FMD dodatkowej lewej dolnej tętnicy nerkowej u 35-letniej kobiety z nadciśnieniem. Dwie strzałki wskazują zmieniony odcinek tętnicy; grot trzeciej strzałki pokazuje workowatego tętniaka prawej tętnicy nerkowej|thumb
Nadciśnienie naczyniowonerkowe, NNN – nadciśnienie tętnicze spowodowane przez niedokrwienie nerki i nadmierną aktywację układu renina–angiotensyna–aldosteron (RAA). Jest najczęstszą postacią nadciśnienia tętniczego wtórnego o potencjalnie odwracalnej przyczynie, odpowiadając za około 1–2% wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego.
Etiologia Przyczynami nadciśnienia naczyniowonerkowego mogą być: miażdżyca dysplazja włóknisto-mięśniowa choroby zapalne tętnic tętniak zator pourazowe zamknięcie tętnicy segmentalnej przetoka tętniczo-żylna nerwiakowłókniakowatość torbiel nerki urazowe lub jatrogenne uszkodzenie tętnicy wrodzona hipoplazja nerki koarktacja aorty zwężenie tętnicy przeszczepionej nerki zatorowość cholesterolowa nerek ucisk przez guz, odnogę przepony, wrodzone pasmo włókniste, krwiak okołonerkowy, zwłóknienie zaotrzewnowe opadnięcie nerki.
Patogeneza Nerka na spadek przepływu krwi przez kłębuszki (spadek GFR) reaguje odruchowym skurczem tętniczki odprowadzającej (dzieje się tak w celu utrzymania prawidłowego GFR). W związku z tym dochodzi do aktywacji układu renina-angiotensyna-aldosteron. Wzrost wytwarzanej przez aparat przykłębuszkowy nerki reniny, powoduje zwiększenie przekształcania angiotensynogenu w angiotensynę I przez ten enzym. Angiotensyna I przez enzym konwertujący (ACE) zostaje przekształcona w silnie aktywną wazokonstrykcyjnie angiotensynę II. Ta z kolei powoduje wzrost skurczu naczyń obwodowych, proliferację komórek mięśni gładkich naczyń krwionośnych i wzrost syntezy aldosteronu. Funkcją aldosteronu jest podniesienie stężenia sodu i wody w organizmie, czyli wzrasta wolemia. Wzrost wolemii, w tym przypadku, jest jednoznaczny ze wzrostem obciążenia wstępnego (tzw. preload).
Objawy i przebieg Charakterystycznymi cechami nadciśnienia naczyniowonerkowego są nagły początek objawów, ciężki przebieg, trudność w leczeniu (nadciśnienie złośliwe), postępująca niewydolność nerek lub hipotrofia nerki o niewyjaśnionej przyczynie, wystąpienie nadciśnienia poniżej 30. roku życia, nawracający obrzęk płuc. W badaniu przedmiotowym stwierdza się niekiedy osłuchiwaniem szmer w nadbrzuszu lub śródbrzuszu.
Diagnostyka Rozpoznanie stawiane jest na podstawie badań obrazowych nerek. Zwężenie może zostać uwidocznione w dotętniczej angiografii subtrakcyjnej, w USG duplex, w angio-TK lub angio-MR. W diagnostyce może być też pomocna scyntygrafia nerek lub cewnikowanie żył nerkowych.
W badaniach laboratoryjnych może występować hipokaliemia, białkomocz, hiperkreatynemia, zwiększona aktywność reninowa osocza i zmniejszony wskaźnik filtracji kłębuszkowej.
Leczenie W leczeniu farmakologicznym stosowane są: inhibitory konwertazy angiotensyny, antagonisty receptora angiotensyny II (w jednostronnym zwężeniu tętnicy nerkowej, przeciwwskazane w zwężeniu tętnicy zaopatrującej jedyną nerkę) antagonisty kanału wapniowego leki beta-adrenolityczne tiazydy lub diuretyki tiazydopodobne statyny leki przeciwpłytkowe.
U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych albo ze zwężeniem tętnicy jedynej nerki stosowanie ACEI i sartanów jest przeciwwskazane, można stosować blokery kanału wapniowego i beta-blokery.
Leczenie inwazyjne Stosuje się następujące metody leczenia inwazyjnego nadciśnienia naczyniowonerkowego: przezskórna angioplastyka balonowa przezskórna angioplastyka połączona ze stentowaniem korekcja chirurgiczna zwężenia
Przypisy
Bibliografia Postępowanie w chorobie tętnic nerkowych. Aktualne (2006) wytyczne American College of Cardiology i American Heart Association. Medycyna Praktyczna 2006/06
Kategoria:Nefrologia Kategoria:Nadciśnienie tętnicze