Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza – nagroda przyznawana przez Prezydenta Miasta Gdańska za wybitne osiągnięcia naukowe. Nagrodę, ustanowioną w 1987 roku, początkowo przyznawano jednej osobie rocznie. Od 2001 wprowadzono podział na nagrodę w kategorii nauk ścisłych i przyrodniczych oraz nagrodę w kategorii nauk humanistycznych. Pomysłodawcami nagrody byli prezydent miasta Kazimierz Rynkowski oraz prof. Robert Szewalski. Uroczystość wręczenia Nagrody odbywa się rokrocznie 28 stycznia, w rocznicę urodzin Jana Heweliusza.
Kapituła W skład Kapituły Nagrody w kategorii nauk humanistycznych wchodzą prezes Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (przewodniczący), prezes Gdańskiego Oddziału PAN, rektor Uniwersytetu Gdańskiego, rektor Akademii Muzycznej, rektor Akademii Sztuk Pięknych, rektor Akademii Wychowania Fizycznego, przedstawiciel Niepublicznych Wyższych Uczelni w Gdańsku, dotychczasowi laureaci Nagrody w kategorii nauk humanistycznych, przedstawiciel Prezydenta Miasta Gdańska.
W skład Kapituły Nagrody w kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych wchodzą prezes Gdańskiego Oddziału PAN (przewodniczący), prezes Gdańskiego Towarzystwa Naukowego, rektor Uniwersytetu Gdańskiego, rektor Politechniki Gdańskiej, rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, c przedstawiciel Niepublicznych Wyższych Uczelni w Gdańsku, dotychczasowi laureaci Nagrody w kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych, przedstawiciel Prezydenta Miasta Gdańska.
Laureaci nagrody
1988 – Prof. dr inż. Edward Borowski – za opracowanie teoretycznych podstaw projektowania chemoterapeutyków do leczenia infekcji grzybowych u chorych na AIDS oraz przeciwnowotworowych leków antrachinowych o zmniejszonej kardiotoksyczności 1989 – Prof. dr hab. Kazimierz Gęba – za odkrycie i zbudowanie nieskończenie wymiarowej teorii kohomotopii 1990 – Prof. dr hab. med. Stefan Angielski – za osiągnięcia badawcze w zakresie hormonalnej regulacji funkcji nerek 1991 – Prof. dr inż. Włodzimierz Prosnak – za osiągnięcia badawcze w zakresie mechaniki numerycznej nt. „Odwzorowanie konforemne obszarów wielospójnych i jego zastosowanie w mechanice płynów” 1992 – Prof. dr hab. Maciej Żylicz – za osiągnięcia naukowe w dziedzinie biologii molekularnej nt.: „Wyjaśnienie molekularnego mechanizmu działania białek szoku termicznego” 1993 – Prof. dr Edmund Cieślak – za osiągnięcia naukowe w dziedzinie historii miasta Gdańska 1994 – Prof. dr hab. med. Olgierd Narkiewicz – za badania dotyczące organizacji połączeń ośrodków podkomorowych z korą mózgu 1995 – Prof. dr hab. Karol Taylor – za badania nad inicjacją replikacji DNA i regulacją tego procesu 1996 – Prof. dr hab. Zbigniew Ciesielski – za prace z nieparametrycznej estymacji gęstości, teorii ruchów Browna i wymiaru fraktalnego 1997 – Prof. dr hab. inż. Edmund Wittbrodt – za opracowanie modeli obliczeniowych i programów komputerowych do analizy dynamicznej złożonych układów mechanicznych 1998 – Prof. dr hab. Mariusz M. Żydowo – za cykl prac dotyczących izolacji enzymów metabolizmu nukleotydów z tkanek zwierząt i człowieka, odkrycia nieznanego wcześniej efektu regulowania aktywności tych enzymów oraz odkrycia molekularnych podstaw wywoływania doświadczalnej ogniskowej martwicy mięśnia serca 1999 – Prof. dr hab. Zbigniew Grzonka – za badania nad zależnością między strukturą i aktywnością hormonów peptydowych i innych peptydów biologicznie czynnych 2000 – Prof. dr hab. Roman Kaliszan – za zainicjowanie i rozwój kierunku badawczego chemii i farmacji: ilościowe zależności między strukturą chemiczną a retencją chromatograficzną (QSRR)
