Louis Henri René Desmaison (ur. 14 kwietnia 1930 w Bourdeilles, zm. 28 września 2007 w Marsylii) – francuski alpinista i himalaista, jeden z pionierów wspinaczek zimowych w Alpach. Autor 114 pierwszych przejść w Alpach, w tym I samotnych oraz I zimowych.
Między innymi dokonał I wejść zimowych ścianami: zachodnią Petit Dru w 1957 r., środkiem pn.-zach. Olan w 1960 r. czy Mont Blanc Filarem Frêney w 1967 r. Dokonał też wejść w Himalajach (I wejście na Jannu, 7710 m, 1962) i Andach (pd. ścianą Huandoy Sur, 1973).
Łącznie wszedł na ok. 1000 szczytów.
Pewnym cieniem na jego olbrzymi dorobek kładły się zabiegi o nagłośnienie swych wspinaczek w mediach, w sposób w pewnych przypadkach do dziś uważany za mało etyczny (choć z czasem zostało mu to niemal wybaczone). Na tym tle w 1961 r. jego zespół przegrał prestiżową rywalizację z angielsko-polskim zespołem Chris Bonington – Don Whillans – Jan Długosz – Ian Clough o I przejście centralnego Filara Frêney na Mont Blanc (czym pasjonowały się ówczesne media z powodu głośnej tragedii przy wcześniejszych próbach). Był też uczestnikiem słynnej akcji ratunkowej (1966) po dwóch niemieckich alpinistów uwięzionych w zachodniej ścianie Petit Dru (akcjęAndrzej Paczkowski: Wielka akcja na ścianie Dru, Taternik 1/1967, s. 17-18 prowadziły trzy niezależne i do pewnego stopnia rywalizujące ekipy, łącznie około 50 osób – obu uwięzionych uratowano, ale za cenę utraty życia przez jednego z ratujących, z zespołu przewodników). Do ratowanych dotarła najlżejsza i najszybsza, nieformalna ekipa doskonale znających ścianę wspinaczy, którą kierował osiadły w Chamonix słynny alpinista amerykański Gary Hemming, autor sąsiedniej drogi. Udział w tej ekipie Desmaisona został negatywnie oceniony przez Stowarzyszenie Przewodników z Chamonix (władze Compagnie des Guides de Chamonix uznały, iż alpinista wykorzystał akcję do celów komercyjnych, przygotowując reportaż z przebiegu akcji dla tygodnika Paris Match). Skutkowało to usunięciem go ze stowarzyszenia na długie lata – i tym samym wykluczało go z przewodnickiego rynku.
Później zdarzyły mu się jeszcze bardziej kontrowersyjne, prowadzone według wielu opinii za wszelką cenę i w złej pogodzie, pod presją mediów, wspinaczki na Grandes Jorasses (1968 i 1971) – w tym najgłośniejsza próba nowej drogi północną ścianą, na lewo od filara Walkera, w czasie której po wielu dniach, tuż pod szczytem, zmarł z wyczerpania towarzyszący mu młody przewodnik Serge Gousseault (luty 1971; drogę tę Desmaison dokończył w 1973).
René Desmaison jest autorem licznych publikacji poświęconych tematyce alpinizmu i gór, w tym przeszło 10 książek, z których ostatnia, autobiograficzna, pt. Moc gór (oryg. Les Forces de la montagne, 2005), stała się bestsellerem. Występował też w filmach, w tym w głośnym i nagradzanym filmie fabularnym o tematyce wysokogórskiej "Gwiazdy w południe"Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu, WEGA, tom I, hasło z tytułem filmu "Gwiazdy w południe", s. 165, Wydawn "Stapis", Katowice 2003, , [autor hasła AKw – Aleksander Kwiatkowski, red. całości Małgorzata i Jan Kiełkowscy ] (Les Etoiles du midi, reż. Marcel Ichac, 1959, obok kilku innych najlepszych alpinistów francuskich).
Linki zewnętrzne 2007, wnikliwe wspomnienie na stronie "The Times" Rene Desmaison. Controversial French mountaineer famed for his death-defying ascents ... (portret) 2007, wspomnienie fachowe na stronie kwartalnika "The Alpinist" , Luke Bauer and Luca Signorelli: In Memory: Rene Desmaison (portret)
Przypisy
Bibliografia Ivan Dieška a kolektív. Horolezectvo – encyklopédia, Wydawn. "Šport", Bratislava, 1989, , hasło Desmaison [w jęz. słowackim, ale jest to źr. szeroko stosowane przez wspinaczy w Polsce]
Kategoria:Francuscy wspinacze Kategoria:Francuscy twórcy literatury górskiej Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2007