Jan Marcin Skórzyński (ur. 26 listopada 1954 w WarszawieTomasz Wituch, Bogdan Stolarczyk, Studenci Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1945–2000, Wydawnictwo Arkadiusz Wingert i Przedsięwzięcie Galicja, Kraków 2010, s. 543) – polski historyk i publicysta, doktor habilitowany nauk społecznych, profesor nadzwyczajny Collegium Civitas.
Życiorys Studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim, w 1981 obronił pracę magisterską, napisaną na seminarium Jerzego Holzera (Le Temps wobec faszyzmu włoskiego). W latach 1980–1981 był jednym z założycieli Samorządu Studentów Uniwersytetu Warszawskiego, redaktorem pisma niezależnego „Głos Wolny Wolność Ubezpieczający”. Współpracował z Ośrodkiem Badań Społecznych NSZZ „Solidarność” Mazowsze. Został internowany 13 grudnia 1981 i osadzony w Białołęce, ale zwolniono go już 31 grudnia 1981Jolanta Mantel-Niećko przy współpracy Marii Stanowskiej, Haliny Suwały, Beaty Chmiel i Ewy Pankiewicz Próba sił. Źródła do dziejów Uniwersytetu Warszawskiego po 13 grudnia 1981, wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1991, s. 375. W latach 80. był pracownikiem Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, współpracował z pismem „Powściągliwość i Praca”, od 1984 r. w redakcji Przeglądu Katolickiego, w latach 1989–1990 w Tygodniku Solidarność, gdzie kierował działem historycznym, a w latach 1990–1992 w tygodniku Spotkania, jako zastępca redaktora naczelnego.
Od 1994 roku pracował w „Rzeczpospolitej”, był tam m.in. kierownikiem działu zagranicznego, w latach 2000–2005 I zastępcą redaktora naczelnego tej gazety, kierował też jej dodatkiem „Plus Minus”. Z „Rzeczpospolitej” został zwolniony przez Pawła Lisickiego w 2007.
Był redaktorem naczelnym słownika Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956–89 (tom 1 (2000), t. 2 (2002), t. 3 (2006)), przygotowanego przez Ośrodek Karta. W latach 2007–2008 pracował w Biurze Edukacji Publicznej IPN, gdzie zajmował się dziejami opozycji demokratycznej, był członkiem rady nadzorczej wydawnictwa Presspublica, wydawcy „Rzeczpospolitej”. Od 2012 roku zatrudniony w Europejskim Centrum Solidarności. Jest redaktorem naczelnym pisma ECS-u "Wolność i Solidarność. Studia z dziejów opozycji wobec komunizmu i dyktatury". Od 2013 jest profesorem w Collegium Civitas. Pełni ponadto funkcję wiceprzewodniczącego Stowarzyszenia „Archiwum Solidarności”. Autor kilkudziesięciu artykułów naukowych i książek o najnowszej historii Polski. W 2009 obronił pracę doktorską w Instytucie Studiów Politycznych PAN. W 2013 uzyskał stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w zakresie nauk o polityce.
Trzy jego książki zostały nominowane do Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego: Rewolucja Okrągłego Stołu, Siła bezsilnych. Historia Komitetu Obrony Robotników, Krótka historia Solidarności 1980–1989. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2014)Jan Skórzyński na stronie Encyklopedia Solidarności.
Życie prywatne Syn Zygmunta Skórzyńskiego (1923–2018), socjologa i działacza społecznego, brat Piotra Skórzyńskiego (1952–2008), dziennikarza i publicysty, działacza opozycji politycznej w PRL, mąż Katarzyny Skórzyńskiej.
Wybrane publikacje 18 dni Sierpnia (1990) Kalendarium Solidarności 1980–89 (wraz z Markiem Pernalem) (1990, 2005) Ugoda i rewolucja. Władza i opozycja 1985–1989 (1995) Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956–89 (2000–2006) System Rywina, czyli druga strona III Rzeczpospolitej (2003) Od Solidarności do wolności (2005) Zadra. Biografia Lecha Wałęsy (2009) Rewolucja Okrągłego Stołu (2009) Siła bezsilnych. Historia Komitetu Obrony Robotników (2012) Krótka historia Solidarności 1980–1989 (2014) Na przekór geopolityce. Europa Środkowo-Wschodnia w myśli politycznej polskiej opozycji demokratycznej 1976–1989 (2014) Nie ma chleba bez wolności. Polski sprzeciw wobec komunizmu 1956–1980 (2017) Okrągły Stół. Wynegocjowany upadek PRL (2019) Polska PiS. Kronika lat 2015–2019 (2019) The Power of the Powerless. Workers Defence Committee KOR, (2026)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Historycy IPN Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Ludzie nauki związani z Gdańskiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1954 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Collegium Civitas w Warszawie