Kategoria nauk przyrodniczych i ścisłych 2001 – Prof. dr hab. inż. Jacek Namieśnik – za nowe rozwiązania metodyczne i aparaturowe w zakresie analityki środowiskowej 2002 – Prof. dr hab. Michał Mrozowski – za wybitne osiągnięcia w dziedzinie teorii elektromagnetyzmu i elektrodynamiki obliczeniowej, a zwłaszcza za opracowanie metod automatycznego projektowania urządzeń dla telefonii komórkowej i systemów bezprzewodowego dostępu do Internetu 2003 – Prof. dr hab. Grzegorz Węgrzyn – za badania nad regulacją ekspresji genów i replikacją DNA 2004 – Prof. dr hab. Bolesław Rutkowski – za poznanie mechanizmów zaburzeń w gospodarce węglowodanowej i lipidowej towarzyszących przewlekłej niewydolności nerek 2005 – Prof. dr hab. med. Janusz Limon – za wybitny wkład w rozwój cytogenetycznych i molekularnych metod diagnozowania nowotworów złośliwych człowieka 2006 – Prof. dr hab. inż. Andrzej Czyżewski – za osiągnięcia naukowe i wdrożeniowe w dziedzinie technologii multimedialnych 2007 – Prof. dr hab. Marcin Pliński – za rozwinięcie unikatowych badań nad zmianami ekologicznymi w Bałtyku, ze szczególnym uwzględnieniem inwazji cyjanobakterii 2008 – Prof. dr hab. Ryszard Horodecki – za wkład w stworzenie podstaw informatyki kwantowej, a w szczególności za wypracowanie metod detekcji kwantowego splątania oraz odkrycie fenomenu splątania związanego 2009 – Prof. dr hab. Jacek Jassem – za zastosowanie technik biologii molekularnej w klinice nowotworów złośliwych 2010 – Prof. dr hab. inż Janusz Rachoń – za badania nad mechanizmami reakcji i nowymi metodami syntezy organicznej oraz opracowanie technologii leków przeciw osteoporozie 2011 – Prof. dr hab. Andrzej Szutowicz – za wybitne osiągnięcia w badaniach nad patobiochemią i mechanizmami degeneracji neuronów cholinergicznych 2012 – Prof. dr hab. inż. Jerzy Błażejowski – za wkład w poznanie budowy, zachowania i reaktywności układów chemicznych na gruncie termodynamiki i kinetyki 2013 – Prof. dr hab. inż. – za pionierskie w skali światowej osiągnięcia w badaniach teoretycznych i doświadczalnych zjawiska elektrohydrodynamicznego w elektrofiltrach, reaktorach plazmy nietermicznej oraz pompach i aktuatorach elektrohydrodynamicznych 2014 – Prof. dr hab. Krzysztof Narkiewicz – za wybitne osiągnięcia naukowe dotyczące poznania nowych mechanizmów wiążących zaburzenia oddechu podczas snu z chorobami układu krążenia 2015 – Prof. dr hab. Marek Żukowski za sformułowanie teoretycznych podstaw eksperymentalnej interferometrii wielofotonowej stanów splątanych i badanie konsekwencji zjawisk nieklasycznych dla naszego zrozumienia podstaw teorii kwantów oraz możliwości zastosowania tych zjawisk w kwantowej komunikacji 2016 – Prof. dr hab. inż. Kazimierz Darowicki – za opracowanie teoretyczne i wprowadzenie do praktyki pomiarowej nowej techniki Dynamicznej Elektrochemicznej Spektroskopii Impedancyjnej 2017 – Prof. dr hab. Michał Woźniak – za wybitne osiągnięcia naukowe dotyczące molekularnych mechanizmów sygnalizacyjnych stresu oksydacyjnego 2018 – Prof. dr hab. Piotr Stepnowski – za wybitne osiągnięcia naukowe dotyczące analizy chemicznej i oceny negatywnych skutków pozostałości substancji farmaceutycznych oraz cieczy jonowych w środowisku 2019 – Prof. dr hab. Małgorzata Myśliwiec – za wybitne osiągnięcia naukowe dotyczące diagnostyki oraz terapii komórkowej dzieci z cukrzycą typu 1 we wczesnej fazie choroby 2020 – Prof. dr hab. inż. Jacek Tejchman-Konarzewski – za wybitne osiągnięcia naukowe w kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych 2021 – Prof. dr hab. Ewa Łojkowska 2022 – Prof. dr hab. Ryszard Smoleński 2023 – Prof. dr hab. Hanna Mazur-Marzec 2024 – Prof. dr hab. Rafał Dziadziuszko – za wybitne osiągnięcia naukowe w zakresie diagnostyki, prognostyki i leczenia nowotworu płuc 2025 – Prof. dr hab. Michał Horodecki
