Pułki piechoty ludowego Wojska Polskiego – spis pułków piechoty ludowego Wojska Polskiego w latach 1943–1963, ich organizacja, geneza, podległość i przeformowania.

Piechota w okresie wojny W okresie od maja do grudnia 1943 roku, na terenie ZSRR, zostały sformowane dwie dywizje piechoty i jeden zapasowy pułk piechoty: right|125px 1 Polska Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki (1, 2 i 3 pp) 2 Polska Dywizja Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego (4, 5 i 6 pp) Pułk Zapasowy Piechoty W styczniu 1944 roku, na terenie ZSRR, sformowano trzecią dywizję piechoty: 3 Polska Dywizja Piechoty im. Romualda Traugutta (7, 8 i 9 pp) W kwietniu i maju 1944 roku, na terenie ZSRR, rozpoczęto formowanie czwartej dywizji piechoty oraz trzech zapasowych pułków piechoty (istniejący dotychczas zapasowy pułk piechoty otrzymał numer 1): 4 Polska Dywizja Piechoty im. Jana Kilińskiego (10, 11 i 12 pp) 2, 3 i 4 zapas. pp W lipcu 1944 roku, w rejonie Żytomierza przystąpiono do organizacji kolejnych dwóch dywizji piechoty: 5 Polska Dywizja Piechoty (13, 14 i 15 pp) 6 Polska Dywizja Piechoty (16, 17 i 18 pp) W sierpniu i wrześniu 1944 roku, na wyzwolonych terenach Polski, rozpoczęto formowanie dalszych czterech dywizji piechoty i jednego zapasowego pułku piechoty: 7 Polska Dywizja Piechoty (19, 20 i 21 pp) 8 Polska Dywizja Piechoty (22, 23 i 24 pp) 9 Polska Dywizja Piechoty (25, 26 i 27 pp) 10 Polska Dywizja Piechoty (28, 29 i 30 pp) 9 zapasowy pułk piechoty 15 września 1944 roku dokonano zmian w numeracji pułków piechoty wchodzących w skład poszczególnych dywizji: dotychczasowa numeracja 5 DP (13, 14 i 15 pp) 6 DP (16, 17 i 18 pp) 7 DP (19, 20 i 21 pp) 8 DP (22, 23 i 24 pp) 9 DP (25, 26 i 27 pp) 10 DP (28, 29 i 30 pp) nowa numeracja 5 DP (13, 15 i 17 pp) 6 DP (14, 16 i 18 pp) 7 DP (31, 33 i 35 pp) 8 DP (32, 34 i 36 pp) 9 DP (26, 28 i 30 pp) 10 DP (25, 27 i 29 pp)

Formowanie ostatnich dwóch dywizji zostało rozpoczęte w październiku 1944 roku: 11 Polska Dywizja Piechoty (20, 22 i 24 pp) 12 Polska Dywizja Piechoty (19, 21 i 23 pp) W tym samym miesiącu rozformowany został jeden pułk piechoty (31), a dwa zapasowe bataliony piechoty zostały przeformowane w pułki (5 i 8).

Wszystkie dywizje miały tworzyć Front Polski w składzie trzech armii. W listopadzie 1944 roku koncepcja wystawienia frontu została zaniechana. W związku z powyższym rozformowano 11 i 12 DP, a z pozostałych dziesięciu dywizji utworzono dwie armie ogólnowojskowe. W grudniu 1944 roku z pozostałości 31 pp został sformowany 37 pp.

Wszystkie pułki piechoty były formowane według sowieckiego etatu Nr 04/501 pułku strzelców gwardii, natomiast zapasowe pułki piechoty według etatów Nr 04/188 i 04/299.

W latach 1943–1944 zostało sformowanych łącznie 37 pułków piechoty, z których siedem rozformowano, a ponadto utworzono siedem zapasowych pułków piechoty. Trzydzieści pułków piechoty wzięło udział w działaniach wojennych.

