Polska Żegluga Morska (PŻM, też Polsteam, Polish Steamship Company) – szczecińskie, państwowe przedsiębiorstwo armatorskie; najstarsze w Polsce, posiadające własną flotę składającą się z 53 statków o łącznej nośności ponad 2 mln ton. Jest jedną ze spółek Polskiej Żeglugi Morskiej PP GK.
Historia PŻM powstała 2 stycznia 1951, w wyniku likwidacji dwóch przedwojennych armatorów Gdynia–Ameryka Linie Żeglugowe (GAL) oraz Żeglugi Polskiej (ŻP) i od początku działalności skupiła się na uprawianiu żeglugi trampingowej. Na początku swego istnienia flota PŻM liczyła 11 statków o łącznej nośności 27 000 ton. mały|lewo|180px|SS Sołdek
Pierwszymi jednostkami armatora były parowce zbudowane w 1926 we francuskiej stoczni Navals Francais w Blainville. Były to: SS Wilno, SS Kraków, SS Toruń, SS Poznań, SS Katowice. Inne jednostki, które znalazły się we flocie PŻM to: kabotażowiec MS Narew (310 DTW) zbudowany w Niemczech w 1938, MS Elbląg (1699 DTW) zbudowany w 1944; pod zarząd armatora zostały też oddane cztery statki z serii B-30, tj. SS Sołdek, SS Jedność Robotnicza, SS Pstrowski i SS Brygada Makowskiego zbudowane w latach 1949–1950 w Stoczni Gdańskiej.
W pierwszych latach działalności PŻM wysyłała swoje statki w relacjach bliskiego i średniego zasięgu, tj. w rejony Bałtyku oraz mórz Północnego i Śródziemnego. Głównymi towarami były eksportowane: węgiel, drewno i nawozy, a importowane: rudy żelaza. Były to w dużej większości przewozy w żegludze trampowej, lecz armator od roku 1951 posiadał trzy regularne linie: Szczecin – Sztokholm, Szczecin – Londyn – Rouen i Szczecin – Hamburg – Rotterdam – Antwerpia.
PŻM specjalizuje się głównie w przewozach masowych, jednak posiada także promy (Jantar Unity (2024), Polonia (1995), Skania (1995), (Gryf (1962) - sprzedany w 2026 – prom samochodowo-kolejowy, które obsługują połączenia Polski ze Szwecją (linie Świnoujście – Ystad i Świnoujście – Trelleborg).
W połowie pierwszej dekady XXI wieku PŻM rozpoczęła program odnowy tonażu, wprowadzając od 2008 roku kilkadziesiąt nowych masowców typu: jeziorowiec, handymax uniwersalne oraz panamax, budowanych w Chinach.
Najnowszy program inwestycyjny, powstały w 2022 roku, zakłada budowę 12 bliźniaczych statków typu laker-max, o nośności 37,000 dwt. każdy. Będą one wschodzić do eksploatacji co kwartał w latach 2024-26. Pierwszy z nich m/s "Polsteam Dąbie" został odebrany ze stoczni w styczniu 2024 r. Statki te są konstrukcyjnie przystosowane do wpływania na Wielkie Jeziora Amerykańskie, gdzie PŻM od lat 80. XX w. jest jednym ze światowych liderów, jeśli chodzi o jednostki oceaniczne.
Armator mieścił się początkowo w Szczecinie przy ul. Wyszaka65 lat Polskiej Żeglugi Morskiej, Obserwator Morski ze stycznia 2016., następnie przy ul. Małopolskiej 44 (1952-1992), obecnie przy placu Rodła 8 (od 1992).
Flota Przedsiębiorstwo posiada 55 statków (2024), są to masowce (51 jednostek), i 4 promy zarządzane przez spółkę-córkę Unity Line) o łącznej nośności (DWT) ponad 2,2 mln ton. PŻM przewozi rocznie ok. 14 mln ton ładunków.
Grupa masowców podzielona jest na podgrupy w zależności od wielkości. PŻM dysponuje masowcami dwóch grup : 8 typu panamax o nośności 80,000-82,000 ton (np. m/s „Tatry”) oraz 43 typu handysize o nośności od 30,000 do 40,000 ton. (np. m/s „Szczecin”).
Kolejną podgrupą w sektorze jednostek typu handysize są tzw. jeziorowce (laker-max). PŻM ma obecnie 17 takich jednostek. Statki te przystosowane są wymiarami (199,99 m długości i szerokość 23,70 m), do szerokości śluz i kanałów Wielkich Jezior Amerykańskich, dla którego to rynku są budowane.
Zarządzanie PŻM wraz ze spółkami zależnymi tworzy grupę kapitałową Polska Żegluga Morska PP GK. W skład grupy, wchodzą takie przedsiębiorstwa jak: Żegluga Polska S.A., Polsteam Frachtowanie, Polsteam Shipping Agency, Unity Line czy Marine Medical Services. Na rok 2023, grupa posiada 133 jednostki zależne, współzależne lub stowarzyszone.
Na 2023 rok, grupa posiada aktywa o wartości 4,83 mld zł. W roku 2022 miała aktywa o wartości 6,49 mld zł. W roku 2021 łączna wartość aktyw wynosiła 5,86 mld zł, a w 2020 4,86 mld zł.
Przychody grupy: +RokPrzychód [w tys]Wynik netto [w tys]20161 208 073,00 -744 185,00 zł20171 345 323,00109 572,00 zł20181 462 871,00 zł183 995,00 zł20191 587 025,00 zł37 870,00 zł20201 339 035,00 zł -255 381,00 zł20212 373 575,00 zł870 095,00 zł20222 562 740,00 zł282 646,00 zł20231 575 536,00 zł -903 609,00 zł20241 684 659,00 zł -312 506,00 zł
Liczba pracowników PŻMCzesława Christowa: Czynniki funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw żeglugowych na przykładzie Grupy Polskiej Żeglugi Morskiej, Zeszyty Naukowe Nr 12 (84) Akademii Morskiej Szczecin 2007.
Dyrektorzy naczelni, zarządcy komisaryczniKrzysztof Gogol, Bohdan Huras: Polska Żegluga Morska. Album Floty 1951–2014, Portamare Pomorska Oficyna Wydawniczo-Reklamowa Gdynia 2014, s. 495.
Zdjęcia
Zobacz też Unity Line Euroafrica Linie Żeglugowe Polska Marynarka Handlowa
Przypisy
Bibliografia Czesława Christowa: Czynniki funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw żeglugowych na przykładzie Grupy Polskiej Żeglugi Morskiej, Zeszyty Naukowe Nr 12 (84) Akademii Morskiej Szczecin 2007 Krzysztof Gogol, Bohdan Huras: Polska Żegluga Morska. Album Floty 1951–2014, Portamare Pomorska Oficyna Wydawniczo-Reklamowa Gdynia 2014, wyd. II, 620 s., .
Linki zewnętrzne Strona PŻM Flota PŻM
Kategoria:Przedsiębiorstwa transportowe w Szczecinie Kategoria:Przedsiębiorstwa założone w Polsce w 1951 Kategoria:Przedsiębiorstwa żeglugowe w Polsce Kategoria:Organizacje odznaczone Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Hasła kanonu polskiej Wikipedii