopada: Wybuch pomarańczowej rewolucji na Ukrainie, przejęcie władzy przez opozycję. 26 grudnia: Trzęsienie ziemi na Oceanie Indyjskim (magnituda 9,1; 230 000 ofiar).
2005 14 stycznia: Lądowanie sondy Cassini-Huygens na powierzchni Tytana. 14 lutego: Założenie serwisu YouTube. 16 lutego: Wejście w życie Protokołu z Kioto. 2 kwietnia: Śmierć papieża Jana Pawła II. 19 kwietnia: Wybór Josepha Ratzingera na papieża. 4 lipca: Osiągnięcie komety Tempel 1 przez sondę Deep Impact. 7 lipca: Zamachy na metro w Londynie (56 ofiar). 28 sierpnia: Huragan Katrina (1836 ofiar). 7 listopada: Przeniesienie stolicy Mjanmy z Rangunu do Naypyidaw. 22 listopada: Angela Merkel została pierwszą kobietą na stanowisku Kanclerza Niemiec.
2006 19 stycznia: Rozpoczęcie misji przez sondę New Horizons. 10 marca: Wejście sondy Mars Reconnaissance Orbiter na orbitę Marsa. 11 kwietnia: Dołączenie Iranu do „państw atomowych na świecie”. 3 czerwca: Uzyskanie niepodległości przez Czarnogórę i jej wejście do ONZ. 12 lipca-14 sierpnia: II wojna libańska pomiędzy Izraelem a Hezbollahem. 24 sierpnia: Zdegradowanie Plutona do rangi planety karłowatej przez IAU. 9 października: Pierwszy udany północnokoreański test nuklearny. 23 listopada: Otrucie Aleksandra Litwinienko. 21 grudnia: Początek Wojny w Somalii pomiędzy islamistami z Unii Trybunałów Islamskich a Somalią wspieraną przez Etiopię. 30 grudnia: Stracenie Saddama Husajna.
2007 1 stycznia: Dołączenie Rumunii i Bułgarii do Unii Europejskiej. Przyjęcie euro przez Słowenię. lipiec: Początek kryzysu finansowego. 13 grudnia: Podpisanie traktatu lizbońskiego.
2008 1 stycznia: Przyjęcie euro przez Cypr i Maltę. 17 lutego: Ogłoszenie niepodległości przez Kosowo. 10 marca: Zamieszki na tle politycznym w Tybecie. 12 maja: Trzęsienie ziemi w prowincji Syczuan w Chinach (magnituda 8,0; 69181 ofiar). 7-16 sierpnia: Wojna w Osetii Południowej. 25 sierpnia: Uznanie niepodległości Osetii Południowej i Abchazji przez Rosję. 10 września: Uruchomienie Wielkiego Zderzacza Hadronów we Francji i w Szwajcarii. 15 września: Upadłość banku Lehman Brothers. 4 listopada: Wybór Baracka Obamy na prezydenta USA, który stał się pierwszą czarnoskórą osobą na tym stanowisku. 27 grudnia 2008 – 18 stycznia 2009: operacja Płynny Ołów – operacja militarna w Strefie Gazy przeprowadzona przez Izrael w celu likwidacji członków i zniszczenia infrastruktury Hamasu (około 1400 ofiar).
2009 1 stycznia: Przyjęcie euro przez Słowację. 24 stycznia: Dymisja rządu Geira Haarde po protestach przeciwko kryzysowi finansowemu na Islandii. 1 czerwca: Katastrofa lotu Air France 447 na Oceanie Atlantyckim (228 ofiar). 11 czerwca 2009 – 10 sierpnia 2010: Pandemia grypy A/H1N1 (około 200 000 ofiar). 12 czerwca: Początek zamieszek po wyborach prezydenckich w Iranie. 16 sierpnia: Ukończenie budowy najwyższego budynku na Ziemi – Burdż Chalifa (828 m). 16 sierpnia: Ustanowienie rekordu świata w biegu na 100 metrów przez Usaina Bolta na MŚ w Berlinie (9,58 s). 18 grudnia: Premiera filmu Avatar – najbardziej dochodowej produkcji w historii kina.
2010 12 stycznia: Trzęsienie ziemi na Haiti (magnituda 7,0; 316 000 ofiar). 10 kwietnia: Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku, śmierć Prezydenta Polski Lecha Kaczyńskiego i całej towarzyszącej mu polskiej delegacji (96 ofiar). 5 maja: Początek protestów w Grecji z powodu kryzysu finansowego. 3 czerwca: Początek eksperymentu Mars-500. 27 czerwca: Pierwsza udana transplantacja całej twarzy. 15 lipca: Wyciek ropy na Zatoce Meksykańskiej. 13 października: Akcja ratownicza 33 górników zasypanych w kopalni w Chile. 28 listopada: Ujawnienie depesz amerykańskiej dyplomacji przez WikiLeaks. 17 grudnia: Początek protestów w krajach arabskich przeciwko dyktatorskim władzom.
