thumb|Rukiew wodna Rukiew (Nasturtium W.T.Aiton) – rodzaj bylin należący do rodziny kapustowatych. Obejmuje 4 gatunki. Należą tu rośliny, które dawniej włączano do rodzaju rzepicha (Rorippa). Badania molekularne dowiodły odrębności filogenetycznej tego rodzaju, który okazał się bliżej spokrewniony z rodzajem rzeżucha (Cardamine) niż z Rorippa sensu stricto. Występują w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej. Dwa gatunki rosną w Ameryce Północnej (N. floridanum i N. gambelii), a dwa w Europie i Azji. W Polsce rosną oba gatunki europejskie – rukiew drobnolistna N. microphyllum i rukiew wodna N. officinale (prawdopodobnie także mieszaniec między nimi).
Morfologia Pokrój Byliny kłączowe, zwykle nagie, rzadziej z włoskami nierozgałęzionymi. Łodygi pokładające się lub podnoszące, wzniesione u roślin wynurzonych, korzeniące się w węzłach u nasady. Liście Wszystkie łodygowe (brak odziomkowych), z nasadą zwykle uszkowatą. Blaszki nieparzysto pierzasto złożone, z 1–6 parami listków (rzadko bywa więcej), ale u roślin zanurzonych bywają też liście pojedyncze. Listki ogonkowe lub siedzące, całobrzegie, płytko zatokowo wcinane lub ząbkowane. Kwiaty Zebrane w wielokwiatowe grona bez przysadek. Szypułki kwiatowe zwykle odstające. Działki kielicha jajowate lub owalne, wzniesione lub rozpostarte, nagie. Płatki korony są dłuższe od działek, białe lub rzadziej zaróżowione, jajowate lub wąsko łopatkowate, bez paznokcia. Pręcików jest 6, czterosilnych. Zalążnia z 25–50 zalążkami. Owoce Dojrzewają na wydłużających się szypułkach. Obłe, nagie łuszczyny, zakończone szyjką słupka do 2 mm długości i główkowatym znamieniem. Nasiona jajowate do podługowatych, z łupiną nasienną mniej lub bardziej wyraźnie siateczkowatą.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). W obrębie rodziny zaliczany do plemienia Cardamineae.
Wykaz gatunków Nasturtium floridanum (Al-Shehbaz & Rollins) Al-Shehbaz & R.A.Price Nasturtium gambelii (S.Watson) O.E.Schulz Nasturtium microphyllum (Boenn.) Rchb. – rukiew drobnolistna Nasturtium officinale W.T.Aiton – rukiew wodna Nasturtium × sterile (Airy Shaw) Oefelein
Wymieniany jako piąty gatunek w obrębie rodzaju – Nasturtium africanum Braun-Blanq. (endemit Maroka), przeklasyfikowany został do rodzaju rzepicha Rorippa jako R. africana (Braun-Blanq.) Maire.
Ochrona Oba gatunki występujące na naturalnych stanowiskach objęte są w Polsce ochroną gatunkową.
Zastosowanie Rukiew wodna jest wykorzystywana jako warzywo sałatkowe. Jadalne są liście i młode rośliny zarówno rukwi wodnej, jak i drobnolistnej. Rośliny te są uprawiane zwłaszcza w Normandii, przy czym dawniej były bardziej popularne.
Lokalnie rukiew wodna wykorzystywana jest jako ziele lecznicze. Rośliny zawierają wiele witamin, a wyciąg z nich (glikonasturcyna) podawany jest przy awitaminozach.
Przypisy
Kategoria:Kapustowate