Kategoria nauk humanistycznych i społecznych 2001 – Prof. dr hab. Roman Wapiński – za całokształt badań nad dziejami polskiej myśli politycznej XIX i XX wieku 2002 – Prof. dr hab. Edmund Kotarski – za całokształt badań naukowych kultury i literatury dawnych epok? średniowiecza, renesansu, baroku i oświecenia 2003 – Prof. dr hab. Józef Bachórz – za wybitne osiągnięcia w badaniach nad literaturą polską XIX wieku oraz zaangażowanie w rozwój humanistyki gdańskiej 2004 – Prof. dr hab. Bohdan Dziemidok – za całokształt badań naukowych w dziedzinie filozofii w tematach: filozofia sztuki i estetyka, etyka i aksjologia oraz filozofia amerykańska XX wieku 2005 – Prof. dr hab. Józef Borzyszkowski – za całokształt dorobku naukowego w zakresie badań nad dziejami Pomorza, Kaszub i Gdańska 2006 – Prof. dr hab. Jerzy Limon – za działalność na rzecz przywrócenia Gdańskowi tradycji teatralnych i osiągnięcia w zakresie teatrologii 2007 – Prof. dr hab. Małgorzata Książek-Czermińska – za wybitne osiągnięcia w teorii literatury, a zwłaszcza prace o czasie, o trzech modelach autobiografii oraz o związkach literatury i sztuki 2008 – Prof. dr hab. – za całokształt badań dotyczących ruchu społecznego „SOLIDARNOŚĆ” oraz problematyki regionalizmu i etniczności 2009 – Prof. dr hab. – za stworzenie teorii zintegrowanego porządku prawnego 2010 – Prof. dr hab. Jan Burnewicz – za stworzenie szkoły ekonomicznych badań porównawczych i podstaw ekonomii innowacji oraz za wkład w tworzenie programów rozwoju polskiego systemu transportowego 2011 – Prof. dr hab. Mirosław Szreder – za wybitny wkład w rozwój i wdrożenie nowoczesnych metod badań zagadnień społecznych 2012 – Prof. dr hab. Brunon Synak – za osiągnięcia w dziedzinie gerontologii, socjologii choroby i socjologii wsi 2013 – Prof. dr hab. Stefan Chwin – za wybitne osiągnięcia w dziedzinie literaturoznawstwa oraz badań nad polską i europejską kulturą XIX i XX wieku 2014 – Prof. Mieczysław Nurek – za wkład w poznanie historii powszechnej XX wieku, w szczególności polityki mocarstw wobec krajów mniejszych, w tym Polski 2015 – dr hab. , prof. AM w Gdańsku – za wybitne osiągnięcia w badaniach kultury muzycznej dawnego Gdańska, w szczególności dziejów i muzyki gdańskich carillonów historycznych 2016 – Prof. dr hab. Jerzy Zajadło – za opracowanie teorii trudnych przypadków w prawie 2017 – Prof. dr hab. Cezary Obracht-Prondzyński – za wybitne osiągnięcia w badaniach kultury Kaszub i Pomorza 2018 – Prof. dr hab. Piotr Dominiak – za wybitne osiągnięcia naukowe w zakresie ekonomii sektora małych i średnich przedsiębiorstw oraz stworzenie w Gdańsku prężnego ośrodka badań ekonomicznych 2019 – Ks. bp dr hab. Marcin Hintz, prof. ChAT – za znaczący wkład w zgłębianiu myśli społeczno-politycznej protestantyzmu, szczególnie pomiędzy eklezjologią a prawem kościelnym 2020 – Prof. dr hab. Maria Mendel 2021 – Prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska 2022 – Prof. dr hab. Jacek Zaucha 2023 – Prof. dr hab. Artur Blaim 2024 – Prof. dr hab. Tomasz Szkudlarek 2025 – Prof. dr hab. Tomasz Bogusławski
Zobacz też Stypendium Naukowe im. Gabriela Daniela Fahrenheita Nagroda Gdańskiego Towarzystwa Naukowego Nagroda Miasta Gdańska dla Młodych Naukowców im. Jana Uphagena
Przypisy
Linki zewnętrzne Laureaci nagrody
Kategoria:Polskie wielodyscyplinarne nagrody naukowe H Heweliusza Kategoria:Jan Heweliusz