II dekada 2011 1 stycznia: Przyjęcie euro przez Estonię. 14 stycznia: Odsunięcie od władzy Zajna al-Abidina ibn Alego w wyniku rewolucji w Tunezji. 11 lutego: Obalenie Husniego Mubaraka w Egipcie w wyniku rewolucji w Egipcie. 15 lutego-23 października: Wojna domowa w Libii. 20 października: Obalenie i zabicie Mu’ammara al-Kaddafiego. 11 marca: Fala tsunami i trzęsienia ziemi na terenie Japonii (magnituda 9,0; 15 891 ofiar). 11 marca: Katastrofa elektrowni jądrowej Fukushima I. 15 marca: Początek wojny domowej w Syrii. 19 kwietnia: Rezygnacja Fidela Castro z funkcji I sekretarza Komunistycznej Partii Kuby. 2 maja: Zabicie Osamy bin Ladina w miejscowości Abbottabad w Pakistanie. 9 lipca: Proklamacja niepodległości Sudanu Południowego w wyniku II wojny domowej w Sudanie. 21 lipca: Ostatni lot wahadłowca (Atlantis). 22 lipca: Zamachy w Oslo i na wyspie Utøya (76 ofiar). lipiec-sierpień: Głód na Półwyspie Somalijskim (około 300 000 ofiar). 17 września: Początek demonstracji Okupuj Wall Street w Nowym Jorku. 31 października: Urodziny siedmiomiliardowego człowieka na Ziemi. 17 grudnia: Śmierć Kim Dzong Ila i przejęcie władzy przez Kim Dzong Una w Korei Północnej.
2012 13 stycznia: Katastrofa statku Costa Concordia (32 ofiary) 17 stycznia: Wybuch wojny domowej w Mali. 24 stycznia: Protesty przeciwko ACTA. 28 czerwca: Zaprezentowanie na łamach Science metody inżynierii genetycznej CRISPR/Cas. 4 lipca: Ogłoszenie odkrycia Bozonu Higgsa. 6 sierpnia: Lądowanie łazika Curiosity na Marsie. 29 listopada: Uzyskanie statusu nieczłonkowskiego państwa obserwatora ONZ przez Palestynę.
2013 28 lutego: Rezygnacja papieża Benedykta XVI. 15 lutego: Upadek meteorytu w Czelabińsku. 5 marca: Śmierć Hugo Cháveza. 13 marca: Wybór Jorge Mario Bergoglio na papieża. 1 lipca: Dołączenie Chorwacji do Unii Europejskiej. 3 lipca: Zamach stanu w Egipcie, obalenie prezydenta Muhammada Mursiego.
2014 1 stycznia: Przyjęcie euro przez Łotwę. 22 lutego: Odsunięcie od władzy Wiktora Janukowycza na Ukrainie. 23 lutego: Początek kryzysu krymski, wybuch wojna w Donbasie. marzec: Wybuch epidemii gorączki krwotocznej Ebola w Afryce Zachodniej (11 149 ofiar). 8 marca: Zaginięcie lotu Malaysia Airlines 370 nad Morzem Południowochińskim (239 ofiar) 18 marca: Aneksja Krymu do Rosji. 12 maja: Ogłoszenie niepodległości przez Doniecką i Ługańską Republiki Ludowe. 8 lipca: Początek konfliktu izraelsko-palestyńskiego. 17 lipca: Zestrzelenie samolotu linii lotniczej Malaysia Airlines przez prorosyjskich separatystów na Ukrainie (298 ofiar). 29 czerwca: Ogłoszenie powstania kalifatu w Iraku i w Syrii pod nazwą Państwo Islamskie. 18 września: Referendum niepodległościowe w Szkocji – zwycięstwo przeciwników niepodległości (55,30%). 12 listopada: Lądowanie lądownika Philae na jądrze komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko.
2015 2015: Kryzys migracyjny w Europie, masowy napływ migrantów z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej do Europy. 1 stycznia: Przyjęcie euro przez Litwę. 3-8 stycznia: Masakra w Baga dokonana przez Boko Haram (12 000 ofiar). 7 stycznia: Zamach na redakcję Charlie Hebdo (12 ofiar). 27 lutego: Zabójstwo Borisa Niemcowa w centrum Moskwy. 24 marca: Katastrofa lotu Germanwings 9525 we francuskich Alpach. (150 ofiar). 14 lipca: Przelot sondy New Horizons obok Plutona. 13 listopada: Zamachy w Paryżu: ataki m.in. w teatrze Bataclan i w pobliżu Stade de France (129 ofiar). 24 listopada: Zestrzelenie rosyjskiego Su-24 przez siły tureckie na pograniczu turecko-syryjskim
2016 11 lutego: Potwierdzenie istnienia fal grawitacyjnych. 12 lutego: Pierwsze w historii spotkanie papieża Franciszka i patriarchy Cyryla I na Kubie. 3 marca: Odkrycie galaktyki GN-z11 przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a – najodleglejszej, znanej galaktyki we wszechświecie. 22 marca: Zamachy w Brukseli: wybuchy w metrze i na lotnisku (34 ofiary). 3 kwietnia: Początek afery Panama Papers. 1 czerwca: Oddanie do użytku tunelu Gotthard-Basistunnel – najdłuższego tunelu na świecie. 23 czerwca: Referendum ws. wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej – 51,9% opowiedziało się za wyjściem, 48,1% przeciw. 14 lipca: Zamach w Nicei (87 ofiar). 8 listopada: Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych i wybór Donalda Trumpa na 45 Prezydenta Stanów Zjednoczonych. 25 listopada: Śmierć Fidela Castro. 19 grudnia: Zamach na jarmarku bożonarodzeniowym w Berlinie (12 ofiar)
2017 9 lipca: Wyzwolenie Mosulu przez siły rządowe Iraku z rąk Państwa Islamskiego.