W styczniu 1945 roku w Rzeszowie, dla ujawniających się podziemnych oddziałów zbrojnych, został sformowany specjalny zapasowy pułk piechoty nr 2A.

Wiosną 1945 roku przystąpiono do rozbudowy Wojska Polskiego. W jej ramach rozpoczęto formowanie czterech dywizji piechoty, jednej szkolnej dywizji piechoty oraz przeformowano dwa zapasowe bataliony piechoty w pułki: 11 Polska Dywizja Piechoty (38, 40 i 42 pp) 12 Polska Dywizja Piechoty (39, 41 i 43 pp) 13 Polska Dywizja Piechoty (44, 46 i 48 pp) 14 Polska Dywizja Piechoty (45, 47 i 49 pp) 1 Szkolna Dywizja Piechoty (11, 12 i 13 szkolny pp) 6 zapasowy pułk piechoty 7 zapasowy pułk piechoty Pułki piechoty organizowano według etatów Nr 04/551, szkolne pułki piechoty według etatów Nr 04/431, natomiast zapasowe pułki piechoty według etatów Nr 04/188.

Do 9 maja 1945 roku, do zakończenia działań wojennych w Europie, sformowano dwie dywizje piechoty (11 i 12), dywizję szkolną oraz przeformowano oba bataliony zapasowe. Organizacja kolejnych dwóch dywizji (13 i 14) została rozpoczęta z dniem 1 maja. Pułki 11 i 12 dywizji nie wzięły udziału w działaniach wojennych.

W połowie maja 1945 roku 4 Dywizja Piechoty została przekazana formującym się wojskom Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w czerwcu tego roku na jej bazie utworzone trzy samodzielne pułki KBW i trzy samodzielne bataliony ochrony.

W sierpniu 1945 roku została podjęta decyzja o odtworzeniu 4 Dywizji Piechoty w oparciu o 4 i 5 Zapasowe Pułki Piechoty. Proces odtwarzania dywizji został zakończony w listopadzie 1945 roku.

Latem 1945 roku przystąpiono do organizacji czterech nowych dywizji piechoty: 15 Dywizja Piechoty (50, 53 i 54 pp) 16 Dywizja Piechoty (51, 55 i 60 pp) 17 Dywizja Piechoty (52, 56 i 61 pp) 18 Dywizja Piechoty (57, 62 i 65 pp)

W lipcu 1945 roku przygotowano etaty pokojowe. W pułkach zrezygnowano z dwóch kompanii fizylierów i kompanii sanitarnej. Zmniejszono do jednego liczbę plutonów rozpoznawczych, oraz rozformowano pluton chemiczny. W batalionach piechoty zmniejszono liczbę kompanii do dwóch a wprowadzono pluton fizylierów. Plutony: sanitarny i gospodarczy rozformowano. W pułkowej baterii armat 76 mm zredukowano do 2 liczbę plutonów ogniowych. Nowe elementy organizacyjne to: pułkowa szkoła podoficerska, kompania gospodarcza i izba chorych. Stan osobowy wynosił 1604 żołnierzy.

Spis pułków piechoty Kursywą oznaczono jednostki formowane w czasie mobilizacji. Symbol ® oznacza rozformowanie, natomiast strzałki – przeformowanie lub przemianowanie.

