Witold Sokół-Dąbrowski (ur. 28 września 1933 w Pruszkowie, zm. 10 maja 1978 w Warszawie) – polski poeta, tłumacz literatury rosyjskiej, publicysta.
Życiorys Urodził się w rodzinie Aleksandra i Michaliny z domu Rutkowskiej. Przydomek „Sokół” pochodził od dziadka, inżyniera Aleksandra Dąbrowskiego, bojowca PPS, więźnia Pawiaka w latach 1905–1906, skazanego następnie na katorgę i zesłanie, żonatego z Antoniną Korczak-Struś. Ojciec Witolda, Aleksander, oraz stryj Paweł należeli do Armii Krajowej, byli więźniami Pawiaka w latach 1942–1943.
Dzieciństwo spędził w Warszawie, gdzie mieszkał też podczas okupacji niemieckiej, ucząc się na tajnych kompletachAnna Hejman, Barbara Tyszkiewicz, Polscy pisarze i badacze literatury XX i XXI w. - Dąbrowski Witold pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2025-09-26]..
Po wojnie uczęszczał do Gimnazjum i Liceum im. Stefana Żeromskiego w Kwidzynie, gdzie w 1951 zdał maturę. Był członkiem Związku Harcerstwa Polskiego, w 1948 wstąpił do Związku Walki Młodych, a następnie do Związku Młodzieży Polskiej. W 1950 został członkiem Koła Młodych Pisarzy przy Oddziale Gdańskim Związku Literatów Polskich i podjął pracę dziennikarską w „Sztandarze Młodych”. Od 1951 studiował polonistykę i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim; w 1955 uzyskał magisterium. W latach 1951–1952 był członkiem, a następnie przewodniczącym warszawskiego Koła Młodych Pisarzy, w 1952 został członkiem Związku Literatów Polskich. Wraz z kilkoma kolegami założył w 1954 Studencki Teatr Satyryków, który współprowadził do 1958. W tym czasie był związany z Agnieszką Osiecką, która swoją z nim relację określiła jako „tę jedyną w swoim życiu walkę o szczęście”. Po studiach był kierownikiem działu kulturalnego w czasopismach: „Po prostu” (1955–1956), „Sztandar Młodych” (1956–1957), „Od Nowa” (1959), w 1957 wszedł w skład zespołu założycielskiego, a następnie kolegium redakcyjnego, tygodnika „Polityka”. W latach 1956–1967 był członkiem PZPR. W 1957 studiował slawistykę na Sorbonie w Paryżu. W latach 1960–1961 był redaktorem naczelnym pisma literackiego „Współczesność”.
Jako poeta debiutował w tygodniku Nowa Kultura w 1951 wierszem „Rocznik 1950”. Pierwszy tomik wierszy Rocznik 33 wydał w 1957. Następne to Koncert Hebanowy (1966), Ognicha (1971) i Arrasowanie (1976). Piąty tomik Portret trumienny został wydany już po śmierci poety w 1982, zbiorcze zaś wydanie poezji Krajobraz z chmurą ukazało się w 2012. Określany jako poeta neoromantyczny.Uznany tłumacz poezji i prozy rosyjskiej. Był współautorem (z Andrzejem Mandalianem i Wiktorem Woroszylskim) Antologii nowoczesnej poezji rosyjskiej 1880–1967 (1971) oraz antologii Symboliści i akmeiści rosyjscy (1971). Przełożył m.in. utwory Sołżenicyna (Jeden dzień Iwana Denisowicza), Bułhakowa (biografię Życie Pana Moliera, powieści: Mistrza i Małgorzatę oraz Białą gwardię, opowiadania: Fatalne jaja i Diaboliadę), Krossa (Immatrykulacja Michelsona, z języka rosyjskiego), a także piosenki Bułata Okudżawy. Przy tłumaczeniach współpracował ze swoją partnerką życiową Ireną Lewandowską.
