Żołnierze kosmosu () – amerykański film fantastycznonaukowy z 1997 roku w reżyserii Paula Verhoevena. Obraz powstał na motywach powieści Roberta A. Heinleina pod tym samym tytułem (w Polsce wydanej jako Kawaleria kosmosu), a w roli głównej wystąpił Casper Van Dien.
Fabuła Akcja filmu toczy się w niedalekiej przyszłości, w zmilitaryzowanym niedemokratycznym społeczeństwie, kiedy to przepustką do zostania obywatelem i kariery społecznej jest służba w wojsku. Johnny Rico, ku dezaprobacie rodziny, decyduje się wstąpić do armii. Zrobi wszystko, by być jak najbliżej swojej ukochanej Carmen, która kształci się na pilota statków kosmicznych. Wkrótce Ziemia zostaje zaatakowana przez przedstawicieli obcej cywilizacji – ogromne, zabójcze owady. Federacja rządząca Ziemią wypowiada wojnę owadom. Młodzi ludzie, którzy właśnie wstąpili do armii, zostają wysłani do krwawej walki w obcym układzie planetarnym.
Obsada Casper Van Dien – John „Johnny” Rico Dina Meyer – Dizzy Flores Denise Richards – Carmen Ibanez Jake Busey – Ace Levy Neil Patrick Harris – Carl Jenkins Patrick Muldoon – Zander Barcalow Clancy Brown – Zim Michael Ironside – Jean Rasczak Seth Gilliam – Sugar Watkins Bruce Gray – Marshal Dienes Marshall Bell – generał Owen
Produkcja mały|250x250px|Hrabstwo Natrona w Wyoming, gdzie kręcono poszczególne sceny
Geneza i scenariusz Początkowy pomysł na film powstał w głowie scenarzysty Edwarda Neumeiera, który zaproponował historię o żołnierzach walczących z kosmicznymi insektami. Scenariusz, zatytułowany Bug Hunt at Outpost 7, łączył elementy komedii, filmu dla nastolatków oraz motywów ksenofobicznych i szowinistycznych. Według relacji Neumeiera, inspiracją dla stworzenia wrogiej rasy owadopodobnych istot były lęki jego żony przed owadami.
Scenariusz trafił do wytwórni TriStar Pictures, gdzie producent Jon Davison zwrócił uwagę na jego podobieństwo do powieści Roberta A. Heinleina Starship Troopers (wydanej w Polsce jako Kawaleria kosmosu), opublikowanej w 1959. Książka Heinleina, która od momentu premiery budziła kontrowersje ze względu na niejednoznaczne przesłanie i militarystyczną ideologię, stała się podstawą do adaptacji. Autor sam przyznawał, że powieść była „eksperymentem myślowym” dotyczącym funkcjonowania ludzkości w obliczu zagrożenia zewnętrznego. Neumeier i Davison, po uzyskaniu praw do ekranizacji, przerobili scenariusz, aby był on adaptacją powieści Heinleina.
Reżyseria i wizja artystyczna Do reżyserii filmu wybrano Paula Verhoevena, holenderskiego reżysera znanego z łączenia widowiskowej akcji z politycznym komentarzem, m.in. w filmie RoboCop (1987). Verhoeven, który dorastał w okupowanej przez III Rzeszę Holandii, odrzucił militarystyczne przesłanie powieści Heinleina. Według jego relacji, po przeczytaniu kilku rozdziałów książki, uznał ją za zbyt silnie promującą militaryzm i totalitarne formy władzy. W związku z tym poprosił Neumeiera o streszczenie fabuły i postanowił stworzyć satyryczną wizję totalitarnego społeczeństwa, a nie poważną adaptację.
Wizualnie film łączy estetykę inspirowaną propagandą nazistowską (np. idealizacja wyglądu aktorów, którzy mieli „aryjskie” rysy twarzy) z elementami filmu dla nastolatków, takimi jak sceny szkolne, miłosne wątki i klimat teen movie. Wpływ na całość wywarł również esej Susan Sontag z 1975, Fascyujący faszyzm, w którym autorka identyfikuje kluczowe aspekty nazizmu, takie jak kult piękna, fetyszyzacja odwagi, odrzucenie intelektu oraz służenie społeczności kosztem własnego „ja”.
Odbiór i kontrowersje Po premierze w 1997 film spotkał się z kontrowersjami, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, gdzie został oskarżony o promowanie faszyzmu ze względu na estetyczne nawiązania do III Rzeszy oraz brak jednoznacznej krytyki wojny. Według niektórych krytyków, film mógł być odebrany jako gloryfikujący militaryzm, zwłaszcza że główny bohater, Johnny Rico, pozostaje lojalny wobec ideologii Federacji Ziemi aż do końca.
W USA, gdzie film był reklamowany jako poważne science fiction, sprzedaż biletów spadła w drugim tygodniu wyświetlania. Natomiast w Wielkiej Brytanii, gdzie podkreślano jego satyryczny charakter, odbiór był bardziej pozytywny. Z czasem Żołnierze kosmosu zyskali status filmu kultowego, a ich interpretacja jako satyry politycznej stała się powszechnie akceptowana.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie filmy akcji Kategoria:Amerykańskie filmy sensacyjne Kategoria:Amerykańskie filmy fantastycznonaukowe Kategoria:Amerykańskie dreszczowce Kategoria:Filmowe adaptacje utworów Roberta Heinleina Kategoria:Amerykańskie filmy z 1997 roku Kategoria:Filmy w reżyserii Paula Verhoevena Kategoria:Filmy wytwórni Touchstone Pictures Kategoria:Filmy wytwórni TriStar Pictures Kategoria:Filmy z serii Żołnierze kosmosu Kategoria:Filmy kręcone w Dakocie Południowej Kategoria:Filmy kręcone w Wyoming Kategoria:Filmy fantastyczne z 1997 roku Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w kosmosie