pułk zapasowy piechoty 1943–1944 → 1 zapas. pp 1 Praski pułk piechoty 1943–1955 → 1 pz 1 zapasowy pułk piechoty 1944–1945 → 18 DP 2 Berliński pułk piechoty 1943–1955 → 2 pz 2 zapasowy pułk piechoty 1944–1945 ® 2A zapasowy pułk piechoty 1944–1945 ® 3 Berliński pułk piechoty 1943–1955 → 3 pz 3 pułk piechoty X – XII 1944 → 37 pp 3 zapasowy pułk piechoty 1944–1945 ® 3 Pułk Piechoty Morskiej 1959–1963 → 93 pdes 1963 → 3 pdes 1963 → 35 pdes 4 pułk piechoty im. Ludowych Partyzantów Ziemi Kieleckiej 1943–1962 → 4 pz 4 zapasowy pułk piechoty 1944–1945 → 16 DP 5 Kołobrzeski pułk piechoty 1943–1958 → 5 pz 5 zapasowy pułk piechoty 1945 ® 6 pułk piechoty 1943–1956 → 6 pz 6 zapasowy pułk piechoty 1945 → 18 DP 7 Kołobrzeski pułk piechoty 1944–1962 → 7 pz 7 zapasowy pułk piechoty 1945 → 18 DP 8 Bydgoski pułk piechoty 1944–1962 → 8 pz 8 zapasowy pułk piechoty 1944–1945 → 53 pp i 54 pp 9 Zaodrzański Pułk Piechoty 1944–1957 ® 9 Zaodrzański pułk piechoty 1957–1958 → 9 pz 9 zapasowy pułk piechoty 1944–1945 → 50 pp i 54 pp 10 pułk piechoty 1944–1945 → 1 zmotoryzowany pułk KBW i 8 samodzielny batalion ochrony 10 pułk piechoty 1945–1949 ® 11 pułk piechoty 1944–1945 → 13 specjalny pułk bezpieczeństwa KBW i 9 samodzielny batalion ochrony 11 pułk piechoty 1945–1962 → 11 pz 11 szkolny pułk piechoty 1945 → 18 DP 12 Kołobrzeski pułk piechoty 1944–1945 → 2 zmotoryzowany pułk KBW i 6 samodzielny batalion ochrony 12 Kołobrzeski pułk piechoty 1945–1962 → 12 pz 12 szkolny pułk piechoty 1945 → 18 DP 13 pułk piechoty VIII-IX 1944 → 15 pp 13 pułk piechoty 1944–1957 ® 13 szkolny pułk piechoty 1945 → 18 DP 14 pułk piechoty VIII-IX 1944 → 13 pp 14 Kołobrzeski pułk piechoty 1944–1962 → 14 pz 15 pułk piechoty VIII-IX 1944 → 17 pp 15 pułk piechoty 1944–1957 ® 16 pułk piechoty VIII-IX 1944 → 14 pp 16 Kołobrzeski pułk piechoty 1944–1957 → 16 bpdes i 10 bpdes 17 pułk piechoty VIII-IX 1944 → 16 pp 17 pułk piechoty 1944–1962 → 17 pz 18 Kołobrzeski pułk piechoty 1944–1955 ® 19 pułk piechoty VIII – IX 1944 → 31 pp 19 pułk piechoty X – XI 1944 ® 20 pułk piechoty VIII – IX 1944 → 33 pp 20 pułk piechoty X – XI 1944 ® 21 pułk piechoty VIII – IX 1944 → 35 pp 21 pułk piechoty X – XI 1944 ® 22 pułk piechoty VIII – IX 1944 → 36 pp 22 pułk piechoty IX – XI 1944 ® 23 pułk piechoty VIII – IX 1944 → 34 pp 23 pułk piechoty X – XI 1944 ® 24 pułk piechoty VIII – IX 1944 → 32 pp 24 pułk piechoty X – XI 1944 ® 25 pułk piechoty IX 1944 → 26 pp 25 pułk piechoty 1944–1949 ® 25 zapasowy pułk piechoty Armii 26 pułk piechoty IX 1944 → 28 pp 26 pułk piechoty 1944–1952 ® 26 pułk piechoty 1952–1957 ® 27 Pułk Piechoty IX 1944 → 30 pp 27 pułk piechoty 1944–1950 → 27 pz 28 pułk piechoty 1944–1957 ® 29 pułk piechoty 1944–1950 → 29 pz 30 pułk piechoty 31 pułk