Kompensata w rachunkowości to sposób zniesienia wzajemnych rozrachunków pomiędzy podmiotami lub zniesienia różnic księgowych w księgach jednostki, w następujących formach:
1. Zgodnie z Kodeksem Cywilnym w rozrachunkach, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, możliwe jest potrącenie własnej wierzytelności z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są: pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowymArt. 498-508 Ustawy z dn. 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny, Dz.U. z 2015 r. poz. 4..
Nie mogą być kompensowane: wierzytelności nieulegające zajęciu; wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania; wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych; wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.
Kompensatę inicjuje oświadczenie złożone drugiej stronie. W wyniku kompensaty obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Kompensaty zwykle dotyczą rozrachunków handlowych, mogą to być także potrącenia publicznoprawne. Kompensaty mogą być: dwustronne (wzajemne), wielostronne, gdy są umową wielu podmiotów, a w jej ramach dochodzi do umownych relacji dwustronnych.
2. Podczas inwentaryzacji, gdy niedobory i nadwyżki inwentaryzacyjne: zostały stwierdzone w toku tego samego spisu z natury, powstały w wyniku niezawinionej pomyłki, dotyczą jednej osoby materialnie odpowiedzialnej, dotyczą tych samych lub podobnych składników majątkowych,
Można je skompensować o mniejszą ilość ze stwierdzonych różnic (nadwyżki lub niedoboru) oraz niższą z cen kompensowanych składników majątkowych.
Zobacz też faktoring przejęcie długu
Przypisy
Kategoria:Rachunkowość