Węglan litu, – nieorganiczny związek chemiczny, sól litowa kwasu węglowego.
Zastosowanie Stosowany w produkcji gotowych zapraw budowlanych do przyspieszania wiązania cementu.
Zastosowanie medyczne W psychiatrii węglan litu jest stosowany jako lek normotymiczny (stabilizujący nastrój) zarówno w leczeniu epizodów chorobowych, jak i w profilaktyce choroby afektywnej dwubiegunowej.
Ma działanie stabilizujące nastrój, a także pewne działanie przeciwmaniakalne. Węglan litu był pierwszym w historii farmakoterapii lekiem zastosowanym w profilaktyce wystąpienia objawów choroby psychicznej, a odkrycie jego leczniczych właściwości na tym polu było w znacznej mierze dziełem przypadku. Pomimo iż jest on niewątpliwie jednym z najskuteczniejszych leków stosowanych w farmakoterapii choroby afektywnej dwubiegunowej, wykazuje wiele skutków ubocznych ze strony układu nerwowego, pokarmowego, krążenia, jak również układu wewnątrzwydzielniczego. Lit prawdopodobnie bardziej zapobiega epizodom manii niż depresji i może zmniejszać ryzyko popełnienia samobójstwa.
Mechanizm działania Aktualnie za najbardziej prawdopodobne uznaje się, że jony litu hamują przemianę trisfosforanu inozytolu (IP3) do inozytolu, substratu do resyntezy fosfatydyloinozytolodifosforanu (PhIP2). Wiadomo, że jedno- i dwuwartościowe kationy wpływają na syntezę, magazynowanie, uwalnianie i wychwytywanie zwrotne ośrodkowych neuroprzekaźników: katecholamin i serotoniny. Neuroprzekaźniki te są zaangażowane w patogenezę stanów maniakalnych i depresyjnych. Wiele wskazuje, że działanie przeciwmaniakalne jonów litu może być wynikiem zwiększenia wychwytywania zwrotnego noradrenaliny i zwiększenia wrażliwości receptorów serotoninowych.
Farmakokinetyka Węglan litu po podaniu doustnym łatwo się wchłania, osiągając maksymalne stężenie w surowicy po ok. 2–4 godzinach. Okres półtrwania wynosi 10–42 godzin. Nie wiąże się z białkami osocza, nie jest metabolizowany i wydalany jest prawie wyłącznie przez nerki (95–98%) i z tego względu wydolność nerek wpływa na jego poziom we krwi.
Przeciwwskazania uczulenie na lit niewydolność serca niewydolność nerek niedoczynność tarczycy niewyrównane nadciśnienie tętnicze zaburzenia wodno-elektrolitowe choroba Addisona ciąża i okres karmienia piersią (kategoria D) choroby mózgu przebiegające z otępieniem padaczka parkinsonizm wiek do 12 lat nadużywanie alkoholu
Działania niepożądane nadmierne pragnienie spadek apetytu nudności drżenie rąk osłabienie mięśniowe wysypka grudkowo-plamista zahamowanie czynności tarczycy
Interakcje z innymi lekami Leki zwiększające poziom węglanu litu we krwi i zwiększające ryzyko wystąpienia zatrucia: tetracykliny metronidazol leki moczopędne inhibitory konwertazy angiotensyny neuroleptyki, np. chloropromazyna, flufenazyna, haloperydol i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne blokery kanału wapniowego inne.
Leki zmniejszające poziom węglanu litu we krwi i jego skuteczność w leczeniu: metyloksantyny zwiększenie spożycia chlorku sodu lub wodorowęglanu sodu
Dawkowanie Dawkowanie indywidualne ustalane jest przez lekarza specjalistę, który ma doświadczenie w leczeniu tym lekiem.
Lek podaje się 2–3 razy dziennie, a dawki zwiększa się stopniowo. Zalecana jest kontrola stężenia leku we krwi. Powinno ono się znajdować w przedziale 0,6–1,6 mmol/l.
U większości osób zakres dawek terapeutycznych wynosi 500–1500 mg na dobę.
Po przekroczeniu stężenia litu w surowicy 1,6 mmol/l należy się liczyć z wystąpieniem ciężkich powikłań, chociaż nie ma bezpośredniego związku między poziomem leku we krwi a wystąpieniem objawów zatrucia. Inne czynniki takie jak wiek, zaburzenia wodno-elektrolitowe lub towarzyszące schorzenia mogą wpływać na ujawnienie się zatrucia.
U osób w wieku podeszłym należy stosować mniejsze dawki leku.
Ciąża Kategoria D – istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Objawy zatrucia Zależą do pewnego stopnia od poziomu węglanu litu we krwi. W przypadku przedawkowania może doprowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia nerek.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Leki normotymiczne Kategoria:Leki przeciwpsychotyczne Litu, węglan Kategoria:Nieorganiczne sole litu