piechoty IX – X 1944 ® 32 pułk piechoty 33 Nyski pułk piechoty 1944–1956 → 33 pz 34 Budziszyński pułk piechoty 1944–1950 → 34 pz 1950–1958 → 34 pp 34 Budziszyński pułk piechoty 1958–1963 → 34 pdes 35 pułk piechoty 1944–1956 ® 36 Łużycki Pułk Piechoty 1944–1956 → 36 pz 37 pułk piechoty 1944–1956 ® 38 pułk piechoty 1945–1957 → 38 pz 39 pułk piechoty 1945–1950 → 39 pz 40 pułk piechoty 1945–1950 → 40 pz 41 pułk piechoty 1945–1958 → 41 pz 42 pułk piechoty 1945–1950 → 42 pz 43 pułk piechoty 1945–1957 → 9 pp 44 pułk piechoty 1945–1946 ® 45 pułk piechoty im. Ludowych Partyzantów Ziemi Lubelskiej 1945–1962 → 45 pz 46 pułk piechoty 1945–1946 ® 47 pułk piechoty 1945–1952 → 47 pz 48 pułk piechoty 1945–1946 ® 49 pułk piechoty 1945–1957 → 49 pz 50 pułk piechoty 1945–1957 → 50 pz 51 Kościerski pułk piechoty 1945–1949 ® 52 pułk piechoty 1945–1946 ® 53 pułk piechoty 1945–1955 → 53 pz 1955–1957 ® 54 pułk piechoty 1945–1955 ® 55 Elbląski pułk piechoty 1945–1949 → 55 pz 56 pułk piechoty 1945–1946 ® 57 pułk piechoty 1945–1956 ® 60 Kartuski pułk piechoty 1945–1949 ® 61 pułk piechoty 1945–1946 ® 62 pułk piechoty 1945–1956 ® 65 pułk piechoty 1945–1956 ® 66 pułk piechoty 1951–1955 → 66 pz 1955–1957 ® 70 pułk piechoty 1951–1957 ® 74 pułk piechoty 1951–1952 ® 75 pułk piechoty 1951–1957 → 75 pz 76 pułk piechoty 1958–1963 → 76 pdes 1963 ® 77 pułk piechoty 1951–1952 ® 78 pułk piechoty 1951–1955 ® 79 Pomorski pułk piechoty 1958–1963 → 79 pdes 1963–1967 → 4 pdes 80 pułk piechoty 1951–1952 ® 81 pułk piechoty 1951–1952 ® 83 pułk piechoty 1951–1952 ® 84 pułk piechoty 1951–1957 ® 85 pułk piechoty 1951–1955 ® 86 pułk piechoty 1951–1952 ® 87 pułk piechoty 1951–1955 ® 88 pułk piechoty 1951–1955 ® 90 pułk piechoty 1951–1955 ® 91 pułk piechoty 1951–1956 ® 92 pułk piechoty1951–1952 → 26 pp 93 pułk desantowy 94 pułk piechoty 1951–1955 → 94 pz 1955–1967 → 37 pz 95 pułk piechoty 1951–1955 ® 96 pułk piechoty 1951–1955 ® 97 pułk piechoty 1951–1952 ® 98 pułk piechoty 1951–1952 ® 103 Zapasowy Pułk Piechoty Armii – formowany w Międzyrzeczu przez 17 pp 104 Pułk Piechoty 1953–1956 ® 111 Zapasowy Pułk Piechoty Naczelnego Dowództwa – formowany w Szczakowej przez 78 i 36 pp 112 Zapasowy Pułk Piechoty Naczelnego Dowództwa – formowany w Gliwicach przez 37 pp 113 Zapasowy Pułk Piechoty Naczelnego Dowództwa – formowany w Nysie przez 33 i 95 pp → 25 Zapasowy Pułk Piechoty Armii 116 Zapasowy Pułk Piechoty Naczelnego Dowództwa– formowany w Zgorzelcu przez 85 i 90 pp 121 Zapasowy Pułk Piechoty Armii– formowany w Ciborzu przez 13 pp 162 Pułk Piechoty 37 DP 170 Pułk Piechoty 37 DP 178 Pułk Piechoty 37 DP

Zobacz też Pułki piechoty Wojska Polskiego II RP Pułki zmechanizowane Wojska Polskiego Pułki czołgów Wojska Polskiego

Przypisy

Bibliografia