Jako działacz opozycji był w 1976 sygnatariuszem Memoriału 101 – protestu ludzi nauki i kultury przeciw projektowanym zmianom w Konstytucji PRL. W konsekwencji otrzymał całkowity zakaz publikacji, obejmujący wydawnictwa, czasopisma, radio, telewizję, teatry. Od 5 lutego 1976 był rozpracowywany przez Wydział III Komendy Stołecznej MIlicji Obywatelskiej w Warszawie (sprawa operacyjnego rozpracowania, nr teczki O/Wa WK-8224/11). Po 1976 należał do współpracowników wydawanego poza cenzurą „Biuletynu Informacyjnego KOR”. Na początku maja 1978 roku na walnym zebraniu oddziału warszawskiego Związku Literatów Polskich potępił z mównicy PZPR za prześladowanie pisarzy.
Od 1960 był mężem Ireny Lewandowskiej, tłumaczki, z którą miał córkę Justynę Dąbrowską, ur. 1960 – psychologa, psychoterapeutkę i dziennikarkę.
Pobity przez nieznanych sprawców, tydzień później, w nocy 9 na 10 maja zmarł na zawał serca. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 175-6-23).
Tomiki poezji Rocznik 33 (1957) Koncert hebanowy (1966) Ognicha (1971) Arrasowanie (1976) Portret trumienny (1982) Poezje wybrane (1983) Krajobraz z chmurą (2012) Tłumaczenia Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata, razem z Ireną Lewandowską (liczne wydania) Michaił Bułhakow, Biała gwardia, razem z Ireną Lewandowską (liczne wydania) Michaił Bułhakow, Życie Pana Moliera, razem z Ireną Lewandowską (liczne wydania) Michaił Bułhakow, Diaboliada, razem z Ireną Lewandowską (liczne wydania) Michaił Bułhakow, Opowiadania, razem z Ireną Lewandowską (liczne wydania) Michaił Bułhakow, Fatalne jaja, razem z Ireną Lewandowską (liczne wydania) Aleksandr Isaevič Solženicyn, Jeden dzień Iwana Denisowicza razem z Ireną Lewandowską (liczne wydania) Jurij Bondariew, Bataliony proszą o ogień, 1966, Książka i Wiedza Iwan Stadniuk, Któż jest aniołem? 1967, Książka i Wiedza Andriej Wozniesienski, Longjumeau, 1970, Czytelnik Konstanty Simonow, Z tobą i bez ciebie – liryki wojenne, (razem z innymi) 1970, PIW Antologia nowoczesnej poezji rosyjskiej, razem z Andrzejem Mandalianem i Wiktorem Woroszylskim, 1971, Zakład Narodowy im Ossolińskich Levi Achto, Notatnik Szarego Wilka, razem z Ireną Lewandowską, 1971, PIW Eugeniusz Jewtuszenko, Uniwersytet Kazański, 1971, Iskry Jurij Dombrowski, Czarna dama : trzy opowieści o Szekspirze, razem z Ireną Lewandowską, 1973, PIW Wołodymyr Kyselow, Trzecia miłość, 1974, Iskry Bułat Okudżawa, Merci czyli przypadki Szypowa, 1974, PIW Bagiš Ovsepjan, O tych, co nie wrócili, 1975, Iskry Wiktor Koniecki, Pośród mitów i raf, razem z Ireną Lewandowską, 1975, PIW Geworg Emin, Siedem pieśni o Armenii, razem z Ireną Lewandowską, 1975, Książka i Wiedza Jaan Kross, Immatrykulacja Michelsona, 1976, PIW Sergiusz Antonow, W pierwszej osobie, 1976, PIW Maksud Ibrahimbekow, Kto pojedzie do Truskawca, razem z Ireną Lewandowską, 1976, Książka i Wiedza Grant Matewosjan, Pomarańczowy tabun, 1977, Czytelnik Aimee Bekman, Katarynka, 1978, PIW Mikołaj Moskwin, Dwa długie dni, 1980, Książka i Wiedza Bułat Okudżawa, Wędrówki dyletantów, 1981, PIW
Nagrody
Warszawska Nagroda Literacka Młodych (1956) Nagroda „Pierścienia” Klubu Studentów Wybrzeża „Żak” (1971) Nagroda Fundacji Roberta Gravesa przyznana przez Polski PEN Club za Arrasowanie (1977)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Witold Dąbrowski w katalogach Biblioteki Narodowej Witold Dąbrowski – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Dąbrowscy herbu Jastrzębiec Kategoria:Ludzie urodzeni w Pruszkowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy tłumacze literatury ormiańskiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Sygnatariusze Memoriału 101 Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 1978