Wu Zetian (; także , Wu Zhao; ur. 17 lutego 624, zm. 16 grudnia 705) – pierwsza i jedyna oficjalna kobieta-cesarz (nie cesarzowa) w historii Chin.

Zetian to imię pośmiertne, jakie cesarz Zhongzong nadał Wu w roku 705, jeszcze za jej życia.

Życiorys Młodość Wu Zetian, córka chińskiego oficeraPraca zbiorowa pod red. M.B. Michalika, Kronika kobiet, str. 152, wyd. Kronika, Warszawa, 1993, ISBN 83-900331-0-0, urodziła się w bogatej rodzinie arystokratycznej. Trafiła do haremu cesarza Tang Taizonga mając 13 lat. Po jego śmierci w 649 musiała zgodnie ze zwyczajem wstąpić do buddyjskiego klasztoru.

W 654 roku, w wyniku rozgrywek pałacowych prowadzonych przez żonę cesarza Gaozonga, Wu Zetian wróciła do łask i powróciła na dwór cesarski, odzyskując status cesarskiej konkubiny. Aby umocnić swoją pozycję, Wu kazała zamordować własną córkę, a następnie oskarżyła o zbrodnię cesarzową Wang – żonę Gaozonga – co doprowadziło do jej degradacji i wygnania. Choć Gaozong pozostał nominalnym władcą, Wu Zetian stopniowo przejęła inicjatywę w sprawach państwowych, uczestnicząc w obowiązkach zarezerwowanych wyłącznie dla cesarza. Po objęciu tytułu cesarzowej, rozkazała zamordować swoją rywalkę, byłą cesarzową Wang, a jej ciało rozczłonkować w akcie symbolicznej zemsty.

Cesarzowa Po śmierci Gaozonga w 683 roku cesarzem został ich starszy syn, Zhongzong. Jego panowanie trwało dwa miesiące – 26 lutego 684 roku cesarzowa wdowa Wu Zetian obaliła go i wyniosła na tron jego młodszego brata, Ruizonga. Jako regentka sprawowała faktyczną władzę w imieniu małoletniego cesarza. Gdy w 684 roku podjęto próbę jej usunięcia, w odpowiedzi dokonała czystek, mordując część członków rodziny cesarskiej i wpływowych arystokratów. Ostatecznie 18 sierpnia 690 roku zmusiła Ruizonga do abdykacji, sama ogłaszając się cesarzem i zmieniając nazwę państwa z Tang na Zhou.

Wu Zetian zapoczątkowała okres Wu Zhou (690–705), choć oficjalni historycy dynastii Tang długo odmawiali uznania tego okresu za odrębną dynastię. W ocenie konfucjańskich uczonych jej rządy opierały się na terrorze i bezwzględności – jedną z przeciwniczek politycznych kazała pozbawić kończyn, a represje dotykały nawet członków jej najbliższego otoczenia. Mimo to za jej panowania odnotowano rozwój gospodarczy państwa, a buddyzm zastąpił taoizm jako religia wspierana przez dwór.

22 lutego 705 roku doszło do buntu gwardii cesarskiej, który obalił cesarzową Wu Zetian i przywrócił na tron jej syna Zhongzonga. Po swojej śmierci władczyni została pochowana u boku cesarza Gaozonga w mauzoleum Qianling w prowincji Shaanxi.

Wu Zetian w kulturze Wu-hou – dramat z 1965 r. w reż. Li Han-hsianga

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne "Empress Wu Zetian"

Kategoria:Cesarze Chin Kategoria:Cesarzowe Chin Kategoria:Chińczycy epoki Tang Kategoria:Urodzeni w 625 Kategoria:Uzurpatorzy Kategoria:Zmarli w 705 Kategoria:Chińscy kaligrafowie Kategoria:Chińscy regenci